20 năm kiến tạo động lực tăng trưởng xứ Thanh

Trung tâm nhiệt điện Nghi Sơn.

Mở đường cho khát vọng lớn

Ngày 15/5/2006, tại Quyết định số 102/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập KKTNS, xuất phát từ những tiềm năng, lợi thế đặc biệt của vùng đất này, với cảng nước sâu và vị trí trên trục giao thông huyết mạch Bắc - Nam. Nghi Sơn không chỉ được kỳ vọng trở thành động lực kinh tế quan trọng của tỉnh Thanh Hóa, mà còn được định hình là hạt nhân tăng trưởng, có sức lan tỏa mạnh mẽ của cả vùng Nam Thanh - Bắc Nghệ.

Để thực hiện công tác quản lý Nhà nước về phát triển khu kinh tế, ngày 17/7/2006, Ban Quản lý KKTNS (nay là Ban Quản lý KKTNS và các KCN) được thành lập. Thời điểm ấy, Nghi Sơn vẫn là một vùng ven biển còn nhiều khó khăn. Công nghiệp gần như chưa hình thành; hạ tầng kỹ thuật thiếu đồng bộ; cơ chế, chính sách đang trong quá trình hoàn thiện. Công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đặt ra nhiều thách thức, nguồn lực đầu tư còn hạn chế; bộ máy ban quản lý vừa được thành lập với muôn vàn thiếu thốn.

"Trong những khó khăn, thách thức ấy, điều lớn nhất mà chúng tôi có là niềm tin. Niềm tin vào chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước và của tỉnh Thanh Hóa trong phát triển KKTNS thành khu kinh tế động lực. Đó cũng là mong muốn, khát khao của nhiều thế hệ lãnh đạo và Nhân dân Thanh Hóa, bởi muốn tỉnh phát triển thì phải có một động lực đủ mạnh để tạo sức lan tỏa”, nguyên Thứ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải (nay là Bộ Xây dựng), nguyên Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, nguyên Trưởng ban Quản lý KKTNS và các KCN tỉnh Thanh Hóa Lê Đình Thọ, chia sẻ.

Các công việc quan trọng được bắt tay thực hiện, đầu tiên là việc tập trung hoàn thiện quy hoạch tổng thể KKTNS, triển khai quy hoạch chi tiết các phân khu để tạo điều kiện thuận lợi cho thu hút đầu tư. "Trong quá trình lập quy hoạch, chúng tôi đã nghiên cứu kinh nghiệm của nhiều địa phương, tham khảo mô hình khu kinh tế của một số nước, thuê các đơn vị tư vấn trong và ngoài nước phản biện nhằm xây dựng một quy hoạch có tầm nhìn chiến lược, bảo đảm tính đồng bộ và lâu dài. Cùng với đó, ban tham mưu tỉnh hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù, nhất là cơ chế bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và chính sách thu hút đầu tư. Công tác giải phóng mặt bằng được tập trung chỉ đạo quyết liệt, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để tạo quỹ đất sạch, gắn với quan tâm giải quyết các vấn đề an sinh xã hội, đào tạo nghề, tạo việc làm cho người dân vùng dự án", ông Thọ cho biết.

Từ đây, lần lượt các nhà máy, công trình trọng điểm “bén duyên” tìm về Nghi Sơn, đặc biệt là Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn được khởi công năm 2013. Tuy không phải là dự án lọc dầu đầu tiên ở Việt Nam, song quy mô lên tới 9 tỷ USD, công suất 10 triệu tấn/năm, với công nghệ chế biến phức tạp hàng đầu Châu Á đã tạo ra một bước tiến quan trọng đối với ngành công nghiệp lọc hóa dầu của Việt Nam.

Kiến tạo không gian, chính sách phát triển

Trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ, một trong những nội dung quan trọng, hàng đầu của ban quản lý là tham mưu, xây dựng và hoàn thiện không gian phát triển cho KKTNS. Từ diện tích ban đầu hơn 18.600ha, để khai thác tối đa lợi thế, tại Quyết định số 1699/QĐ-TTg, ngày 7/12/2018, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định điều chỉnh mở rộng KKTNS từ hơn 18.600ha lên 106.000ha, đánh dấu bước phát triển mới của một trong 8 khu kinh tế trọng điểm ven biển cả nước; đồng thời khẳng định vị thế của KKTNS trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thanh Hóa và cả khu vực Bắc Trung bộ.

Ban cũng tiếp tục tham mưu cho tỉnh các cơ chế, chính sách quan trọng. Cùng với chính sách ưu đãi đầu tư vào KKTNS và các KCN hiện được đánh giá là chính sách ưu đãi tốt nhất cả nước, là các chính sách tăng thu từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu qua Cảng biển Nghi Sơn đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Nghị quyết số 37/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Thanh Hóa; các chính sách hỗ trợ hãng vận tải và doanh nghiệp thực hiện mở tuyến và xuất nhập khẩu hàng hóa qua Cảng Nghi Sơn.

Lắp đặt thiết bị dây chuyền 3, Nhà máy luyện cán thép Nghi Sơn 2.

