1,2 triệu viên C sủi giả có chất bảo quản gấp 33 lần: Độc hại cỡ nào?

Natri benzoat trong một số viên sủi cao gấp 20-33 lần mức cho phép, một số vitamin ghi trên nhãn lại không được phát hiện. Ảnh: CACC.

Những lọ viên sủi được bán với giá 45.000-60.000 đồng, quảng cáo chứa vitamin và nhiều hoạt chất, nhưng kết quả kiểm nghiệm lại cho thấy một số thành phần ghi trên nhãn không được phát hiện, trong khi chất bảo quản natri benzoat cao gấp 20-33 lần mức cho phép.

Hơn 1,2 triệu sản phẩm đã bị lực lượng chức năng thu giữ khi triệt phá cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm bổ sung có dấu hiệu giả mạo, gian dối tại Hà Nội.

Ngày 5/10, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội cho biết đã khởi tố vụ án, khởi tố 4 bị can để điều tra về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm. Trong số này, Nguyễn Thế Vinh, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất Dược - Mỹ phẩm Vintechpharm, bị tạm giam để phục vụ điều tra.

Theo cơ quan công an, các sản phẩm liên quan vụ án gồm Multivitamin Pro, Actiso Râu ngô - Rau má và Actiso Pro.

Hàm lượng khiến chuyên gia lo ngại

Trao đổi với Tri Thức - Znews về nguy cơ sức khỏe từ kết quả kiểm nghiệm, thạc sĩ, dược sĩ Nguyễn Thanh Tâm cho biết natri benzoat là muối natri của acid benzoic, có khả năng ức chế sự phát triển của vi khuẩn, nấm men và nấm mốc. Chất này được sử dụng trong thực phẩm, dược phẩm với vai trò chất bảo quản, giúp duy trì độ ổn định và kéo dài thời hạn sử dụng của sản phẩm.

Trong lĩnh vực dược phẩm, natri benzoat còn có thể được sử dụng như tá dược hoặc chất đệm trong một số công thức, hỗ trợ điều chỉnh pH, tăng độ hòa tan và sinh khả dụng của hoạt chất.

Theo dược sĩ Tâm, natri benzoat được xem là an toàn khi sử dụng trong giới hạn cho phép. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) xếp chất này vào nhóm GRAS, tức được công nhận là an toàn, đối với thực phẩm, với giới hạn tối đa 0,1% khối lượng.

Cơ quan công an kiểm tra viên sủi. Ảnh: CACC.

WHO đưa ra mức tiêu thụ hàng ngày chấp nhận được lên tới 20 mg/kg thể trọng, trong khi Cơ quan Dược phẩm châu Âu (EMA) cho phép sử dụng natri benzoat làm chất bảo quản trong dược phẩm với liều khuyến nghị tối đa 5 mg/kg thể trọng/ngày.

"Việc một chất được phép sử dụng không đồng nghĩa có thể sử dụng ở bất kỳ hàm lượng nào. Khi tiếp xúc ở mức cao hoặc trong những điều kiện nhất định, natri benzoat có thể gây một số tác dụng bất lợi. Người sử dụng có thể gặp phản ứng quá mẫn như nổi mề đay, kích ứng da, triệu chứng giống hen hoặc khó chịu đường tiêu hóa", dược sĩ Tâm nói.

Đáng chú ý, trong môi trường acid và khi có mặt acid ascorbic (vitamin C), natri benzoat có thể tham gia phản ứng tạo benzene. Đây là chất đã được xác định có khả năng gây ung thư.

Một số nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ natri benzoat với thay đổi hành vi, trong đó có tình trạng tăng hoạt động ở trẻ nhỏ. Ngoài ra, chất này có thể tác động đến hệ vi sinh đường ruột. Ở liều cao, natri benzoat được ghi nhận có khả năng thúc đẩy stress oxy hóa ở cấp độ tế bào, từ đó làm tăng nguy cơ tổn thương DNA.

"Vấn đề không chỉ là natri benzoat có mặt trong sản phẩm mà còn là hàm lượng thực tế cao hơn rất nhiều so với mức được công bố. Đặc biệt, nếu sản phẩm hướng tới đối tượng sử dụng là trẻ em thì càng cần thận trọng", dược sĩ Tâm nhận định.

