2 tập thể và 6 cá nhân được trao Giải thưởng Trần Văn Khê năm 2026

Giải tập thể đầu tiên trao cho nhóm Xẩm 48h đến từ Hà Nội. Từ dự án Chèo 48h được thành lập năm 2016, nhóm Xẩm 48h quy tụ những người trẻ đam mê âm nhạc dân tộc, mang sứ mệnh đưa nghệ thuật hát xẩm vào đời sống hiện đại một cách sáng tạo nhưng vẫn giữ trọn cốt cách cổ truyền.

Trao Giải thưởng Trần Văn Khê năm 2026 cho 2 tập thể

Nhóm đã nỗ lực lan tỏa di sản qua nhiều hoạt động nổi bật như: tổ chức lớp học cộng đồng, đưa dự án Phiêu lưu vào thế giới xẩm kỳ thú vào học đường, kết hợp du lịch sáng tạo qua mô hình Xẩm on the bus. Với lối thực hành nghệ thuật được giới chuyên môn đánh giá cao, Xẩm 48h từng xuất sắc giành giải thưởng lớn tại Liên hoan Hát xẩm Ninh Bình và Cuộc thi Giai điệu Thanh niên tại Nga. Không chỉ biểu diễn, nhóm còn tiên phong "số hóa di sản", biên soạn tài liệu học xẩm và ra mắt các MV âm nhạc ý nghĩa, góp phần bảo tồn và kết nối tình yêu văn hóa dân tộc đến cộng đồng trong nước lẫn quốc tế.

Giải tập thể thứ hai trao cho Nhà hát Nghệ thuật truyền thống cung đình Huế, thành lập năm 2006, trên cơ sở kế thừa hoạt động âm nhạc cung đình Huế trước năm 1945. Nhà hát đã đạt nhiều thành tích trong sưu tầm, bảo tồn và phát huy các loại hình diễn xướng cung đình như nhã nhạc, múa, tuồng cung đình và ca Huế.

Về phương diện nghiên cứu, nhà hát đã thực hiện 28 hồ sơ khoa học, đề tài và dự án bảo tồn di sản; đào tạo nhiều thế hệ nghệ sĩ, xây dựng chương trình giáo dục di sản cho học sinh, quảng bá văn hóa Huế trong nước và quốc tế, đồng thời giành nhiều huy chương tại các liên hoan nghệ thuật.

Giải thưởng Trần Văn Khê năm 2026 trao cho 6 cá nhân

Các giải thưởng cá nhân được trao tặng nhằm tôn vinh những cá nhân đã có hơn 30 năm bền bỉ cống hiến cho sự nghiệp nghiên cứu, giảng dạy, biểu diễn, truyền dạy và lan tỏa giá trị âm nhạc truyền thống Việt Nam, đặc biệt là đờn ca tài tử và nhạc lễ Nam bộ. Sáu gương mặt được vinh danh gồm Nhà giáo ưu tú Phạm Thúy Hoan, tiến sĩ Mai Mỹ Duyên, Nghệ sĩ nhân dân Ngô Tuyết Mai, Nghệ sĩ ưu tú Phạm Văn Môn, Nghệ sĩ ưu tú Huỳnh Khải và Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Khoa.

Trong lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu, Nhà giáo ưu tú Phạm Thúy Hoan (sinh năm 1942) đã để lại dấu ấn đậm nét suốt thời gian công tác tại Nhạc viện TP.HCM với di sản là các tập sách Dân ca soạn cho đàn tranh, Câu lạc bộ Tiếng hát quê hương sáng lập từ năm 1981 và liên tục hoạt động cho đến nay, góp phần quảng bá âm nhạc dân tộc ra quốc tế.

Cùng xuất thân từ Nhạc viện TP.HCM, Nghệ sĩ ưu tú Huỳnh Khải, nguyên quyền Trưởng Khoa Âm nhạc dân tộc, không chỉ là một giảng viên tận tụy mà còn là tài năng biểu diễn đàn nguyệt xuất chúng với hàng loạt huy tại các liên hoan toàn quốc.

Sinh thời, GS-TS Trần Văn Khê rất tâm đắc với việc truyền dạy nhạc cổ truyền. Ảnh tư liệu

Về mảng nghiên cứu chuyên sâu, tiến sĩ Mai Mỹ Duyên là nhà nghiên cứu văn hóa học có nhiều đóng góp nổi bật với 17 đầu sách và nhiều dự án bảo tồn đờn ca tài tử, cải lương Nam bộ, tham gia chủ trì và hướng dẫn nhiều đề tài khoa học, đồng thời tích cực tham gia hoạt động chuyên môn của Quỹ Trần Văn Khê.

Nghệ sĩ ưu tú Phạm Văn Môn hơn 3 thập niên đào tạo nhạc công sân khấu cải lương, sáng tác, biểu diễn và tham gia quảng bá nghệ thuật đờn ca tài tử tại nhiều quốc gia, đóng góp tích cực vào quá trình UNESCO ghi danh đờn ca tài tử Nam bộ là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2013.

Bên cạnh những đóng góp học thuật, cống hiến trên sân khấu và trong cộng đồng của các nghệ sĩ cũng rực rỡ không kém. Phạm Văn Môn đã có hơn 30 năm gắn bó với việc đào tạo nhạc công sân khấu cải lương, trực tiếp biểu diễn và mang nghệ thuật truyền thống vươn ra thế giới.

Cùng chung lý tưởng lan tỏa di sản, Nghệ sĩ nhân dân Ngô Tuyết Mai biểu diễn thành thạo đàn tam thập lục, đàn tranh, đàn t'rưng, đàn klongput, đàn bầu và sở hữu 7 Huy chương Vàng quốc gia. Bà đã gây tiếng vang khi tự trích tiền cá nhân mở lớp học miễn phí tại Truc Mai House suốt 17 năm qua, thu hút đông đảo giới trẻ và đưa âm nhạc dân tộc vào trường học.

Cuối cùng, đại diện cho sức sống mãnh liệt của nghệ thuật dân gian là Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Tấn Khoa, đại diện tiêu biểu của truyền thống gia đình 4 thế hệ thực hành đờn ca tài tử và nhạc lễ Nam bộ. Bằng ngón đàn kìm và đàn cò điêu luyện, ông là bậc thầy hiếm hoi thông thạo trọn vẹn 20 bài bản tổ, bộ bát ngự và tất cả bài bản truyền thống của đờn ca tài tử Nam bộ. Ông thường xuyên biểu diễn và hướng dẫn nhạc lễ dân gian Nam bộ trong các nghi thức trong Lễ Kỳ Yên, lễ cúng đình, cúng miễu, đám tang góp phần giữ gìn tính nguyên gốc của nhạc lễ Nam bộ…

Buổi lễ trao giải thưởng Trần Văn Khê khép lại trong âm thanh rộn rã của âm nhạc truyền thống qua các tiết mục trình diễn của các tập thể, cá nhân được vinh danh, trong đó có bài ca khúc Giận nhau của Trần Văn Khê phổ nhạc thơ Nguyễn Xuân Huy qua giọng hát ngọt ngào của NSƯT Hồng Vân và ngón đờn điêu luyện của NSƯT Văn Môn, NSƯT Tấn Khoa, nghệ sĩ Minh Khang con trai Tấn Khoa. Giải thưởng là sự khích lệ tinh thần những thế hệ đang tiếp nối con đường giáo sư Trần Văn Khê đã đi đến cuối đời.

Lễ trao giải lần đầu tiên diễn ra ngày 23/7/2023, trao 9 học bổng và 6 giải thưởng.