Xưởng phim giúp người tự kỷ chinh phục Hollywood

Tại Exceptional Minds ở Sherman Oaks, California, các nghệ sĩ tự kỷ được chuẩn bị cho sự nghiệp trong ngành giải trí qua sự kết hợp giữa đào tạo kỹ thuật, thực hành thực tế và định hướng nghề nghiệp. Ảnh: Apple.com

Trong cảnh chiến đấu then chốt của bộ phim bom tấn Gladiator II, có một chi tiết mà khán giả toàn cầu không bao giờ nhận ra: đoàn quay phim đã vô tình lọt vào khung hình ngay sau lưng nam diễn viên Paul Mescal, đúng lúc nhân vật chuẩn bị bước vào trận chiến sinh tử. Người lặng lẽ xóa bỏ "bằng chứng" đó là Jack Zimmerman - một nghệ sĩ kỹ xảo mắc chứng tự kỷ đang làm việc tại Exceptional Minds - học viện phi lợi nhuận tiên phong và duy nhất tại Mỹ dành cho người trưởng thành mắc chứng tự kỷ. "Đây giống như một giấc mơ vậy”, Zimmerman chia sẻ với Reuters. "Tôi luôn muốn được tham gia vào một bộ phim điện ảnh như thế này”.

Khi sự tỉ mỉ trở thành lợi thế

Exceptional Minds không ra đời từ một kế hoạch kinh doanh, mà từ nỗi lo của những bậc cha mẹ. Khoảng 15 năm trước, Yudi Bennett - trợ lý đạo diễn và quản lý sản xuất kỳ cựu từng làm việc trong các phim Broadcast News và Kramer vs. Kramer - cùng một nhóm phụ huynh có con mắc chứng tự kỷ cùng trăn trở trước một câu hỏi: con họ sẽ ra sao sau khi rời ghế nhà trường, khi hầu hết dịch vụ hỗ trợ đều chấm dứt?

Giải pháp họ tìm ra lúc ấy không phải là một trung tâm bảo trợ xã hội, mà là một xưởng phim thực thụ. Theo trang Business Insider, được thành lập năm 2009 và khai giảng khóa đầu tiên năm 2011 với chỉ 9 sinh viên, Exceptional Minds hiện đào tạo khoảng 250 người trưởng thành mắc chứng tự kỷ mỗi năm, trở thành chương trình toàn thời gian duy nhất thuộc loại này tại Mỹ.

Lĩnh vực kỹ xảo điện ảnh được chọn không phải ngẫu nhiên. Công việc hậu kỳ đòi hỏi sự tập trung cao độ vào từng chi tiết nhỏ - đó chính là thế mạnh mà nhiều người tự kỷ sở hữu một cách tự nhiên. Bà Susan Zwerman, nhà sản xuất kỹ xảo kỳ cựu và từng là giám đốc sản xuất của Exceptional Minds giải thích: "Họ thực sự chìm đắm vào từng điểm ảnh. Khi thực hiện kỹ thuật tách lớp hình ảnh (rotoscoping), họ phóng to hết cỡ và muốn chỉnh sửa đến mức hoàn hảo tuyệt đối”. Còn sinh viên Deirdre Mills thì diễn đạt điều đó theo cách riêng với Reuters: "Tùy vào mức độ của chứng tự kỷ, bạn có thể chính xác hơn, và đôi khi bạn có thể nhận ra những chi tiết mà người khác không thấy được”.

Ông Jeff Willis, Giám đốc phụ trách tín dụng và hành chính của hãng phim Marvel Studios, xác nhận chất lượng công việc của các nghệ sĩ Exceptional Minds "ngang tầm với bất kỳ ai trong ngành". Minh chứng rõ nhất là khi làm phần chạy tên cuối phim The Fantastic Four: First Steps, Marvel muốn con số 828 tự động mở rộng thành ngày sinh 8/28/1917 của huyền thoại truyện tranh Jack Kirby - một chi tiết nhỏ nhưng đủ làm fan hâm mộ sửng sốt. "Họ đã thực hiện xuất sắc", ông Willis nói. Đến nay, các nghệ sĩ của Exceptional Minds đã đóng góp vào 19 bộ phim đoạt hoặc được đề cử Oscar, đồng thời tham gia vào tất cả phim Marvel kể từ năm 2015.

Học nghề, học cách sống

Exceptional Minds không dừng lại ở kỹ thuật. Điều tạo nên sự khác biệt thực sự của học viện này nằm ở triết lý đào tạo: một nghệ sĩ giỏi chưa đủ, họ còn cần biết cách tồn tại và phát triển trong môi trường nghề nghiệp khắc nghiệt.

Chương trình ba năm được thiết kế song song giữa kỹ năng chuyên môn và kỹ năng xã hội. Sinh viên tham gia các buổi phỏng vấn thử, đồng thời được tiếp cận trung tâm hướng nghiệp của tổ chức. "Chúng tôi thực hiện các buổi phỏng vấn thử để giúp mọi người quen việc nói chuyện với người khác, nói về công việc của mình, xây dựng sự tự tin”, sinh viên Alex Abrusia chia sẻ với Reuters. "Tôi đã trưởng thành rất nhiều nhờ điều đó”.

Quy mô lớp học được giữ ở mức nhỏ, và các giảng viên được huấn luyện để điều chỉnh tiến độ và phương pháp phù hợp với từng học viên. Jessica Jerome, nhà làm hoạt hình chuyên nghiệp đã giảng dạy tại Exceptional Minds gần một thập kỷ, chia sẻ trên trang Apple.com: "Tôi đã học được từ các sinh viên của mình rằng không phải ai cũng học theo cùng một cách. Vì vậy tôi phải tìm những cách khác nhau để đảm bảo những gì tôi muốn truyền đạt đều được tiếp nhận”. Bà Jerome còn nhấn mạnh: "Các nghệ sĩ của chúng tôi học cách trau chuốt tiếng nói của mình để có nhiều cơ hội hơn và kết nối tốt hơn. Chúng tôi không thay đổi câu chuyện của họ, chúng tôi chỉ tạo điều kiện để mọi người có thể nhìn thấy câu chuyện đó”.

Kết quả vượt ra ngoài màn ảnh rộng. Đồng sáng lập viên Yudi Bennett tự hào kể với Reuters: "Các cựu sinh viên đã dọn ra ở riêng, thi bằng lái xe, mua ô tô - những điều từng được xem là không thể”. CEO Lauren DeVillier - cựu lãnh đạo của Disney và Discovery, cũng là người có con mang những đặc điểm thần kinh khác biệt - chia sẻ với Reuters: "Các nghệ sĩ tự kỷ xứng đáng được làm việc trong lĩnh vực họ muốn. Chúng tôi muốn họ được hòa nhập vào hệ thống studio và làm việc trong môi trường chuyên nghiệp cùng tất cả mọi người”.

DIỆP TRẦN