27 cổ phiếu trước giờ nâng hạng: Dòng tiền ngoại tìm đến mã nào?

Ngày 21-9-2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng của chứng khoán Việt Nam khi chính thức được FTSE Russell nâng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Cùng với sự kiện này, 27 cổ phiếu Việt Nam được đưa vào FTSE Global All Cap, tạo kỳ vọng về sự xuất hiện của dòng vốn quốc tế mới.

Ngân hàng, chứng khoán phân hoá

Ngay sau khi danh sách được công bố ngày 21-8, nhóm chứng khoán phản ứng khá tích cực. SSI, VND, VCI và VIX đồng loạt tăng mạnh trong phiên đầu tiên sau thông tin FTSE. Tuy nhiên, sau giai đoạn hưng phấn ban đầu, thị trường bước vào trạng thái phân hóa khi nhà đầu tư chuyển sang đánh giá khả năng thu hút dòng vốn thực tế của từng cổ phiếu.

Giao dịch khối ngoại phiên 18-9

Điều này đặc biệt rõ ở nhóm ngân hàng. Các cổ phiếu như VPB, BID, VCB, HDB, SHB và STB cùng nằm trong danh sách FTSE nhưng diễn biến giá không đồng nhất. Trong khi một số mã nhận được dòng tiền tích cực, một số khác chịu áp lực chốt lời khi kỳ vọng nâng hạng đã phần nào được phản ánh vào giá.

Nhóm chứng khoán cũng có diễn biến tương tự. SSI, VCI, VND, VIX, HCM và VCK được hưởng lợi từ thanh khoản thị trường và kỳ vọng dòng vốn quốc tế, nhưng mức tăng giữa các mã có sự khác biệt đáng kể.

Tại phiên giao dịch cuối tuần này (ngày 18-9), cũng là phiên cuối cùng trước khi danh mục mới có hiệu lực, phần nào cho thấy sự phân hóa này.

Trong nhóm ngân hàng, STB tăng 2,62%, SHB tăng 1,72%, SSB tăng 2,77%, trong khi BID giảm 2,59% và VPB giảm 2,66% trong tuần 14-18/9. Cùng thời gian, nhóm chứng khoán có nhiều mã tăng đáng chú ý như VCI tăng 3,25%, VND tăng 2,7%, VIX tăng 2,33% và SSI tăng 1,18%.

Riêng phiên 18-9, diễn biến tích cực tiếp tục tập trung ở một số mã. VCK tăng 3,3%, VCI tăng 3,2%, VND tăng 2,7%, VIX tăng 2,3% và SSI tăng 1,2%. HPG tăng 1,7%, trong khi VNM cũng tăng 1,7%.

Ở chiều ngược lại, một số cổ phiếu thuộc nhóm được FTSE lựa chọn lại điều chỉnh mạnh. FPT giảm 3,5%, MCH giảm 1,8% và VPL giảm 5% trong phiên 18-9. Diễn biến này cho thấy kỳ vọng từ câu chuyện nâng hạng không đủ để tạo lực cầu đồng đều tại tất cả các cổ phiếu.

Điểm đáng chú ý là nhóm ngân hàng cũng không đi cùng một hướng. Trong khi STB, SHB và SSB duy trì sắc xanh, BID và VPB chịu áp lực bán. Điều này cho thấy yếu tố nâng hạng chỉ là một trong những biến số tác động đến giá, bên cạnh kỳ vọng lợi nhuận, định giá, dòng tiền và cung cầu riêng tại từng cổ phiếu.

Áp lực bán của khối ngoại hạ nhiệt

Một tín hiệu tích cực khác là tốc độ bán ròng của khối ngoại đã giảm đáng kể trong những tháng gần đây.

Theo thống kê, khối ngoại bán ròng trên HOSE tới 18.683 tỷ đồng trong tháng 5, mức cao nhất trong năm. Con số này giảm xuống 14.276 tỷ đồng trong tháng 6, 11.373 tỷ đồng trong tháng 7 và chỉ còn 2.252 tỷ đồng trong tháng 8. Tính đến ngày 18- 9, khối ngoại bán ròng khoảng 236 tỷ đồng trong tháng 9, nâng mức bán ròng lũy kế từ đầu năm lên 92.937 tỷ đồng.

Đáng chú ý, trong 3 phiên 14 đến 16-9, khối ngoại mua ròng liên tiếp 1.751 tỷ đồng. Sau phiên bán ròng nhẹ ngày 17-9, dòng tiền này quay lại mua ròng khoảng 1.255 tỷ đồng trong phiên 18-9. TCBS ghi nhận 4 phiên mua ròng trong 5 phiên gần nhất, với tổng giá trị khoảng 3.006 tỷ đồng.

Đáng chú ý, trong phiên cuối tuần (18-9), trước giờ thị trường nâng hạng, giao dịch khối ngoại là một điểm sáng. Trong 27 cổ phiếu được FTSE đưa vào rổ FTSE All-Cap, có 21 mã được khối ngoại mua ròng trong phiên 18-9, với tổng giá trị mua ròng đạt 1.717 tỷ đồng. Giá trị khớp lệnh của nhóm cổ phiếu này chiếm gần 70% tổng giá trị khớp lệnh cổ phiếu trên cả ba sàn.

Trong số các mã còn lại, HPG được mua ròng mạnh nhất với 250,6 tỷ đồng, tiếp đến là SHB 221 tỷ đồng, STB 201,7 tỷ đồng và NVL 201,3 tỷ đồng.

Trên toàn thị trường, khối ngoại mua vào 10.506 tỷ đồng trong phiên 18/9, trong khi bán ra 9.266 tỷ đồng, qua đó mua ròng 1.239 tỷ đồng trên ba sàn. Giá trị giao dịch hai chiều của khối ngoại đạt gần 19.772 tỷ đồng, cao hơn nhiều so với mức bình quân trước đó.

Dòng tiền 6.200 tỷ đồng tác động thế nào đến thị trường?

Theo lộ trình, đợt đầu tiên chỉ áp dụng tỷ trọng Việt Nam ở mức 10%, sau đó nâng lên 30% vào tháng 3-2027, 65% vào tháng 6-2027 và 100% vào tháng 9-2027. Do đó, tác động của dòng vốn thụ động sẽ được phân bổ qua nhiều giai đoạn, thay vì tập trung hoàn toàn trong một phiên.

Chuyên gia Công ty Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) ước tính, lượng tiền thụ động đợt 1 vào khoảng 6.212 tỷ đồng, tương đương 234,7 triệu USD. Con số này chỉ bằng khoảng 6,7% lượng bán ròng của khối ngoại trên HOSE từ đầu năm đến ngày 18-9. Nếu tính cả 4 đợt đến tháng 9-2027, dòng tiền thụ động dự kiến đạt khoảng 62.113 tỷ đồng, tương đương 2,35 tỷ USD.

TCBS đánh giá quy mô dòng tiền này chưa đủ lớn để chi phối toàn bộ thị trường. Yếu tố quan trọng hơn là thời điểm dòng vốn chủ động ngừng bán và quay trở lại mua.

Tính trên toàn bộ 27 mã, lượng tiền đợt đầu tương đương khoảng 0,8 phiên giao dịch. Nhưng mức độ tác động giữa các cổ phiếu rất khác nhau. MCH cần khoảng 2,4 phiên để hấp thụ lượng tiền dự kiến; BID và VCK cùng khoảng 2,1 phiên; trong khi SHB chỉ khoảng 0,1 phiên và VIX khoảng 0,2 phiên.