Xung đột Trung Đông và nỗi lo mất việc của lao động Ấn Độ

Trong nhiều thập kỷ, việc làm tại Trung Đông cùng nhu cầu quốc tế đối với hàng hóa sản xuất tại Ấn Độ đã trở thành nguồn thu nhập quan trọng của hàng triệu gia đình.

Tuy nhiên, chiến sự kéo dài hiện nay đang khiến nhiều lao động hồi hương chưa thể quay lại vùng Vịnh, trong khi các ngành xuất khẩu thâm dụng lao động phải đối mặt với chi phí nhiên liệu, vận chuyển và hậu cần tăng mạnh.

Công nhân sản xuất giày bên trong nhà máy da của Tập đoàn Superhouse ở Kanpur, Ấn Độ. Ảnh: Reuters

Tại TP Kanpur, bang Uttar Pradesh, Mohammad Qureshi, 32 tuổi, từng làm việc tại một cửa hàng trang sức ở Ả Rập Saudi với thu nhập khoảng 30.000 rupee (311 USD)/tháng. Khoản tiền này từng giúp anh xây một căn nhà nhỏ và lo chi phí cưới cho em gái.

Hiện Qureshi làm tại quán trà của họ hàng ở Kanpur với mức thu nhập chưa bằng 1/3 trước đây. Anh sống cùng mẹ và chị gái trong lúc chờ cơ hội quay lại vùng Vịnh làm việc.

Công nhân sản xuất giày trong nhà máy da của Tập đoàn Superhouse ở Kanpur, Ấn Độ. Ảnh: Reuters

“Ở Ả Rập Saudi, cuộc sống dễ chịu hơn và thu nhập cũng tốt hơn,” Qureshi nói. “Ở đây mọi thứ khó khăn hơn. Tôi chỉ mong xung đột sớm kết thúc để chúng tôi có thể quay lại làm việc.”

Sức ép cũng hiện rõ tại các trung tâm công nghiệp xuất khẩu của Ấn Độ. Ở Kanpur, ông Taj Alam, chủ nhà máy đồ da Kings International, cho biết xung đột tại Trung Đông đã khiến giá nhiên liệu, khí đốt và chi phí vận chuyển tăng lên, trong khi nhu cầu thị trường suy yếu.

Nhà máy của ông từng sử dụng hơn 500 công nhân và xử lý khoảng 200 tấm da mỗi ngày. Hiện cơ sở này chỉ còn hoạt động khoảng một nửa công suất, số lao động cũng giảm đáng kể.

“Triển vọng vẫn ảm đạm cho đến khi Eo biển Hormuz ổn định trở lại,” ông Alam nói.

Kanpur hiện là một trong những trung tâm lớn của ngành da Ấn Độ. Theo ông Mukhtarul Amin, Phó Chủ tịch Hội đồng Xuất khẩu Da, thành phố này chiếm khoảng 1/4 tổng kim ngạch xuất khẩu da trị giá 6 tỷ USD mỗi năm của Ấn Độ và tạo việc làm trực tiếp, gián tiếp cho khoảng 500.000 lao động.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn thận trọng trong tuyển dụng và đầu tư do lo ngại triển vọng kinh tế thiếu ổn định.

Việc làm tại vùng Vịnh cũng đang đối mặt với nhiều rủi ro. Trong số gần 19 triệu người Ấn Độ làm việc ở nước ngoài, khoảng 9 triệu người đang ở khu vực này. Ngân hàng Thế giới dự báo tăng trưởng kinh tế vùng Vịnh có thể giảm từ 4,4% năm 2025 xuống còn 1,3% năm 2026.

Tại Hayat Placement Services, một đơn vị tuyển dụng lao động ở Kanpur, chuyên viên Gautam Bhatnagar cho biết cơ hội việc làm cả trong và ngoài nước đều giảm rõ rệt.

“Trước đây, mỗi tháng chúng tôi thường tìm được việc cho 5 đến 10 ứng viên,” ông Bhatnagar nói. “Bây giờ, tìm được việc cho một hoặc hai người đã là rất may mắn.”

Tại bang Kerala, nơi kiều hối từ vùng Vịnh từ lâu giữ vai trò quan trọng đối với kinh tế địa phương, tâm lý lo ngại cũng ngày càng gia tăng. Thomas Cherian, 50 tuổi, từng làm việc 18 năm cho một công ty xây dựng ở Ả Rập Saudi. Ông về nước nghỉ phép vào tháng 12 năm ngoái và dự kiến quay lại vào tháng 3, nhưng công ty sau đó đã tạm dừng dự án và sa thải khoảng 600 lao động Ấn Độ.

Theo ông Ajith Kolassery, Giám đốc điều hành NORKA Roots, cơ quan hỗ trợ người Kerala ở nước ngoài, hiện chưa xảy ra làn sóng hồi hương quy mô lớn. Tuy nhiên, nếu xung đột kéo dài, áp lực tài chính tại các nền kinh tế vùng Vịnh có thể khiến thị trường lao động Kerala chịu thêm sức ép.

Kiều hối từ người Ấn Độ ở nước ngoài đạt 102,5 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 12/2025, tăng so với mức 92,4 tỷ USD cùng kỳ năm trước.

Tuy vậy, nhiều chuyên gia cho rằng xung đột ở Trung Đông chỉ là một phần trong những sức ép lớn hơn mà thị trường lao động Ấn Độ đang phải đối mặt. Nền kinh tế này hiện có gần 400 triệu người trong độ tuổi 15-29, trong khi mỗi năm lại có khoảng 6-7 triệu thanh niên gia nhập lực lượng lao động.

Ngoài thương mại toàn cầu suy yếu và nhu cầu xuất khẩu chậm lại, sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo cũng đang làm thay đổi nhiều lĩnh vực việc làm truyền thống.

“Đây không chỉ là sự suy giảm theo chu kỳ,” ông KE Raghunathan, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân Ấn Độ, nhận định.

“Trí tuệ nhân tạo, thương mại toàn cầu yếu và điều kiện di cư thắt chặt hơn đang thu hẹp các con đường việc làm truyền thống trong lĩnh vực sản xuất, công nghệ thông tin và lao động nước ngoài.”

Tỷ lệ thất nghiệp của Ấn Độ tăng từ 4,9% trong tháng 2 lên 5,2% trong tháng 4. Riêng tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên thành thị hiện ở mức gần 14%.

Theo nhà kinh tế Ram Singh tại Viện Thương mại Quốc tế Ấn Độ, triển vọng việc làm suy yếu ở vùng Vịnh cùng chi phí sản xuất và vận chuyển gia tăng có thể làm chậm tuyển dụng trong các ngành sản xuất, logistics và thương mại.

“Mối lo lớn hơn là tốc độ tăng lương chậm lại, nhất là ở các công việc văn phòng kỹ năng thấp, lặp đi lặp lại và dễ bị trí tuệ nhân tạo tự động hóa,” ông Singh nói.

Theo Reuters