'Yết hầu' năng lượng bị Iran đóng cửa, giá dầu biến động mạnh?

Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz do Iran kiểm soát đang giảm mạnh khi căng thẳng Trung Đông leo thang hôm 28-2.

Sau các cuộc không kích của Israel và Mỹ nhằm vào Iran, nhiều tàu thuyền trong khu vực ghi nhận tín hiệu vô tuyến được cho là từ hải quân Iran, nêu rõ: "Cấm mọi phương tiện đi qua eo biển Hormuz"

Mỹ trước đó cũng phát cảnh báo an ninh, yêu cầu tàu thuyền giữ khoảng cách tối thiểu 30 hải lý với các tài sản quân sự của nước này tại Trung Đông.

Một số chủ tàu cho biết họ coi cảnh báo hiện tại tương đương với việc tuyến đường này bị "đóng cửa trên thực tế".

Thế nên, dù chưa có xác nhận chính thức "cấm" từ phía chính quyền Iran, các doanh nghiệp vận tải biển vẫn nhanh chóng áp dụng biện pháp phòng ngừa.

Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy một số tàu chở dầu đã quay đầu giữa hành trình qua eo biển Hormuz. Ảnh: Bloomberg

Dữ liệu theo dõi hàng hải do Bloomberg tổng hợp cho thấy một số tàu chở dầu đã quay đầu giữa hành trình, trong khi một số quyết định không đưa tàu vào eo Hormuz sau khi nhận được tín hiệu cảnh báo.

Tuy vậy, vẫn có một số tàu tiếp tục di chuyển với 7 tàu rời đi và 6 tàu tiến vào "mạch máu dầu mỏ thế giới".

Tình trạng đình trệ ngày càng rõ khi tàu chở dầu và khí đốt dừng lại ở cả hai phía eo biển Hormuz.

Ít nhất 3 tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng đi và đến Qatar đã tạm ngừng hành trình.

Ngoài khơi Vịnh Oman, một nhóm tàu chở dầu lớn đang neo đậu chờ diễn biến mới, tạo thành điểm nghẽn vận tải trong khu vực.

Nhiều doanh nghiệp vận tải biển cũng chủ động điều chỉnh kế hoạch như Tập đoàn Nippon Yusen (Nhật Bản) yêu cầu đội tàu tránh khu vực Hormuz.

Giới chức Hy Lạp cũng khuyến nghị các chủ tàu đánh giá lại hành trình.

Tàu chở dầu KHK Empress đang trên đường qua eo biển đã quay đầu và chuyển hướng sang Ấn Độ.

Tàu Eagle Veracruz chở 2 triệu thùng dầu từ Ả Rập Saudi đi Trung Quốc dừng lại gần lối vào eo biển. Các tàu cũng đang tạm ngừng hành trình qua eo biển Hormuz còn có Front Beauly và Front Shanghai.

Ngoài khơi vịnh Oman ở phía Đông, số lượng tàu chờ tiếp tục tăng. Siêu tàu chở dầu Mitake gần như đứng yên sau khi thông tin về các cuộc không kích được công bố, gia nhập nhóm tàu đang "án binh bất động" tại khu vực.

Mỹ tấn công Iran bằng vũ khí mới, Iran tuyên bố có "thiết bị tinh vi" (Clip: Xuân Huy - Thanh Long)

Eo biển Hormuz là điểm nút đặc biệt quan trọng của thị trường năng lượng toàn cầu. Khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng vận chuyển bằng đường biển đi qua đây mỗi ngày. Bất kỳ gián đoạn nào tại tuyến này đều có thể gây ảnh hưởng trực tiếp tới chuỗi cung ứng năng lượng.

Trước những diễn biến trên, thị trường dầu mỏ bắt đầu phản ứng mạnh. Dù các sàn giao dịch chính đóng cửa vào cuối tuần, một số nền tảng giao dịch ghi nhận giá dầu WTI có lúc tăng lên 75,33 USD/thùng, tương đương mức tăng khoảng 12% so với phiên trước đó.

Các chuyên gia cảnh báo nếu tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài, thị trường năng lượng toàn cầu có thể đối mặt với những biến động mạnh trong thời gian tới, đặc biệt khi nguồn cung từ khu vực Trung Đông vẫn đóng vai trò then chốt.

Hải Hưng