'Xưởng sản xuất công chúa' bên Tử Cấm Thành

Tờ mờ sáng, Yu Li, sinh viên năm ba, đã xếp hàng cùng nhiều cô gái trẻ trước lối vào một nơi được gọi là “xưởng chế tạo giấc mơ công chúa” (tòa Wangfu Century) nằm sát Tử Cấm Thành. Họ muốn trở thành những khách đầu tiên trong ngày được trang điểm, làm tóc và khoác trang phục cổ để "check-in" hoàng thành.

Chỉ một lát sau, những “quý cô” thời Minh, “phu nhân” thời Thanh trong đủ loại cổ phục lần lượt bước ra, chuẩn bị vào tham quan Tử Cấm Thành trong diện mạo “xuyên không”.

Yu Li chọn bộ Hán phục thời Minh với áo khoác trắng thêu hoa, áo cổ chéo vàng nhạt và trâm phượng hoàng. Cô dành cả tuần tìm hiểu trên mạng trước khi quyết định. Chuyến đi đầu tiên đến Bắc Kinh, lần đầu “biến hình” theo phong cách cổ trang trở thành trải nghiệm đáng nhớ nhất của cô.

Các "công chúa" dạo bước trên con đường dẫn đến cổng Đông Hoa của Tử Cấm Thành. Ảnh: Visual China.

Nhìn từ bên ngoài, Wangfu Century chỉ là một tòa nhà thương mại bình thường với mặt tiền xám trắng. Nhưng bên trong, không gian lại hoàn toàn khác. Thang máy luôn chật kín người, mùi keo xịt tóc và phấn trang điểm phảng phất khắp các tầng. Những “công chúa” mặc cổ phục đi ngang qua nhân viên giao hàng trong những cabin nhỏ hẹp, tạo nên khung cảnh vừa đông đúc vừa lạ lẫm.

Tòa nhà hồi sinh nhờ làn sóng cổ trang

Vài năm trước, Wangfu Century không hề nhộn nhịp như hiện tại. Khi đó, dịch vụ chụp ảnh Hanfu ở Bắc Kinh còn rải rác, hoặc chỉ có một vài gian hàng trong Tử Cấm Thành.

Trương Tĩnh, người đứng đầu studio Jiusi Ancient Style Photography, nhớ rằng đầu năm 2023, phần lớn các buổi trang điểm và chụp ảnh “công chúa” vẫn diễn ra bên trong Tử Cấm Thành.

Nhưng sau đó, từ Tử Cấm Thành, nhiều công trình kiến trúc cổ ở Bắc Kinh bắt đầu cấm chụp ảnh thương mại. Theo Trương Tĩnh, chính lệnh cấm này đã trở thành bước ngoặt, đẩy hoạt động chụp ảnh “ra khỏi bức tường” tường đỏ ngói vàng. Nhờ vị trí sát Tử Cấm Thành, Wangfu Century nhanh chóng hấp thụ lượng khách đổ về, trở thành nơi gần nhất để nhiều người “hiện thực hóa giấc mơ” mà không còn lựa chọn nào thuận tiện hơn.

Tòa nhà Wangfu Century, nơi được gọi là “xưởng chế tạo giấc mơ công chúa”. Ảnh: Xinhong Wang.

Sự bùng nổ diễn ra nhanh đến mức nhiều người trong nghề cũng bất ngờ. Trương Tĩnh kể giai đoạn đầu phục hồi du lịch sau đại dịch, tòa nhà còn trống trải, “chỉ có vài studio ở tầng ba”. Nhưng chỉ trong 2 năm, số cửa hàng chụp ảnh Hán phục tăng từ vài chục lên hàng trăm, chen kín khắp các tầng như một cuộc “bùng nổ” của hoạt động thương mại.

Thang máy luôn ngập mùi keo xịt tóc và phấn phủ. Những “công chúa” mặc sườn xám thời Thanh lướt qua người giao hàng trong cabin chật hẹp tạo nên cảnh tượng lạ lẫm. Nhiều tiểu thương tìm cách chuyển quầy đến gần thang máy để giành lợi thế, thậm chí có người âm thầm đấu giá để có vị trí đẹp.

