3 sai lầm khi mua nhà ít ai nói, đến lúc nhận ra thì đã muộn

Mua nhà là một trong những quyết định tài chính lớn với không ít người. Ai cũng nghe nói về chuyện phải xem pháp lý, kiểm tra chất lượng xây dựng hay so sánh giá cả của từng dự án. Nhưng thực tế, có những sai lầm “âm thầm” hơn, ít được nhắc tới, lại dễ khiến người mua mệt mỏi và thiệt thòi về lâu dài. Dưới đây là 3 sai lầm như vậy.

1. Mua nhà mà bỏ qua “hệ sinh thái” xung quanh

Rất nhiều người đi xem nhà tập trung gần như toàn bộ sự chú ý vào căn hộ hoặc căn nhà đó: diện tích bao nhiêu mét vuông, nội thất bàn giao ra sao, ban công hướng nào, có đẹp không,... Nhưng điều quyết định chất lượng sống lâu dài còn nằm ở những yếu tố ngoài cánh cửa nhà bạn: khu dân cư, hàng xóm, tiện ích và nhịp sống xung quanh.

Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)

Một căn hộ có thể rất đẹp, giá tốt, nhưng nếu nằm trong khu mà cư dân cho thuê ngắn hạn quá nhiều, an ninh lỏng lẻo, thang máy thường xuyên quá tải hoặc ban quản lý vận hành kém, trải nghiệm sống sẽ giảm đáng kể. Tương tự, một căn nhà trong hẻm yên tĩnh ban ngày có thể trở nên ồn ào vào buổi tối vì quán nhậu, hay xe tải ra vào liên tục.

Sai lầm ở đây là đánh giá ngôi nhà như một sản phẩm độc lập, trong khi thực tế nó là một phần của cả hệ sinh thái sống. Trước khi quyết định, nên ghé khu vực đó vào nhiều khung giờ khác nhau, quan sát cư dân sinh hoạt, hỏi chuyện bảo vệ, người bán tạp hóa hoặc hàng xóm xung quanh.

2. Tính được tiền mua nhà, nhưng không tính “chi phí sống cùng căn nhà”

Nhiều người lên kế hoạch tài chính khá kỹ cho khoản trả trước và tiền vay ngân hàng, nhưng lại bỏ sót các chi phí đi kèm sau khi đã dọn vào ở. Những khoản này không lớn trong từng tháng, nhưng cộng lại trong vài năm có thể tạo áp lực đáng kể.

Ví dụ, ở chung cư, phí quản lý, gửi xe, bảo trì, quỹ sửa chữa nội thất, thay thế thiết bị hỏng hóc… là những chi phí gần như chắc chắn sẽ phát sinh. Ở nhà đất, bạn có thể phải chi cho sửa mái, chống thấm, nâng nền, xử lý hệ thống điện nước cũ hoặc cải tạo lại cho phù hợp nhu cầu gia đình. Nếu mua nhà ở khu mới, bạn còn phải tính đến chi phí di chuyển xa hơn, xăng xe, thời gian đi lại tăng lên - tức là “chi phí cơ hội” cũng đội lên theo.

Sai lầm không nằm ở việc những chi phí này quá lớn, mà ở chỗ người mua không chuẩn bị tâm lý và ngân sách dự phòng cho chúng. Khi mọi thứ phát sinh dồn dập trong năm đầu tiên, cảm giác “mua nhà xong mà vẫn thiếu tiền” sẽ rất dễ khiến bạn căng thẳng. Một quỹ dự phòng riêng cho nhà, tương đương vài tháng thu nhập, thường là tấm đệm an toàn mà ít người nghĩ đến từ đầu.

3. Mua nhà mà không nghĩ đến 5-10 năm tới

Khi mua nhà, chúng ta thường dựa trên nhu cầu ở thời điểm hiện tại: hai vợ chồng chưa có con nên chỉ cần căn nhỏ, đang làm việc ở trung tâm nên chọn nhà thật gần chỗ làm, thích sống tối giản nên không cần nhiều không gian lưu trữ,... Những lựa chọn này hoàn toàn hợp lý, nhưng nếu chỉ nhìn ngắn hạn, ngôi nhà có thể nhanh chóng trở nên chật chội hoặc bất tiện.

Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)

Gia đình có thể đón thêm thành viên, công việc có thể thay đổi địa điểm, cha mẹ lớn tuổi có thể chuyển lên ở cùng. Khi đó, căn nhà từng “vừa vặn” sẽ trở nên thiếu phòng, thiếu chỗ để xe, hoặc không phù hợp cho người lớn tuổi vì cầu thang dốc, không có thang máy. Việc bán đi đổi nhà không phải lúc nào cũng dễ, nhất là khi thị trường chững lại hoặc tài chính gia đình chưa đủ mạnh.

Sai lầm ở đây là xem nhà như một điểm dừng cố định, thay vì một phần trong hành trình dài của cuộc sống. Không ai dự đoán chính xác tương lai, nhưng bạn hoàn toàn có thể đặt ra vài kịch bản cơ bản: nếu có thêm con thì sao, nếu làm việc từ xa thì sao, nếu cần đón bố mẹ lên ở thì sao. Chọn một căn nhà có dư địa linh hoạt một chút - thêm một phòng nhỏ, khu vực có thể cải tạo, vị trí không quá lệ thuộc vào một tuyến đường duy nhất, sẽ giúp bạn đỡ bị động khi cuộc sống thay đổi.

Mua nhà không chỉ là bài toán tiền bạc, mà còn là bài toán về lối sống và tầm nhìn dài hạn. Tránh được ba sai lầm thầm lặng này, bạn không chỉ sở hữu một nơi để ở, mà còn có một không gian đủ bền vững để đồng hành cùng nhiều giai đoạn của cuộc đời.

NGỌC LINH