Suốt gần 20 năm qua, cùng với Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Ban Quản lý KKTNS và các KCN luôn giữ vai trò là đầu mối xúc tiến đầu tư, cầu nối giữa chính quyền với cộng đồng doanh nghiệp. Từ quảng bá tiềm năng, xây dựng môi trường đầu tư thông thoáng, cải cách thủ tục hành chính đến đồng hành tháo gỡ khó khăn trong suốt quá trình triển khai dự án và sản xuất, kinh doanh, tạo dựng niềm tin đối với các nhà đầu tư, đưa Nghi Sơn và các KCN trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều tập đoàn kinh tế lớn trong và ngoài nước.

Công tác cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ nhà đầu tư liên tục được cải thiện. Hiện nay, 68/68 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của ban đã triển khai trực tuyến. 100% thủ tục hành chính được cắt giảm thời gian giải quyết từ 30% đến 60%. Đặc biệt, cơ chế “làn xanh” về tổ chức phân luồng, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đã được ban triển khai quyết liệt, giúp nhiều nhà đầu tư rút ngắn đáng kể thời gian hoàn thiện thủ tục, thúc đẩy dự án sớm vào giai đoạn triển khai.

Ông Kenta Kawanabe, Tổng Giám đốc các KCN Thăng Long tại Việt Nam, Tập đoàn Sumitomo, chia sẻ: "KCN Thăng Long Thanh Hóa sẽ tập trung thu hút các nhà đầu tư thứ cấp là các doanh nghiệp Nhật Bản, hoạt động chính trong ngành sản xuất cụ thể là điện tử, điện lạnh, công nghiệp phụ trợ khác... Trong quá trình thực hiện các thủ tục cấp phép đầu tư, xây dựng và các thủ tục hành chính liên quan, công ty đã được các đơn vị của tỉnh Thanh Hóa, đặc biệt là Ban Quản lý KKTNS và các KCN quan tâm, hỗ trợ. Chúng tôi rất yên tâm khi triển khai các dự án đầu tư tại Thanh Hóa và thu hút các nhà đầu tư thứ cấp trong tương lai".

Đến nay, KKTNS và các KCN đã thu hút được 738 dự án đầu tư, bao gồm 660 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn đăng ký gần 205.700 tỷ đồng và 78 dự án đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký hơn 14,2 tỷ USD. 541 doanh nghiệp đang hoạt động trong KKTNS và các KCN đang tạo việc làm cho hơn 100.000 lao động. Hằng năm, nguồn thu ngân sách từ khu kinh tế và các KCN chiếm trên 50% tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh.

Cùng với sự phát triển của KKTNS và các KCN, tập thể ban ngày càng lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng. Vai trò, vị trí của ban ngày càng được nâng cao trong hệ thống các sở, ban, ngành và các đơn vị tham mưu cho UBND tỉnh Thanh Hóa; là nơi đào tạo thực tiễn cho nhiều cán bộ, là cơ quan dẫn đầu của tỉnh về thực hiện cải cách hành chính; nhiều năm liên tục là đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Động lực hiện thực hóa khát vọng mới

Theo định hướng từ Nghị quyết 58/NQ của Bộ Chính trị (NQ 58), đến năm 2030, Thanh Hóa trở thành tỉnh giàu đẹp, văn minh và hiện đại; một cực tăng trưởng mới cùng với Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh tạo thành tứ giác phát triển ở phía Bắc của Tổ quốc; nơi người dân có mức sống cao hơn bình quân cả nước. Hiện thực hóa mục tiêu từ NQ 58, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt 11% trở lên. Với vai trò là động lực kinh tế chủ lực của tỉnh, Ban Quản lý KKTNS và các KCN đang chủ động tham mưu cho tỉnh tập trung nhiều giải pháp thu hút đầu tư, triển khai các dự án lớn, ưu tiên tập trung hoàn thiện kết cấu hạ tầng trong khu kinh tế và các KCN nhằm tạo sức hút mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Một chặng đường mới đang mở ra với những mục tiêu lớn hơn, yêu cầu cao hơn trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, yêu cầu phát triển theo hướng xanh, thông minh và bền vững, đặt lên vai ban quản lý những trọng trách mới, với yêu cầu phải tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng quản lý, đồng hành hiệu quả hơn cùng doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Như Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Mai Xuân Liêm kỳ vọng: Tỉnh đặt niềm tin ban tiếp tục phát huy vai trò cơ quan tham mưu chiến lược, chủ động nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp để khai thác hiệu quả các lợi thế của KKTNS; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng phục vụ nhà đầu tư. Trong công tác xúc tiến đầu tư, cần chọn lọc các dự án quy mô lớn, công nghệ cao, công nghiệp nền tảng, công nghiệp chế biến, chế tạo, năng lượng sạch, logistics và các ngành có giá trị gia tăng cao; phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương tháo gỡ khó khăn về quy hoạch, giải phóng mặt bằng, hạ tầng và nguồn nhân lực để đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án. Với tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm, tập thể lãnh đạo, cán bộ Ban Quản lý KKTNS và các KCN sẽ tiếp tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần đưa KKTNS và các KCN phát triển trở thành các cực tăng trưởng có sức lan tỏa mạnh mẽ, đóng góp ngày càng lớn vào mục tiêu đưa Thanh Hóa trở thành một cực tăng trưởng mới của cả nước.