Tòa nhà từng suýt bị đưa ra đấu giá hồi tháng 10/2022 khi một cuộc đấu giá khoản nợ liên quan công ty quản lý không có ai trả giá. Nhưng theo những người bán hàng làm lâu năm, Wangfu Century đã “hồi sinh”, tiền thuê tăng hơn gấp 3 trong 2 năm qua nhờ dòng khách đến chụp ảnh cổ trang.

Một nhân viên trang điểm cho khách hàng tại gian hàng gần cổng cạnh Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh. Ảnh: Visual China.

Cuộc chiến “trăm tệ” và dây chuyền sản xuất công chúa

Bước vào bất kỳ cửa hàng nào trong Wangfu Century, du khách dễ bị cuốn vào nhịp làm việc hối hả. Với khách du lịch, đó là trải nghiệm “xuyên không” kéo dài khoảng 2 giờ. Với các cửa hàng, đó là bài toán hiệu suất nhân lực và mặt bằng.

Trương Tĩnh cho biết trên Toutiao cửa hàng của cô thường phục vụ 30-40 khách mỗi ngày, quy trình được chia rất rõ: khoảng 5 phút chọn trang phục, 20 phút trang điểm, 10 phút làm tóc và khoảng nửa giờ chụp ảnh. Nhiều khách mang ảnh tham khảo từ Internet, chọn mẫu “đẹp nhất” rồi để thợ trang điểm thực hiện nhanh theo kiểu tiêu chuẩn hóa.

Khi hàng trăm doanh nghiệp bán cùng một dịch vụ trong cùng một tòa nhà, giá cả lao dốc là điều khó tránh. Trương Tĩnh nhớ trước đây, một gói “công chúa” có thể ở mức 500-600 nhân dân tệ. Giờ nhiều nơi tung gói chỉ hơn 100 nhân dân tệ, thậm chí có nơi tính phí hai chữ số. Vỉa hè trước tòa nhà trở thành “tiền tuyến” giành khách, với những người bán hàng liên tục mời chào, treo biển “giá đặc biệt”, “trọn gói”.

Du khách quốc tế trong trang phục truyền thống Trung Quốc.

Giá rẻ kéo theo sự méo mó về dịch vụ. Zheng Hao, chủ studio Hua Rong Yue Mao, từng làm chụp ảnh cưới ở nước ngoài rồi chuyển sang Hán phục, cho biết các cửa hàng quảng cáo “99 nhân dân tệ” hoặc “199 nhân dân tệ” rất khó tuyển thợ trang điểm toàn thời gian. Nhiều thợ không có lương cơ bản mà được trả theo đầu khách nên buộc phải làm cực nhanh, ít thời gian chăm chút.

Zheng Hao đưa sáu thợ có kinh nghiệm từ Nam Kinh đến Bắc Kinh, trả lương đầy đủ và bố trí chỗ ở để giữ chất lượng. Ông cũng nói trang phục kém chất lượng là vấn đề lớn khi nhiều cửa hàng mua đồ rẻ, không chuẩn kiểu dáng.

Dù cuộc chiến giá ngày càng khốc liệt, những người trong nghề nhận thấy thị hiếu của khách trẻ đang thay đổi. Trương Tĩnh cho rằng trước đây nhiều người chỉ muốn trang điểm “theo kiểu mạng”, khiến “tám trong mười công chúa” trông giống nhau.

Gần đây, khách bắt đầu quan tâm đến triều đại, kiểu trang phục và sự tương ứng giữa trang điểm với bối cảnh lịch sử. “Giờ không chỉ cần giống, mà cần đúng,” cô nói, coi đó là dấu hiệu cho thấy cơn sốt Hán phục đang chuyển từ trào lưu chụp ảnh đơn giản sang nhu cầu hiểu và trải nghiệm văn hóa sâu hơn.

Quỳnh Trang