Nga biến Backfire thành oanh tạc cơ thế hệ mới

Sau nhiều thập niên phục vụ, Tu-22M3 bước vào chương trình hiện đại hóa sâu nhằm biến một thiết kế có nguồn gốc từ thời Liên Xô thành nền tảng tác chiến phù hợp với yêu cầu mới.

Kết quả là Tu-22M3M, biến thể được Nga định hướng nâng cấp mạnh về điện tử hàng không, điều khiển và khả năng sử dụng vũ khí.

Nguyên mẫu Tu-22M3M thực hiện chuyến bay đầu tiên ngày 28/12/2018 tại nhà máy chế tạo máy bay Kazan.

Chuyến bay kéo dài 37 phút ở độ cao khoảng 1.500 m, tập trung kiểm tra các hệ thống và thiết bị mới được lắp đặt. Đây là bước mở đầu cho chương trình thử nghiệm đối với biến thể hiện đại hóa sâu.

Khác biệt lớn nhất nằm bên trong thân máy bay. Theo Rostec, tập đoàn công nghệ quốc phòng nhà nước Nga, khoảng 80% hệ thống điện tử hàng không trên Tu-22M3M được thay mới.

Máy bay nhận tổ hợp điện tử hàng không kỹ thuật số mới, trong đó có hệ thống dẫn đường, liên lạc, ngắm, điều khiển động cơ và tự động hóa nhiên liệu, cùng thiết bị tác chiến điện tử.

Việc thay thế này không đơn thuần nhằm đưa thêm thiết bị hiện đại lên một khung thân cũ. Mục tiêu quan trọng là tăng mức độ tự động hóa, nâng độ chính xác dẫn đường và giảm khối lượng công việc cho tổ bay.

Rostec cũng cho biết hệ thống điện tử hàng không của Tu-22M3M được thống nhất với các hệ thống tương ứng trên oanh tạc cơ chiến lược Tu-160M ở một số hạng mục.

Điều này giúp Nga tận dụng chung một phần công nghệ và thiết bị giữa các dòng máy bay ném bom tầm xa.

Một thay đổi khác là khả năng sử dụng vũ khí. Tu-22M3 vốn được thiết kế như máy bay mang tên lửa và bom tầm xa.

Sau hiện đại hóa, hệ thống điều khiển và ngắm mới giúp mở rộng khả năng tích hợp các loại vũ khí thế hệ mới.

Các tài liệu quốc phòng phương Tây từng cho biết Tu-22M3M được thiết kế để sử dụng những vũ khí mới, trong đó có tên lửa chống hạm và các loại tên lửa tấn công tầm xa.

Điểm đáng chú ý là chương trình này tập trung chủ yếu vào phần “bộ não” thay vì tạo ra một thiết kế máy bay hoàn toàn mới.

Khung thân, cánh cụp biến đổi và 2 động cơ vẫn giữ nền tảng của Tu-22M3. Nhưng hệ thống điện tử, điều khiển và tác chiến được nâng cấp đáng kể.

Vì vậy, Tu-22M3M không phải một oanh tạc cơ hoàn toàn mới. Đây là cách Nga kéo dài vòng đời của một dòng máy bay đã phục vụ nhiều thập niên bằng việc thay đổi sâu các hệ thống bên trong.

Trong bối cảnh Nga tiếp tục sử dụng Tu-22M3 cho các nhiệm vụ phóng tên lửa tầm xa, chương trình hiện đại hóa này có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng duy trì lực lượng máy bay ném bom trong nhiều năm tới.