Y tế tư nhân trước yêu cầu mới: Từ khơi thông nguồn lực đến nâng cao chất lượng

Ngày 20/8, tại TP.Hồ Chí Minh, Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam tổ chức Diễn đàn Phát triển Y tế tư nhân Việt Nam 2026 - lần thứ II, với sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các cơ sở y tế tư nhân.

Toàn cảnh diễn đàn phiên khai mạc. Ảnh: BTC

Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh khu vực kinh tế tư nhân đang đứng trước không gian phát triển mới, khi yêu cầu huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội cho chăm sóc sức khỏe nhân dân ngày càng được đặt ra rõ nét.

Trong những năm qua, khu vực y tế tư nhân Việt Nam đã có bước phát triển đáng kể về quy mô, năng lực đầu tư, chất lượng chuyên môn, công nghệ, quản trị và hợp tác quốc tế.

Nhiều cơ sở y tế tư nhân đã mạnh dạn đầu tư kỹ thuật chuyên sâu, ứng dụng công nghệ hiện đại, xây dựng các mô hình quản trị mới, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và tham gia ngày càng sâu vào hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.

Tuy nhiên, dư địa phát triển của khu vực này vẫn còn lớn. Các vấn đề liên quan đến thể chế, chính sách tiếp tục đặt ra nhiều yêu cầu cần được trao đổi ở tầm hệ thống.

Đại diện các cơ quan quản lý, Ban tổ chức tại lễ khai mạc diễn đàn. Ảnh: BTC

Diễn đàn không đặt vấn đề phát triển y tế công lập và y tế tư nhân trong quan hệ thay thế hay cạnh tranh loại trừ. Mục tiêu được hướng tới là một hệ thống y tế thống nhất, trong đó các nguồn lực công và tư cùng được phát huy, cùng tuân thủ các chuẩn mực về chất lượng và an toàn, cùng hướng đến quyền lợi của người bệnh và sức khỏe nhân dân.

Thể chế, chất lượng và nguồn lực trong một chỉnh thể

Ông Đỗ Xuân Tuyên - Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội KHHGĐ Việt Nam phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: BTC

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đánh giá cao chủ đề được Ban tổ chức lựa chọn, trong đó nhấn mạnh các nội hàm thể chế, chất lượng và phát triển bền vững, đồng thời đặt vấn đề khơi thông nguồn lực như một điều kiện quan trọng để hiện thực hóa các mục tiêu này.

Theo Thứ trưởng, các nội hàm không tách rời mà có mối quan hệ qua lại. Nếu có một thể chế phù hợp, minh bạch và đồng bộ, các nguồn lực xã hội sẽ có điều kiện được huy động và đưa vào phát triển. Nhưng nguồn lực chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành chất lượng dịch vụ, chất lượng điều trị và chăm sóc người bệnh. Từ chất lượng, hiệu quả và trách nhiệm, hệ thống mới có thể hướng tới sự phát triển bền vững.

Cách tiếp cận này đặt sự phát triển của y tế tư nhân trong bài toán lớn hơn là phát huy tổng thể nguồn lực cho sức khỏe nhân dân, thay vì chỉ nhìn khu vực tư nhân như một bộ phận cung ứng dịch vụ khám chữa bệnh.

Kiến tạo thể chế để khơi thông nguồn lực

Theo lãnh đạo Bộ Y tế, thể chế là một trong những điều kiện quan trọng để tạo không gian phát triển cho khu vực y tế tư nhân.

Thực tế hoạt động của các cơ sở y tế liên quan đến nhiều lĩnh vực, từ khám bệnh, chữa bệnh, bảo hiểm y tế, thiết bị y tế đến đất đai, đầu tư, thủ tục hành chính và các quy định chuyên môn. Do đó, việc hoàn thiện chính sách cần được nhìn nhận trong một chỉnh thể, bảo đảm tính đồng bộ và khả năng thực thi.

Thứ trưởng cho biết, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền, đồng thời xây dựng các chuẩn mực về chất lượng, công nghệ và quản lý.

Mục tiêu là tạo môi trường phát triển minh bạch, ổn định và thuận lợi hơn cho những nhà đầu tư nghiêm túc, những cơ sở y tế có năng lực và thực sự hướng tới lợi ích của người bệnh.

Tuy nhiên, việc mở rộng không gian phát triển cũng phải đi cùng trách nhiệm. Khi được tạo điều kiện tiếp cận nguồn lực và chính sách, các cơ sở y tế ngoài công lập phải nâng cao năng lực quản trị, sử dụng hiệu quả nguồn lực, tuân thủ pháp luật và các quy định chuyên môn.

Nguồn lực phải được chuyển hóa thành chất lượng

Một trong những vấn đề được Thứ trưởng nhấn mạnh là phát triển y tế không thể chỉ được đo bằng quy mô đầu tư.

