200.000 nhân viên ngân hàng sắp thất nghiệp vì AI

Con số trên tương đương khoảng 10% lực lượng lao động tại 35 ngân hàng lớn. Đây là hệ quả của xu hướng đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và đóng cửa nhiều chi nhánh.

Làn sóng cắt giảm nhân sự này ảnh hưởng đến bộ phận hỗ trợ nội bộ (nhân sự hành chính, công nghệ thông tin, nhân sự), quản lý rủi ro, giám sát tuân thủ – những công công việc ít tiếp xúc khách hàng, không hào nhoáng và bị đánh giá con người thao tác không nhanh, không chính xác bằng AI. Theo Morgan Stanley, giới ngân hàng châu Âu rất hứng thú với viễn cảnh hiệu quả hoạt động tăng đến 30%, đem lại doanh thu tăng ít nhất 5% trong 3 - 5 năm tới.

Không chỉ châu Âu hứng chịu làn sóng cắt giảm. Goldman Sachs vào tháng 10 cũng cảnh báo đội ngũ nhân viên tại Mỹ về một đợt sa thải và đóng băng tuyển dụng đến hết năm 2025. Đây là hệ quả của OneGS 3.0 - một nỗ lực ứng dụng AI nhằm vào mọi lĩnh vực từ tiếp nhận ý kiến khách hàng đến báo cáo quy định.

AI làm thay đổi nhiều ngành nghề, kể cả ngân hàng - Ảnh: Fortune

Vài ngân hàng đã bắt đầu lên kế hoạch. ABN Amro của Hà Lan dự định cắt giảm 1/5 số nhân viên vào năm 2028. Giám đốc điều hành của Socíeté Générale tuyên bố: “Chẳng có gì là bất khả xâm phạm cả”.

Tuy nhiên, vẫn có thái độ thận trọng trước xu hướng “bỏ người lấy AI”. Một giám đốc cấp cao của JPMorgan Chase bày tỏ lo ngại ngành ngân hàng sẽ chịu hậu quả nghiêm trọng nếu nhân viên cấp dưới không học được những kiến thức cơ bản thông qua công việc. Giới chuyên gia tin rằng các ngân hàng cần cân bằng giữa tiết kiệm chi phí với đào tạo bài bản để đảm bảo nhân viên trong tương lai nắm vững kiến thức cơ bản về ngân hàng, quy định và quản lý rủi ro.

Ứng dụng AI ở ngành ngân hàng

Giới ngân hàng luôn chịu áp lực lớn từ nhà đầu tư. Vì vậy họ buộc phải tìm cách cắt giảm chi phí và tăng lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, và AI xuất hiện như “cứu tinh”.

DBS của Singapore được Global Finance vinh danh “Ngân hàng AI tốt nhất thế giới” năm 2025 do sớm đưa hàng loạt mô hình trí tuệ nhân tạo vào hoạt động kinh doanh thực tế. Đơn vị này dùng AI tăng cường chống gian lận, quản lý rủi ro, cung cấp gợi ý dịch vụ cá nhân hóa cao cho khách hàng, xây dựng khuôn khổ đạo đức AI.

JPMorgan Chase triển khai nền tảng Generative AI riêng cho nhân viên để tối ưu hóa quản lý tài sản và phân tích thị trường. Citi sử dụng AI dự đoán tỷ lệ khách hàng rời bỏ với độ chính xác 85%, triển khai công cụ giúp nhân viên ra quyết định. Trợ lý ảo Erica của Bank of America vượt mốc 2,5 tỷ lượt tương tác, chủ động cung cấp thông tin tài chính cho khách hàng.

Hồi chuông cảnh báo

Phân tích mới của Morgan Stanley một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ con người mất những công việc mang tính chất quy trình, dựa trên dữ liệu cấu trúc và ít đòi hỏi tương tác cảm xúc vào tay AI. Các vị trí như giao dịch viên cơ bản, nhân viên nhập liệu, phân loại văn bản, lễ tân… đang dần biến mất. Chatbot và loạt trợ lý ảo thế hệ mới đủ sức xử lý nhiều nhiệm vụ mà không cần con người can thiệp

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo làm dấy lên lo ngại về tình trạng mất việc diện rộng ở nhiều ngành nghề chứ không chỉ riêng tài chính - ngân hàng. Giới chuyên gia dự báo đào thải sẽ rất khốc liệt, đòi hỏi lao động phải tích cực chuyển đổi sang các vai trò cần kỹ năng chuyên sâu, quản trị hệ thống AI hay xử lý tình huống ngoại lệ cần con người.

Cẩm Bình