Yêu cầu tháo dỡ khẩn cấp 2 công trình xâm phạm di tích lăng vua Thiệu Trị
Hai công trình kiên cố không phép ngang nhiên 'mọc' lên ngay trong vùng lõi, vùng tiếp giáp khu vực I di tích lăng vua Thiệu Trị ở Huế.
Ngày 6-1, ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa- Thể thao TP Huế, cho biết sở có báo cáo Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch, Cục Di sản văn hóa về các công trình xây dựng không phép tại di tích lăng vua Thiệu Trị.
Công trình "lạ" trong vùng lõi di tích
Theo Sở Văn hóa- Thể thao TP Huế, qua kiểm tra thực địa ngày 29-12-2025, cơ quan chức năng phát hiện hai công trình xây dựng mới hoàn toàn, không có trong bất kỳ hồ sơ dự án nào được phê duyệt trước đó.
Căn nhà rường gỗ được xây dựng thuộc khu vực bảo vệ I (vùng lõi) của di tích.
Công trình thứ nhất là một nhà rường gỗ có diện tích khoảng 35 m2, cao 6 m, với kết cấu 16 cột gỗ, mái lợp ngói liệt. Theo Sở Văn hóa- Thể thao TP Huế, đây là vị trí thuộc khu vực bảo vệ I (vùng lõi) của di tích.
Công trình thứ hai là cổng vào lăng vua Thiệu Trị, được xây dựng dạng tam quan bề thế với chiều rộng khoảng 7 m, trụ biểu cao tới 4,6 m, kết cấu bê tông cốt thép kết hợp gỗ. Đây là vị trí tiếp giáp khu vực I bảo vệ di tích.
Lãnh đạo Sở Văn hóa- Thể thao TP Huế khẳng định cả hai dự án tu bổ, tôn tạo được phê duyệt gần đây (năm 2023 và 2025) hoàn toàn không có hạng mục nào liên quan đến việc xây dựng mới nhà rường hay cổng vào nói trên.
Buộc tháo dỡ, quy trách nhiệm cá nhân liên quan
Trước đó, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế có báo cáo sự việc trên. Tuy nhiên, Sở Văn hóa- Thể thao TP Huế cho rằng trung tâm trên chưa làm rõ được các vấn đề pháp lý quan trọng.
Đó là chưa làm rõ quy mô chi tiết, tính chất của các công trình xây dựng; chưa báo cáo cụ thể về tổng mức đầu tư, nguồn vốn, quy trình tiếp nhận nguồn vốn xã hội hóa; chưa cung cấp trình tự, thủ tục pháp lý đã thực hiện....
Cổng vào lăng vua Thiệu Trị được xây dựng tại vị trí tiếp giáp khu vực I bảo vệ di tích.
Cơ quan quản lý văn hóa khẳng định theo hướng dẫn thực hiện công ước di sản thế giới của UNESCO, các quốc gia thành viên có trách nhiệm thông báo trước cho Ủy ban Di sản Thế giới về các hoạt động xây dựng mới hoặc cải tạo lớn trong khu vực di sản có khả năng ảnh hưởng đến giá trị nổi bật toàn cầu (OUV).
Việc xây dựng công trình mới trong khu vực lăng tẩm - thành phần cốt lõi của hồ sơ di sản - dù quy mô không lớn, vẫn tiềm ẩn nguy cơ tác động đến tính xác thực, tính toàn vẹn của di sản nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Đồng thời, việc triển khai xây dựng các công trình nêu trên khi chưa được cấp có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt; chưa tổ chức lấy ý kiến các cơ quan chuyên môn, cộng đồng là hành vi bị nghiêm cấm, vi phạm Luật Di sản văn hóa năm 2024.
Sở Văn hóa- Thể thao TP Huế đề nghị UBND TP chỉ đạo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế thực hiện ngay việc tháo dỡ toàn bộ các công trình xây dựng không phép, sử dụng các biện pháp kỹ thuật để hoàn trả mặt bằng nguyên trạng cho di tích.
Sở Văn hóa- Thể thao TP Huế kiến nghị tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân có liên quan để xử lý theo quy định pháp luật. Sở Văn hóa- Thể thao TP Huế cũng sẽ tham mưu xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi xâm hại di sản này.