Số lượng bệnh viện, giường bệnh hay mức độ hiện đại của máy móc không phải là những thước đo duy nhất. "Chất lượng điều trị, chăm sóc, an toàn người bệnh, khả năng tiếp cận dịch vụ và sự hài lòng của người dân mới là những yếu tố phản ánh năng lực thực chất của cơ sở y tế", Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nói.

Theo Thứ trưởng, y tế hiện đại không chỉ dừng ở khám bệnh và điều trị mà phải hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện. Từ chẩn đoán, phẫu thuật, sử dụng thuốc đến quá trình chăm sóc, mọi khâu đều cần được đặt trong yêu cầu về chất lượng và an toàn.

Trong đó, nhân lực là năng lực cốt lõi. Một cơ sở có thể đầu tư cơ sở vật chất và thiết bị hiện đại nhưng nếu không có đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế đủ năng lực thì khó tạo ra chất lượng tương xứng.

Bên cạnh nhân lực, khu vực y tế tư nhân cũng được kỳ vọng đi đầu trong nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Y tế tư nhân cần tham gia sâu hơn vào chăm sóc sức khỏe

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, vai trò của khu vực tư nhân trong giai đoạn mới không nên chỉ dừng ở khám bệnh, chữa bệnh.

Khu vực ngoài công lập có thể tham gia sâu hơn vào phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý bệnh mạn tính, khám sức khỏe cho người lao động, chăm sóc người cao tuổi, nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực, sản xuất thuốc, vaccine và các sản phẩm y tế.

Đây là yêu cầu phù hợp với xu hướng chăm sóc sức khỏe toàn diện khi nhu cầu của người dân ngày càng tăng, dân số già hóa và mô hình bệnh tật thay đổi.

Hệ thống y tế cần huy động tổng thể nguồn lực của Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội. Khu vực công hay tư cùng hướng đến mục tiêu chung là bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Phát triển bền vững của y tế tư nhân không chỉ nằm ở việc thu hút thêm vốn hay mở rộng mạng lưới cơ sở khám chữa bệnh, mà là nâng cao khả năng duy trì chất lượng, bảo đảm an toàn người bệnh, sử dụng hiệu quả nguồn lực, phát triển đội ngũ nhân lực và tham gia ngày càng sâu vào các hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Sau 15 năm, khu vực y tế tư nhân tiếp tục mở rộng

GS.Viện sĩ danh dự Nguyễn Văn Đệ - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện Tư nhân Việt Nam phát biểu khai mạc. Ảnh: BTC

GS.Viện sĩ danh dự Nguyễn Văn Đệ - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện Tư nhân Việt Nam, cho rằng diễn đàn là dịp để các doanh nghiệp, bệnh viện và cơ sở y tế phản ánh những vấn đề từ thực tiễn, đóng góp vào quá trình hoàn thiện chính sách.

Sau 15 năm thành lập và hoạt động, Hiệp hội đã tập hợp, kết nối hội viên và tham gia góp ý, kiến nghị nhiều vấn đề liên quan đến chính sách phát triển y tế tư nhân.

Theo thông tin được nêu tại diễn đàn, hiện cả nước có khoảng 500 bệnh viện tư nhân và khoảng 70.000 phòng khám. Đây là nguồn lực đáng kể trong hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Ông Nguyễn Văn Đệ cho rằng, đầu tư vào y tế là lĩnh vực đặc thù, đòi hỏi nguồn vốn lớn, thiết bị hiện đại và đội ngũ nhân lực chất lượng cao. Không chỉ đầu tư ban đầu, các cơ sở còn phải duy trì đào tạo, đào tạo lại và phát triển đội ngũ để đáp ứng yêu cầu chuyên môn ngày càng cao.

Theo ông, doanh nhân đầu tư vào y tế không chỉ đầu tư cho một hoạt động kinh doanh mà còn tham gia một lĩnh vực gắn trực tiếp với an sinh xã hội và sức khỏe con người. Vì vậy, bên cạnh việc tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, khu vực tư nhân cũng phải nâng cao chất lượng, tuân thủ pháp luật và thực hiện tốt trách nhiệm xã hội.

Từ những vấn đề được đặt ra tại diễn đàn, “kiến tạo thể chế - nâng cao chất lượng - khơi thông nguồn lực - phát triển bền vững” không phải những mục tiêu riêng lẻ. Đây là một chuỗi liên kết, trong đó thể chế tạo hành lang, nguồn lực tạo điều kiện phát triển, chất lượng tạo giá trị và trách nhiệm tạo nền tảng lâu dài.

Sau cùng, thước đo của mọi chính sách và nguồn lực vẫn là khả năng để người dân được tiếp cận các dịch vụ y tế an toàn, chất lượng và phù hợp với nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao.