3 việc phụ nữ nên làm ngay khi bị bốc hỏa
Quản lý tốt bốc hỏa giúp làm giảm thiểu rủi ro tăng huyết áp và cholesterol, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống cho phụ nữ khi mãn kinh.
Bốc hỏa là một hiện tượng thường gặp đối với phần lớn phụ nữ giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh và sau mãn kinh (Nguồn: Mydoctor.kaiserpermanente.org)
Điều gì xảy ra bên trong cơ thể khi bốc hỏa?
Trong cơn bốc hỏa, phụ nữ có thể cảm thấy như đang bị sốt cao, nhưng về mặt sinh lý, không phải vậy. Khi phụ nữ bước vào thời kỳ mãn kinh, buồng trứng bắt đầu sản xuất ít estrogen hơn, bộ điều chỉnh nhiệt độ bên trong não - vùng dưới đồi - trở nên quá nhạy cảm với ngay cả những thay đổi nhỏ về nhiệt độ.
Cơn bốc hỏa thường đến đột ngột, đi kèm với da đỏ ửng và đổ mồ hôi và kéo dài chỉ từ 1-5 phút. (Nguồn: Franciscanhealth.org)
Cơ thể "nghĩ" nó đang quá nóng, ngay cả khi nhiệt độ thực tế không thay đổi nhiều. Để đáp lại, cơ thể cố gắng làm mát. Các mạch máu giãn ra, điều này được cho là giúp tản nhiệt, nhưng lại kích hoạt phản xạ đổ mồ hôi.
Thực tế, nhiều phụ nữ cảm thấy đột ngột, một luồng hơi ấm dâng lên từ vùng ngực và rồi ngay sau đó cơn nóng bừng ập đến, như thể nóng lên trong hoặc như đang bốc cháy, và vã mồ hôi.
Theo các chuyên gia ở Hiệp hội Sản phụ khoa Mỹ (ACOG), trong khoảng 4-5 năm khi mãn kinh diễn ra, phụ nữ sẽ gặp phải hiện tượng bốc hỏa. Mỗi người bốc hỏa một kiểu, một số thì nhẹ nhưng lại có người phải vật lộn và đổ mồ hôi nhiều. Cũng có một số chỉ bị bốc hỏa vào ban ngày, số khác lại thường xuyên đổ mồ hôi ban đêm.
"Có rất nhiều sự khác biệt, các tác nhân gây bốc hỏa rất đa dạng, như rượu, caffeine, thực phẩm nhiều đường và thực phẩm chế biến sẵn, cùng với căng thẳng. Phụ nữ da đen cũng có nhiều khả năng gặp phải các triệu chứng nghiêm trọng hơn và kéo dài hơn, đôi khi lên đến 11 năm, nên nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn", nghiên cứu của ACOG nhấn mạnh.
Những việc nên làm khi bị bốc hỏa
Theo ACOG, không phải điều trị chứng bốc hỏa tự động làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch mà nó nhấn mạnh đến việc nhóm bốc hỏa đặc biệt chú ý đến huyết áp, cholesterol và lối sống. Nói cách khác, quản lý tốt bốc hỏa giúp làm giảm thiểu rủi ro tăng huyết áp và cholesterol, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống cho phụ nữ khi mãn kinh.
Các phương pháp điều trị bốc hỏa bao gồm, thay đổi lối sống đơn giản đến liệu pháp hormone và thuốc kê đơn. Lựa chọn phổ biến nhất là liệu pháp hormone, thuốc không chứa hormone (như fezolinetant), các liệu pháp tự nhiên và thay đổi thói quen sinh hoạt hàng ngày. Cụ thể bao gồm:
Liệu pháp Hormone (MHT): Phải nói ngay rằng liệu pháp hormone dựa trên estrogen có thể giúp ích, nhưng không phải mọi phụ nữ nào cũng phù hợp, nhất là những người có tiền sử đông máu hoặc ung thư vú. Liệu pháp Estrogen có thể làm giảm tới 77% tần suất và mức độ nghiêm trọng của các cơn bốc hỏa.
Estrogen có sẵn ở dạng viên, miếng dán qua da, hoặc gel bôi. Đối với phụ nữ vẫn còn tử cung, bác sĩ thường kê đơn kết hợp estrogen với progesterone để bảo vệ niêm mạc tử cung. Cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa để cân nhắc giữa lợi ích và rủi ro.
Bốc hỏa không đơn thuần là do thay đổi nội tiết tố mà còn có sự góp mặt của các yếu tố khác, đặc biệt là các chất dẫn truyền thần kinh (Nguồn: Femmepharma.com)
Thuốc không chứa hormone: Nếu không muốn hoặc không thể sử dụng liệu pháp hormone, bạn có thể tham khảo các loại thuốc kê đơn bao gồm: Fezolinetant (Veozah), đây là thuốc uống không chứa hormone hoạt động bằng cách ngăn chặn hoạt động của não gây ra chứng bốc hỏa, được FDA phê duyệt năm 2023. Lynkuet, một loại thuốc khác (với tên hóa học là elinzanetant), ra đời năm 2025. Nó ngăn chặn cả thụ thể neurokinin 1 và neurokinin 3, làm gián đoạn quá trình gây ra cơn bốc hỏa ở hai điểm thay vì một. Thuốc chống trầm cảm liều thấp (như venlafaxine) có hiệu quả điều trị bốc hỏa nhẹ ở một số người.
Liệu pháp Estrogen có thể làm giảm tới 77% tần suất và mức độ nghiêm trọng của các cơn bốc hỏa (Nguồn: Vajenda.substack.com)
Liệu pháp tự nhiên và thay đổi lối sống: Duy trì nhiệt độ phòng mát mẻ, sử dụng gối/nệm có gel làm mát và mặc quần áo nhẹ, thoáng khí làm từ chất liệu cotton hoặc vải lanh. Tránh các tác nhân gây bốc hỏa như hạn chế ăn thức ăn cay nóng, đồ uống chứa caffeine và rượu bia.Quản lý stress như châm cứu, thiền, hoặc thôi miên lâm sàng đã được chứng minh có thể làm giảm đáng kể căng thẳng và cuối cùng làm giảm mức độ và tần suất của các cơn bốc hỏa.
Nếu chị em đang gặp khó khăn với chứng bốc hỏa, lời khuyên là nên đến gặp bác sĩ để được giúp đỡ. Có nhiều phương pháp điều trị và hơn thế nữa, trong một số trường hợp, bốc hỏa hoặc đổ mồ hôi ban đêm có thể là dấu hiệu của các vấn đề khác, bao gồm rối loạn tuyến giáp, ung thư, nhiễm trùng, cùng nhiều bệnh lý khác. Nói tóm lại, nói đến bốc hỏa, chị em không cần phải lo lắng quá nhiều.
Bốc hỏa là quá trình tự nhiên ở phụ nữ khi buồng trứng lão hóa, chủ yếu xảy ra ở giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh. Hiện tượng này được nhắc đến lần đầu vào năm 1582 bởi bác sĩ Jean Liebault người Pháp liên quan đến suy giảm hormone estrogen, làm rối loạn trung tâm điều hòa thân nhiệt ở não bộ, dẫn đến cảm giác nóng bừng, toát mồ hôi và tim đập nhanh. Triệu chứng bốc hỏa kéo dài từ 30 giây đến vài phút, nhưng cũng có một số phụ nữ không bao giờ bị bốc hỏa.
Đối với một phụ nữ ở độ tuổi từ giữa 40 đến giữa 50, bốc hỏa đến mà không báo trước. Khi thức dậy phụ nữ cảm thấy nóng bức trong khi nhiệt độ phòng bình thường- đó chính là cơn bốc hỏa. Một hiện tượng thường gặp ở phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh, được chẩn đoán sau 12 tháng liên tục không có kinh nguyệt. Cơn bốc hỏa thường đến đột ngột, đi kèm với da đỏ ửng, đổ mồ hôi và kéo dài chỉ từ 1-5 phút. Bốc hỏa kéo dài 4- 5 năm kể từ chu kỳ kinh nguyệt cuối cùng, nhưng cũng có người dài hơn.
Bốc hỏa không đơn thuần là do thay đổi nội tiết tố, bởi theo nhiều nghiên cứu mới cho thấy nó phức tạp hơn nhiều so với những gì đã biết. Khi não bộ nhận biết nồng độ estrogen của cơ thể thấp, các tế bào thần kinh trong vùng dưới đồi gọi là tế bào thần kinh KNDy trở nên hoạt động quá mức, giải phóng các chất dẫn truyền thần kinh, tức các tín hiệu hóa học mà não sử dụng để gửi thông điệp đi khắp cơ thể. Các chất dẫn truyền thần kinh này bao gồm kisspeptin, dynorphin và neurokinin B. Đây chính là những chất tác động lớn hơn đến khả năng điều chỉnh nhiệt độ cơ thể, chúng không phải là hormone.
