'5 giúp 1' tái hòa nhập cộng đồng

Ở xã biên giới Kim Ngân, những người từng lầm lỡ vì ma túy đã không còn phải sống trong ánh nhìn mặc cảm, dè dặt của cộng đồng như trước đây. Thay vào đó là sự đồng hành của cả hệ thống chính trị, từ chính quyền, công an, tổ chức đoàn thể, trưởng bản đến gia đình. Mô hình '5 giúp 1' đang từng bước tạo nên một cách làm mới trong quản lý, giáo dục, cảm hóa, giúp đỡ người từng vi phạm pháp luật có cơ hội làm lại cuộc đời.

Người lầm lỡ không đơn độc

Những ngày này, tại bản Bang, xã Kim Ngân, anh Nguyễn Văn Bình (SN 1999) đang tất bật theo các anh, chị trong bản lên rừng khai thác keo. Từ công việc cắt keo thuê, mỗi ngày Bình có thu nhập khoảng 550-600 nghìn đồng. Nhưng, ít ai biết được rằng chỉ vài năm trước, chàng trai này từng là nỗi lo của gia đình và chính quyền địa phương.

Theo chia sẻ của Bình, năm 2022, Bình bị Tòa án tuyên phạt 12 tháng tù về tội “tàng trữ trái phép chất ma túy”. Tháng 4/2023, sau khi chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương, Bình từng đối diện với không ít mặc cảm. Không nghề nghiệp ổn định, nhiều lần anh có ý định rời quê đi nơi khác vì sợ ánh nhìn của mọi người trong bản. Nhưng rồi, sự động viên của gia đình, chính quyền địa phương và lực lượng Công an đã giúp Bình thay đổi rất nhiều.

Người lầm lỡ do ma túy tại xã Kim Ngân ký cam kết phối hợp thực hiện mô hình “5 giúp 1” - Ảnh: N.H

Người lầm lỡ do ma túy tại xã Kim Ngân ký cam kết phối hợp thực hiện mô hình “5 giúp 1” - Ảnh: N.H

Không riêng Nguyễn Văn Bình, anh Hồ Văn Thương (SN 1997), ở bản Kim Thủy cũng từng có thời gian sa vào tệ nạn ma túy, vi phạm pháp luật vì hành vi tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy. Hồ Văn Thương là một trong 9 người chấp hành xong án phạt tù về tội ma túy đang trong thời gian tái hòa nhập cộng đồng được đưa vào diện quản lý, giúp đỡ của mô hình “5 giúp 1”.

Theo Trưởng bản Bang Đào Ngọc Đức, bản hiện có 391 hộ với hơn 1.460 nhân khẩu, trong đó khoảng 80% là đồng bào Bru-Vân Kiều. Người dân ở đây chủ yếu sống bằng sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi và trồng rừng…

“Đời sống bà con còn nhiều khó khăn nên nguy cơ phát sinh các tệ nạn xã hội luôn tiềm ẩn. Vì vậy, việc quan tâm, giúp đỡ người từng vi phạm pháp luật tái hòa nhập cộng đồng rất quan trọng. Khi có việc làm ổn định họ sẽ tránh xa ma túy, cuộc sống gia đình cũng dần ổn định hơn…”, ông Đức cho biết.

Cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc

Thượng tá Trần Văn Hương, Trưởng Công an xã Kim Ngân cho biết, Kim Ngân là địa bàn biên giới, đời sống Nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, tội phạm và tệ nạn ma túy tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp do các đối tượng lợi dụng địa hình giáp biên để hoạt động. Số lượng người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai nghiện trở về địa phương có nguy cơ tăng theo từng năm.

Qua tiếp cận và lập phiếu khảo sát 32 trường hợp trên địa bàn, có 4 người sử dụng trái phép chất ma túy, 9 người chấp hành xong án phạt tù về tội ma túy đang trong thời gian tái hòa nhập cộng đồng và 19 trường hợp có dấu hiệu vi phạm các quy định của pháp luật liên quan đến ma túy…

“Trước đây, công tác quản lý chủ yếu dựa vào lực lượng Công an, chưa huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và gia đình, dẫn đến tỉ lệ nguy cơ tái vi phạm tăng cao. Do đó, việc xây dựng mô hình "5 giúp 1-theo dõi, quản lý, giúp đỡ, cảm hóa người lầm lỡ do ma túy tại cộng đồng" với sự tham gia của Công an, Mặt trận Tổ quốc, Trưởng thôn/bản/Bí thư Chi bộ, người có uy tín và gia đình là yêu cầu hết sức cấp thiết nhằm giữ vững an ninh trật tự địa bàn…”, thượng tá Trần Văn Hương cho biết thêm.

“Con đường trở về của những người từng lầm lỡ chưa bao giờ dễ dàng. Nhưng khi phía sau họ có gia đình, cộng đồng và cả hệ thống chính trị cùng dang tay giúp đỡ, cơ hội làm lại cuộc đời sẽ rộng mở hơn. Mô hình “5 giúp 1” ở xã Kim Ngân không chỉ góp phần giữ gìn an ninh trật tự ở vùng biên mà còn lan tỏa một thông điệp nhân văn, đó là: Thay vì kỳ thị, hãy tạo cơ hội để những người biết hối cải được đứng dậy…”, Chủ tịch UBND xã Kim Ngân Đặng Văn Dương chia sẻ.

Hiện, tại xã Kim Ngân, một trong những khó khăn lớn nhất trong công tác quản lý, cảm hóa người lầm lỡ tại địa bàn, đó là địa bàn rộng, địa hình phức tạp, một số đối tượng thường xuyên vắng mặt do đi làm ăn xa hoặc vào rừng, gây không ít trở ngại cho lực lượng chức năng trong công tác bám sát, giám sát trực tiếp. Để giải quyết triệt để điểm nghẽn này, hệ thống các nhóm zalo điều hành và quản lý chính thức được vận hành.

Theo đó, mỗi tổ “5 giúp 1” đều có một nhóm zalo hoạt động khép kín để cập nhật nhanh chóng, chính xác di biến động của người được giúp đỡ khi đi làm ăn xa; thông báo lịch sinh hoạt, kiểm tra định kỳ và tiếp nhận tâm tư, nguyện vọng chính đáng về việc làm, sinh kế; kịp thời hỗ trợ pháp lý, tháo gỡ khó khăn và ngăn chặn từ sớm, từ xa các nguy cơ tái phạm….

Chủ tịch UBND xã Kim Ngân Đặng Văn Dương cho biết, địa phương xác định xây dựng mô hình “5 giúp 1” là nhiệm vụ trọng tâm trong thực hiện mục tiêu xây dựng xã không ma túy giai đoạn 2026-2030. Đồng thời xã sẽ hoàn thành việc thành lập Ban Chỉ đạo và các tổ “5 giúp 1” tại tất cả các bản; tổ chức cho 100% hộ dân ký cam kết không bao che, tích cực tham gia phòng, chống ma túy; phấn đấu trên 80% người vi phạm pháp luật do ma túy sau khi trở về địa phương được hỗ trợ học nghề, vay vốn hoặc có việc làm ổn định để hòa nhập cộng đồng…

Ngọc Hải

Nguồn Quảng Trị: https://baoquangtri.vn/xa-hoi/202607/5-giup-1-tai-hoa-nhap-cong-dong-89b46ef/