10 điểm mới phát triển ngành vật liệu xây dựng theo hướng xanh, tuần hoàn, phát thải thấp

Đặt chuyển đổi xanh vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển ngành

Chia sẻ tại Hội thảo "Vật liệu xây dựng xanh, xu thế phát triển bền vững" do Báo Xây dựng tổ chức mới đây,ông Lê Văn Kế, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ môi trường và Vật liệu xây dựng cho biết: Cơ quan soạn thảo đang xây dựng Nghị định quản lý vật liệu xây dựng thay thế, với 10 điểm mới quan trọng, nhằm thúc đẩy phát triển ngành vật liệu xây dựng theo hướng xanh, tuần hoàn và phát thải thấp…

Ông Lê Văn Kế, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ môi trường và Vật liệu xây dựng, chia sẻ tại Hội thảo "Vật liệu xây dựng xanh, xu thế phát triển bền vững" do Báo Xây dựng tổ chức.

Điểm mới thứ nhất, dự thảo nghị định chuyển từ cách tiếp cận mang tính khuyến khích chung sang xây dựng một khung chính sách phát triển xanh có cấu trúc đầy đủ.

Nếu trước đây chỉ đề cập chung đến vật liệu xây dựng tiết kiệm tài nguyên, năng lượng và bảo vệ môi trường, thì nay dự thảo nghị định đã xác định rõ 7 nhóm vật liệu trọng tâm, gồm: vật liệu xây dựng mới, vật liệu tái chế, vật liệu xanh, vật liệu nhẹ, vật liệu thân thiện môi trường và vật liệu phù hợp với khu vực ven biển, hải đảo.

"Đây sẽ là cơ sở để đề xuất các chính sách ưu đãi cụ thể trong giai đoạn tới", ông Kế nhận định.

Thứ hai, dự thảo nghị định đặt chuyển đổi xanh vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển ngành. Theo đó, việc xây dựng chiến lược ở cấp Trung ương và kế hoạch phát triển tại địa phương đều phải gắn với mục tiêu xanh hóa, không chỉ dừng ở nguyên tắc định hướng.

Thứ ba, yêu cầu xanh hóa được cụ thể hóa đến cấp địa phương. Trong các kế hoạch phát triển xây dựng, địa phương phải lồng ghép nội dung phát triển vật liệu xanh, đồng thời xây dựng chương trình, lộ trình triển khai rõ ràng.

Nhà máy DURAflex của Saint-Gobain tại Quảng Trị là nhà máy tấm xi măng sợi đầu tiên tại Việt Nam đạt mục tiêu zero carbon.

Thứ tư, dự thảo nghị định bổ sung quy định về đổi mới công nghệ, từng bước loại bỏ công nghệ lạc hậu. Đây là nội dung then chốt nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ tiên tiến, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và giảm tác động môi trường.

Gắn việc phát triển vật liệu xanh với yêu cầu sử dụng trong các công trình xây dựng

Thứ năm, dự thảo nghị định mở rộng đáng kể khung chính sách ưu đãi, khuyến khích phát triển vật liệu xây dựng theo hướng xanh và phục vụ kinh tế tuần hoàn. Không chỉ dừng ở khuyến khích chung, dự thảo nghị định đã đề xuất các cơ chế, chính sách ưu đãi đối với hoạt động nghiên cứu, đầu tư, sản xuất và sử dụng vật liệu mới, vật liệu thân thiện môi trường. Các chính sách này sẽ được cụ thể hóa thông qua hệ thống pháp luật chuyên ngành về thuế và đầu tư.

Thứ sáu, gắn việc phát triển vật liệu xanh với yêu cầu sử dụng trong các công trình xây dựng. Cụ thể, trong quá trình lập, thẩm định, phê duyệt dự án, thiết kế xây dựng và tổ chức đấu thầu, các chủ thể liên quan phải ưu tiên sử dụng vật liệu mới, vật liệu tái chế, vật liệu xanh, vật liệu nhẹ.

Thứ bảy, dự thảo nghị định nhấn mạnh yêu cầu khuyến khích phát triển và sử dụng chất thải theo hướng không chỉ dừng ở xử lý đơn thuần, mà phải được đặt trong một hệ thống lớn hơn. Đó là tái chế, phát triển vật liệu xanh và cải thiện môi trường.

Nghị định mở rộng đáng kể khung chính sách ưu đãi, khuyến khích phát triển vật liệu xây dựng theo hướng xanh và phục vụ kinh tế tuần hoàn.

Thứ tám, dự thảo nghị định tăng cường kết nối giữa mục tiêu xanh hóa và quản lý chất lượng sản phẩm. Cụ thể, tại Điều 14, dự thảo Nghị định quy định, các sản phẩm vật liệu xây dựng và công nghệ sản xuất phải tuân thủ quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa cũng như các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan.

Theo đó, phát triển vật liệu xanh không thể tách rời các yêu cầu về an toàn, chất lượng và phù hợp với, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Thứ chín, dự thảo nghị định làm rõ vai trò của chuyển đổi số trong quá trình xanh hóa ngành Xây dựng. Các nội dung về chuyển đổi số được đưa vào như yêu cầu bắt buộc trong chiến lược phát triển, gắn với đổi mới công nghệ, tiết kiệm tài nguyên và năng lượng.

"Đây là điểm mới đáng chú ý, bởi quá trình xanh hóa không chỉ diễn ra ở khâu sản xuất mà còn xuyên suốt từ quản lý đầu vào, sản xuất đến giám sát, vận hành", ông Kế nhấn mạnh.

Thứ mười, dự thảo nghị định thể hiện rõ định hướng thể chế hóa các chủ trương, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải. Hồ sơ dự thảo cũng đã làm rõ cơ sở chính trị và thực tiễn cho việc thúc đẩy đổi mới công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo vệ môi trường.

"Về tổng thể, điểm mới quan trọng nhất của dự thảo nghị định là chuyển từ mô hình quản lý mang tính khuyến khích sang mô hình thiết kế thể chế phát triển ngành vật liệu xây dựng theo hướng xanh và phát thải thấp một cách có hệ thống", ông Lê Văn Kế bày tỏ.