5 điểm mới cốt lõi trong Luật Dầu khí (sửa đổi)

Sáng 10/9, tại Hà Nội, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố 15 luật đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất; trong đó có Luật Dầu khí (sửa đổi).

Theo Cổng thông tin điện tử Bộ Công Thương, tại họp báo, thay mặt Bộ Công Thương, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn báo cáo tóm tắt về Luật Dầu khí (sửa đổi) và nhấn mạnh, việc ban hành luật đáp ứng yêu cầu đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, trước hết. Luật hướng tới xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, nhất là năng lượng, phát triển kinh tế biển, khai thác hiệu quả tài nguyên, góp phần bảo vệ chủ quyền quốc gia trên biển.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn báo cáo tóm tắt về Luật Dầu khí (sửa đổi) tại họp báo - Ảnh: Báo Công Thương

Việc xây dựng luật bảo đảm thể chế hóa các quan điểm, đường lối của Đảng, Nhà nước trong xây dựng cơ chế, chính sách đột phá thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp năng lượng, trong đó có ngành Dầu khí, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng GDP 2 con số giai đoạn 2026-2030. Luật cũng kế thừa các quy định của pháp luật hiện hành, bảo đảm nguyên tắc không hồi tố để tránh vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn thông tin, Luật Dầu khí (sửa đổi) gồm 12 chương, 62 điều kế thừa các quy định tiến bộ của luật cũ, đồng thời bổ sung một số điểm mới:

Thứ nhất, tinh thần xuyên suốt nổi bật của luật là tăng cường phân quyền cho cơ quan quản lý nhà nước về dầu khí, đồng thời giao quyền cho Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam. Luật đơn giản hóa thủ tục, khơi thông nguồn lực, đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát. Một số thẩm quyền liên quan đến quốc phòng, an ninh vẫn do cấp thẩm quyền phê duyệt để bảo đảm sự kiểm soát của Nhà nước. Luật cũng phân định rõ chức năng của Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam, tách bạch vai trò của nhà thầu dầu khí (nhà đầu tư) với chức năng đặc thù do Nhà nước giao.

Thứ hai, về chính sách ưu đãi đầu tư cho hoạt động dầu khí. Các dự án dầu khí ngày càng dịch chuyển ra vùng nước sâu, xa bờ, điều kiện địa chất phức tạp, đòi hỏi vốn đầu tư lớn và thời gian thu hồi vốn dài. Nếu áp dụng cơ chế thông thường sẽ không đủ hiệu quả, hấp dẫn để nhà đầu tư triển khai. Do đó, luật bổ sung các chính sách ưu đãi, khuyến khích phát triển các mỏ nhỏ, cận biên, nước sâu xa bờ, gia tăng hệ số thu hồi dầu khí; khai thác tận thu tại các mỏ, cụm mỏ, lô dầu khí nhằm thu hút đầu tư, tăng sản lượng khai thác và đóng góp cho ngân sách nhà nước.

Toàn cảnh buổi họp báo - Ảnh: chinhphu.vn/Đức Tuân

Thứ ba, về chính sách thu giữ, lưu trữ carbon, phát triển công trình năng lượng ngoài khơi, dịch vụ kỹ thuật dầu khí công nghệ cao và an toàn dầu khí. Phạm vi điều chỉnh chỉ áp dụng với các khu vực liên quan trực tiếp đến hoạt động dầu khí. Luật bổ sung quy định về vị trí, trách nhiệm thu giữ carbon, sử dụng chung hạ tầng, bảo đảm an toàn, không ảnh hưởng đến hoạt động dầu khí, đồng thời làm rõ tiêu chí và cơ chế khuyến khích phát triển dịch vụ công nghệ cao và phát luật chuyên ngành.

Thứ tư, hoàn thiện quy định về hợp đồng dầu khí theo hướng linh hoạt, bảo vệ lợi ích nhà thầu, cho phép gia hạn thời hạn hợp đồng và điều chỉnh cam kết công việc trong hợp đồng dầu khí.

Thứ năm,bổ sung, hoàn thiện quy định về công tác kế toán, kiểm toán, quyết toán và xử lý chi phí hoạt động dầu khí, phù hợp đặc thù hoạt động dầu khí và thông lệ quốc tế. Luật cũng quy định việc xử lý chi phí khi Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam thực hiện thay nghĩa vụ của Nhà nước trong hoạt động dầu khí, đồng thời, luật giao Chính phủ quy định chi tiết nhiều điều khoản để bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành của Chính phủ.

Hiện, Bộ Công Thương đang xây dựng Nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành luật, bảo đảm có hiệu lực từ ngày 1/3/2027; đồng bộ với Luật Dầu khí (sửa đổi). Bộ Công Thương kỳ vọng Luật Dầu khí năm 2026 sẽ tạo môi trường, điều kiện thuận lợi, tăng cường thu hút đầu tư trong và ngoài nước vào hoạt động dầu khí, góp phần tăng thu ngân sách nhà nước, bảo đảm an ninh năng lượng và bảo vệ chủ quyền biển đảo, chủ quyền quốc gia trên biển.