12 triệu dữ liệu văn bằng được tích hợp VNeID trước 30.10: Bằng giấy còn cần thiết?

Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Bộ GD&ĐT khẩn trương làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu học bạ, văn bằng, chứng chỉ, trong đó hoàn thành gắn số định danh cho 12 triệu dữ liệu văn bằng, chứng chỉ trước ngày 30.10. 

Ảnh minh hoạ: AI

Yêu cầu trên được nêu trong thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tại phiên họp chuyên đề đánh giá kết quả công tác quý III.2026.

Khi bằng cấp được tích hợp trên VNeID, người dân có thể sử dụng dữ liệu điện tử thay cho giấy tờ truyền thống trong những trường hợp đáp ứng quy định.

Việc đẩy nhanh số hóa dữ liệu giáo dục được kỳ vọng giúp người dân thuận tiện hơn khi thực hiện các thủ tục hành chính, tuyển dụng và những giao dịch cần xác minh trình độ học vấn. Tuy nhiên, nhiều người cũng băn khoăn liệu bằng tốt nghiệp, chứng chỉ bản giấy có còn cần thiết khi thông tin đã được tích hợp trên ứng dụng định danh điện tử VNeID.

Theo Nghị định 88/2026/NĐ-CP về quản lý dữ liệu giáo dục và đào tạo, thông tin văn bằng, chứng chỉ của người học thuộc dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời. Khi được cập nhật hợp lệ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo, dữ liệu này có thể được chia sẻ, liên thông và tích hợp lên VNeID theo quy định.

Dữ liệu bằng cấp trên VNeID có thể thay thế giấy tờ 

Quy định tại Nghị định 88/2026/NĐ-CP nêu rõ, dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời có giá trị sử dụng thay thế hoặc tương đương văn bản giấy về giáo dục được cấp cho người học. Cá nhân có quyền khai thác dữ liệu của mình đã tích hợp trên VNeID để sử dụng trong các giao dịch liên quan.

Đối với bản điện tử, Nghị định 88 quy định có giá trị như bản gốc trong trường hợp dữ liệu được tạo lập trực tiếp dưới dạng thông điệp dữ liệu và đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử.

Tuy nhiên, việc sử dụng dữ liệu điện tử còn phụ thuộc vào tình trạng cập nhật, khả năng xác thực và yêu cầu cụ thể của từng thủ tục. Vì vậy, người dân cần kiểm tra thông tin văn bằng, chứng chỉ trên hệ thống và tìm hiểu yêu cầu của cơ quan tiếp nhận hồ sơ trước khi quyết định không mang theo bản giấy.

Bằng giấy có còn cần thiết sau khi số hóa?

Việc tích hợp bằng cấp lên VNeID không đồng nghĩa với việc người dân phải loại bỏ hoặc không còn cần lưu giữ văn bằng, chứng chỉ bản giấy. Những giấy tờ đã được cấp vẫn có ý nghĩa trong việc đối chiếu thông tin, xác minh quá trình học tập và xử lý các trường hợp dữ liệu điện tử chưa được cập nhật đầy đủ hoặc có sai lệch.

Dù dữ liệu văn bằng, chứng chỉ được tích hợp trên VNeID, bằng giấy vẫn có thể cần thiết trong một số trường hợp cụ thể.

Với những cơ quan, doanh nghiệp chưa có hệ thống tra cứu dữ liệu điện tử hoặc chưa triển khai việc xác thực văn bằng trực tuyến, người dân có thể vẫn được yêu cầu xuất trình bản gốc khi hoàn thiện hồ sơ thực hiện các thủ tục liên quan.

Đối với những người có nhu cầu du học, làm việc ở nước ngoài... văn bằng giấy cũng có thể tiếp tục đóng vai trò quan trọng.

Tùy theo quy định của từng quốc gia và yêu cầu của cơ quan tiếp nhận, người dân có thể phải cung cấp bản gốc, bản sao chứng thực, bản dịch công chứng hoặc thực hiện thủ tục khác theo quy định. 

Bên cạnh đó, việc giữ lại bằng giấy cũng giúp người dân chủ động hơn khi gặp sự cố kỹ thuật, chẳng hạn điện thoại hết pin, mất kết nối Internet hoặc hệ thống tra cứu dữ liệu điện tử tạm thời gián đoạn.

Trong những trường hợp cần chứng minh trình độ học vấn ngay lập tức mà kết nối internet trục trặc, bản giấy có thể là phương án dự phòng hữu ích, tùy thuộc vào yêu cầu của đơn vị tiếp nhận hồ sơ.

Một vấn đề khác là những văn bằng được cấp từ nhiều năm trước (từ năm 1990 trở đi), đặc biệt là các văn bằng chưa được số hóa hoặc chưa cập nhật đầy đủ lên cơ sở dữ liệu quốc gia. Trong thời gian thông tin chưa được chuẩn hóa và đồng bộ, người sở hữu vẫn cần bảo quản bản giấy để phục vụ việc đối chiếu, xác minh khi cần thiết.

Việc dữ liệu đã được tích hợp hay chưa, người dân cần được kiểm tra cụ thể đối với từng văn bằng, chứng chỉ, không nên cho rằng tất cả bằng cấp đều đã có trên hệ thống.

Như vậy, số hoá văn bằng, chứng chỉ và tích hợp lên VNeID giúp thuận tiện hơn trong việc lưu trữ, tra cứu và xác thực thông tin, nhưng văn bằng giấy không mất giá trị và vẫn cần thiết. Bằng giấy vẫn là hồ sơ gốc lưu trữ có giá trị lịch sử và pháp lý ban đầu.

Do đó, người dân nên tiếp tục bảo quản văn bằng gốc và sử dụng bản điện tử song song khi được số hoá để thay thế các thủ tục theo quy định pháp luật và cơ quan tiếp nhận cho phép.