5 nhóm thực phẩm có nguy cơ nhiễm vi khuẩn Salmonella và cách phòng ngừa

Salmonella là một loại vi khuẩn tồn tại trong đường ruột và chất thải của động vật và người. Vi khuẩn Salmonella là nguyên nhân hàng đầu gây ngộ độc thực phẩm và viêm dạ dày ruột cấp tính, lây qua thức ăn/nước uống nhiễm bẩn từ gia súc, gia cầm (thịt, trứng, sữa).

Đây là tác nhân gây ra một trong những loại ngộ độc thực phẩm phổ biến nhất hiện nay. Một số nhóm đối tượng như trẻ em dưới 5 tuổi (đặc biệt là trẻ sơ sinh), người lớn trên 50 tuổi và những người có hệ miễn dịch suy yếu là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất trước vi khuẩn này.

Nhiễm khuẩn Salmonella có thể xảy ra thông qua việc tiêu thụ thực phẩm và đồ uống bị ô nhiễm, tiếp xúc với động vật/bề mặt bẩn hoặc lây truyền trực tiếp giữa người với người. Tìm hiểu các loại thực phẩm phổ biến nhất chứa loại vi khuẩn này và các biện pháp phòng ngừa chủ động dưới đây:

Để phòng tránh nguy cơ nhiễm Salmonella cần chú trọng khâu lựa chọn, chế biến và bảo quản thực phẩm. Ảnh minh họa AI.

1. Thịt đỏ và gia cầm là vật chủ tự nhiên của Salmonella

Các loài động vật như bò, lợn, gà và gà tây... là vật chủ tự nhiên của Salmonella. Thịt có nguy cơ cao bị nhiễm khuẩn trong quá trình giết mổ nếu tiếp xúc với phân từ đường ruột. Ngoài ra, vi khuẩn có thể sinh sôi đến mức nguy hiểm nếu quá trình đông lạnh và rã đông không đúng cách.

Biện pháp phòng ngừa:

Bảo quản: Giữ thịt sống tách biệt với các thực phẩm khác, làm lạnh ở nhiệt độ 4°C. Không để thịt ở nhiệt độ phòng quá 2 tiếng (giới hạn 1 tiếng nếu môi trường trên 32°C).
Vệ sinh: Sử dụng thớt và dụng cụ riêng biệt cho thịt sống và thực phẩm chín/rau củ. Tuyệt đối không rửa thịt gà sống để tránh phát tán vi khuẩn sang bệ bếp và bồn rửa.
Chế biến: Nấu chín kỹ thực phẩm, nhất là gia cầm. Tránh dùng nước ướp thịt sống đổ lên thịt đã nấu chín.

2. Trứng và các món ăn từ trứng

Salmonella có thể phát triển trên vỏ trứng hoặc xâm nhập trực tiếp vào bên trong quả trứng.

Biện pháp phòng ngừa:

Đối với trứng tươi (trực tiếp từ trang trại): Cần rửa sạch vỏ, lau khô trước khi cho vào tủ lạnh.
Đối với trứng cửa hàng: Giữ trong hộp, bảo quản lạnh tối đa 3 tuần.
Nấu trứng cho đến khi lòng trắng và lòng đỏ đông lại hoàn toàn. Không để trứng đã nấu chín ở ngoài quá thời gian quy định (tương tự như thịt).

3. Hải sản và động vật có vỏ

Hải sản như cua, tôm, hàu sống dễ bị nhiễm khuẩn trong quá trình xử lý hoặc lây nhiễm chéo từ các bề mặt chế biến không sạch. Nguồn nước bị ô nhiễm chất thải cũng là nguyên nhân chính gây nhiễm khuẩn cho các loài này.

Biện pháp phòng ngừa:

Luôn ưu tiên ăn hải sản đã nấu chín.
Tránh các món hải sản chưa chín kỹ, các món ăn gỏi được chế biến bằng cách ướp nước cốt chanh hoặc giấm.
Tuyệt đối không sử dụng nước chưa qua xử lý.

4. Sản phẩm sữa chưa tiệt trùng

Sữa tươi và các sản phẩm từ sữa như phô mai, sữa chua, kem làm từ sữa chưa qua tiệt trùng mang nguy cơ nhiễm khuẩn rất lớn. Quá trình tiệt trùng (đun nóng nhiệt độ cao rồi làm nguội nhanh) là bắt buộc để tiêu diệt Salmonella.

5. Trái cây, rau củ và giá đỗ

Nông sản trồng trong đất có thể nhiễm khuẩn nếu tiếp xúc với phân động vật hoặc nước tưới ô nhiễm. Giá đỗ có nguy cơ cao do môi trường ngâm nước ấm áp để nảy mầm cũng là điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn.

Biện pháp phòng ngừa:

Mua thực phẩm từ nguồn tin cậy, đọc kỹ nhãn mác.
Rửa sạch nông sản bằng tay dưới vòi nước trước khi ăn.
Cẩn trọng với các loại nước ép trái cây chưa được tiệt trùng.

6. Các nguồn nguy cơ khác

Bột mì: Đây là loại thực phẩm có thể nhiễm khuẩn trước hoặc trong quá trình chế biến, do đó người tiêu dùng nên tránh ăn bột sống.

Thực phẩm chế biến sẵn: Vi khuẩn cũng được tìm thấy trong gà viên chiên, xúc xích, ngũ cốc, súp và các bữa ăn đông lạnh...