5 điều kiện miễn trách nhiệm hình sự với cán bộ dám nghĩ, dám làm

Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ 1/9 và thực hiện trong thời gian 3 năm.

Nghị quyết này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến vi phạm, xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Điều 5 của nghị quyết quy định cụ thể về không truy cứu trách nhiệm hình sự. Theo đó, cơ quan tiến hành tố tụng không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tổ chức, cá nhân khi có đủ 5 điều kiện.

Thứ nhất, không tham nhũng. Thứ hai, vì lợi ích chung. Thứ ba, các hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đã hoàn thành và mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước.

Thứ tư, không có khiếu nại, tố cáo hoặc có khiếu nại, tố cáo nhưng đã được giải quyết dứt điểm theo quy định. Thứ năm, không gây thất thoát, lãng phí tài sản.

Trường hợp gây thất thoát, lãng phí tài sản thì đã khắc phục toàn bộ hậu quả thiệt hại.

Nghị quyết cũng nêu rõ trong quá trình giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, các cơ quan, người tiến hành tố tụng miễn trách nhiệm hình sự đối với trường hợp quy định tại điều 5 của nghị quyết.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu

Trước đó báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo nghị quyết, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an cho biết tiếp thu ý kiến đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát, chỉnh lý quy định không truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cụ thể, dự thảo chỉnh lý theo hướng không quy định điều kiện người thực hiện hành vi vi phạm đã khai rõ sự việc, góp phần hiệu quả vào việc phát hiện, xử lý tội phạm là điều kiện bắt buộc để xem xét không truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc này bảo đảm thống nhất với các chính sách xử lý tại nghị quyết 29 của Quốc hội.

Một nội dung khác, nghị quyết cũng quy định về loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, gây thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Theo đó, người nào gây thiệt hại do rủi ro trong ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số mặc dù đã tuân thủ đúng quy trình, quy định, áp dụng đầy đủ các biện pháp phòng ngừa thì được loại trừ trách nhiệm hình sự.

Người nào trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao mà gây thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thuộc trường hợp chưa có pháp luật điều chỉnh về quy trình, quy định thực hiện hoặc giữa các quy định của pháp luật còn mâu thuẫn, chồng chéo, chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn nhưng xuất phát từ yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết của thực tiễn, có cách làm đột phá, tháo gỡ, giải quyết những điểm nghẽn, nút thắt thì được loại trừ trách nhiệm hình sự khi có đủ các điều kiện sau đây: Không tham nhũng; vì lợi ích chung; các hoạt động ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đã hoàn thành và mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Nghị quyết cũng quy định cơ quan tiến hành tố tụng xem xét tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự để tổ chức, cá nhân khắc phục hậu quả thiệt hại nếu bảo đảm đủ các điều kiện: Vì lợi ích chung; có gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước nhưng không tham nhũng.

Các hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đang thực hiện, chưa hoàn thành, chưa khắc phục được hậu quả thiệt hại do nguyên nhân khách quan nhưng vẫn có điều kiện, khả năng và bảo đảm tính khả thi để khắc phục, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước; có cam kết của tổ chức, cá nhân liên quan khắc phục hậu quả thiệt hại.

Không để người bị tạm giam, tạm giữ, phạm nhân bỏ trốn

Cũng trong sáng nay, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của VKSND, TAND và công tác thi hành án.

Tiếp thu ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xin phép Quốc hội cho được chỉnh lý theo phương án 1, về chỉ tiêu không để người bị tạm giữ, người bị tạm giam, phạm nhân bỏ trốn do thiếu trách nhiệm của cơ sở giam giữ,  với lý do chỉ tiêu này đã được Nghị quyết số 96/2019/QH14 quy định và đang được thực hiện nghiêm túc.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày giải trình, tiếp thu

Dự thảo chỉ đặt ra trách nhiệm đối với trường hợp cơ sở giam giữ thiếu trách nhiệm dẫn đến bỏ trốn; đồng thời quy định này thống nhất với Điều 376 Bộ luật Hình sự về tội thiếu trách nhiệm để người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù trốn và Luật Thi hành án hình sự về các hành vi bị nghiêm cấm.

Về điều chỉnh là chỉ tiêu giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội và các chỉ tiêu về phòng, chống ma túy, Ủy ban Thường vụ Quốc hội biết các chỉ tiêu này được rà soát, điều chỉnh để thống nhất với Nghị quyết số 18 ngày 28/7 về xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa và phát triển.

Quốc hội thay đổi cách tiếp cận đối với chỉ tiêu giải quyết, xét xử án hình sự, vụ việc dân sự và hành chính. Thay vì đặt nặng một tỷ lệ giải quyết trên tổng số thụ lý, nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu giải quyết, xét xử vụ án hình sự, vụ việc dân sự, vụ án hành chính đúng thời hạn theo quy định của pháp luật đạt 100%.