Thành phần được quảng cáo nhưng không tìm thấy

Không chỉ phát hiện hàm lượng natri benzoat cao, kết quả kiểm nghiệm trong vụ việc còn cho thấy một số thành phần được công bố trên nhãn như rau má, vitamin B1, B3, B6 và một số hoạt chất không được phát hiện trong mẫu sản phẩm.

Theo dược sĩ Nguyễn Thanh Tâm, đây là vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến tính trung thực và giá trị của sản phẩm đối với người tiêu dùng.

Khi một sản phẩm công bố chứa vitamin hoặc các hoạt chất nhất định, người mua có quyền kỳ vọng những thành phần này thực sự có mặt với hàm lượng phù hợp. Nếu kiểm nghiệm cho thấy các thành phần được quảng cáo không hiện diện, người sử dụng không nhận được những giá trị mà sản phẩm đã công bố.

"Người tiêu dùng có thể lựa chọn sản phẩm dựa trên thành phần, công dụng được ghi trên nhãn. Nhưng nếu thành phần thực tế không đúng với thông tin công bố, họ không có cơ sở để đánh giá chính xác lợi ích cũng như nguy cơ khi sử dụng", vị chuyên gia nói.

Điều này càng đáng lưu ý nếu sản phẩm được sử dụng cho trẻ em. Trẻ thường có trọng lượng cơ thể thấp hơn người trưởng thành, trong khi phụ huynh lại lựa chọn sản phẩm dựa nhiều vào thông tin về thành phần, công dụng và đối tượng sử dụng được ghi trên bao bì.

Nếu những thông tin này không phản ánh đúng thành phần thực tế, trẻ có thể vô tình sử dụng sản phẩm có thành phần hoặc hàm lượng khác với dự kiến của gia đình.

Đã cho trẻ sử dụng, cần làm gì?

Đối với những gia đình đã mua hoặc cho trẻ sử dụng các sản phẩm Multivitamin Pro, Actiso Râu ngô - Rau má và Actiso Pro, dược sĩ Nguyễn Thanh Tâm khuyến cáo việc đầu tiên là ngừng sử dụng sản phẩm.

Phụ huynh nên giữ lại vỏ hộp, lọ sản phẩm, số lô, hạn sử dụng và thông tin nơi mua hàng. Đây là những dữ liệu quan trọng nếu cần xác minh nguồn gốc sản phẩm hoặc cung cấp cho cơ quan chức năng.

Thạc sĩ, dược sĩ Nguyễn Thanh Tâm.

Theo thông tin từ Công an Hà Nội, các cá nhân, tổ chức đã mua hoặc sử dụng những sản phẩm liên quan được đề nghị liên hệ Phòng Cảnh sát kinh tế để cung cấp thông tin phục vụ công tác điều tra.

Nếu trẻ đã sử dụng sản phẩm nhưng chưa xuất hiện bất thường, phụ huynh không nên quá hoang mang hoặc tự ý cho trẻ dùng thuốc với mục đích “giải độc”. Thay vào đó, cần ngừng sản phẩm và tiếp tục theo dõi sức khỏe.

Khi trẻ xuất hiện các triệu chứng như nôn, đau bụng, tiêu chảy, nổi mẩn, khó thở, lơ mơ hoặc bất kỳ biểu hiện bất thường nào khác, gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá.

Khi đi khám, phụ huynh nên mang theo sản phẩm, vỏ hộp hoặc hình ảnh sản phẩm để bác sĩ có thêm thông tin về loại sản phẩm trẻ đã sử dụng, thời gian và mức độ phơi nhiễm.

"Không nên nghĩ rằng trẻ đã sử dụng nhưng chưa có triệu chứng thì đồng nghĩa với việc không có nguy cơ. Điều quan trọng trước mắt là dừng sản phẩm nghi ngờ, theo dõi sức khỏe và phối hợp với cơ quan chức năng khi được yêu cầu", dược sĩ này khuyến cáo.