Nguồn: Popsci
Tin nóng
Các loại hạt dinh dưỡng từ lâu đã được biết đến với hàm lượng dưỡng chất vượt trội tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, ít ai biết rằng nếu được sử dụng đúng cách, đây còn là những 'trợ thủ' đắc lực trong việc kiểm soát cân nặng và cải thiện chỉ số hình thể.
Không ít thói quen được xem là lành mạnh lại có thể phản tác dụng nếu thực hiện sai cách hoặc quá mức. Nghiên cứu cho thấy, tuổi thọ không chỉ được quyết định bởi lối sống mà còn bởi mức độ điều độ trong từng thói quen hàng ngày.
Ngành y học vừa ghi nhận cột mốc lịch sử, khi công ty Life Biosciences công bố người đầu tiên được tiêm liều thuốc gen ER-100 nhằm đảo ngược quá trình lão hóa tế bào.
Nồi chiên không dầu đã trở thành thiết bị quen thuộc trong nhiều gia đình nhờ khả năng chế biến món ăn nhanh gọn, ít dầu mỡ. Tuy nhiên, nếu sử dụng và vệ sinh không đúng cách, lớp chống dính bên trong lồng chiên rất dễ xuống cấp, khiến thực phẩm bám cháy, khó làm sạch và làm giảm tuổi thọ của thiết bị.
Đậu phụ là thực phẩm quen thuộc trong mâm cơm mỗi gia đình. Tuy nhiên có 5 nhóm người sau đây không nên ăn kẻo gây hại.
Tin từ Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Long, mới đây đơn vị vừa tiếp nhận một trường hợp người đàn ông 34 tuổi 'tự sướng' bằng cách đưa chai nhựa dài 20 cm đường kính 5 cm vào trực tràng nhưng không lấy ra được.
Tin mới
Nếu có những dấu hiệu này xuất hiện vào ban đêm, chứng tỏ chức năng thận của bạn đang rất tốt.
Bé gái 16 tuổi bụng to nhanh bất thường, đi khám phát hiện mang hai khối u buồng trứng khổng lồ gần 15kg. Khối u chiếm gần 1/3 trọng lượng cơ thể, khiến em đi lại khó khăn.
Ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh ung thư thường gặp ở phụ nữ, nhưng cũng là bệnh có thể phòng ngừa hiệu quả nếu phụ nữ được sàng lọc, phát hiện và điều trị kịp thời.
Nhiều loại tôm tại Việt Nam còn được xem là 'siêu thực phẩm' nhờ hàm lượng protein cao, ít chất béo và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Sau buổi thi Ngữ văn đầy phấn khởi với đề bài hay và vừa sức, các thí sinh bước vào giờ nghỉ trưa ngắn ngủi để hồi sức cho môn thi Toán chiều nay.Trong khi những đứa con chìm vào giấc ngủ sâu để nạp lại năng lượng, bên cạnh các em là những 'vọng gác' thầm lặng của những người mẹ – những người không dám chợp mắt vì một tình yêu và nỗi lo không thể gọi tên.
Ung thư buồng trứng được mệnh danh là 'kẻ giết người thầm lặng', tuy nhiên nhiều phụ nữ vẫn duy trì những thói quen tưởng chừng vô hại trong cuộc sống hằng ngày mà không biết rằng chúng có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh theo thời gian.
Có một loại cá, bán khá phổ biến tại chợ Việt, gần gũi, quen thuộc với người tiêu dùng, giá rất phải chăng được giới Y học Cổ truyền đánh giá cao vì có tác dụng kiện tỳ, dưỡng huyết, bổ vị cố tinh, nhu lợi cân cốt rất tốt cho nhóm tuổi trung niên, nghỉ hưu.
Bệnh viện K phẫu thuật thành công cho nữ sinh 16 tuổi mang hai khối u buồng trứng khổng lồ với tổng trọng lượng gần 15kg, chiếm gần 1/3 trọng lượng cơ thể.