5 sai lầm pháp lý mà phụ nữ khởi nghiệp nên tránh

Hãy cẩn trọng trước khi ký kết hợp đồng để tránh các rắc rối về pháp lý sau này. Ảnh minh họa

PV: Thưa luật sư, hiện nay pháp luật Việt Nam có những chính sách ưu đãi đặc thù nào (về thuế, mặt bằng, tín dụng) dành riêng cho phụ nữ khởi nghiệp hay không?

Luật sư Huỳnh Phước Hiệp: Có, nhưng cần hiểu đúng là không phải cứ doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ thì mặc nhiên được giảm thuế hoặc vay vốn ưu đãi. Chính sách chủ yếu được thực hiện thông qua các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ thuộc nhóm được ưu tiên khi đủ điều kiện.

Về thuế, ưu đãi chủ yếu căn cứ vào doanh thu, ngành nghề và địa bàn, chứ không chỉ dựa vào giới tính của người chủ. Về mặt bằng và tín dụng, doanh nghiệp có thể tiếp cận các chương trình hỗ trợ của Nhà nước và địa phương, nhưng vẫn phải đáp ứng điều kiện và được thẩm định.

Vì vậy, phụ nữ mới khởi nghiệp nên xác định doanh nghiệp của mình thuộc diện nào và có chương trình hỗ trợ nào phù hợp. Sau đó liên hệ cơ quan đầu mối hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tại địa phương hoặc Hội LHPN để hỏi cụ thể điều kiện, hồ sơ và nơi tiếp nhận.

Luật sư Huỳnh Phước Hiệp. Ảnh: NVCC

PV: Luật sư có thể phân tích về quy trình, điều kiện và thủ tục pháp lý để tiếp cận các nguồn hỗ trợ chi phí đào tạo, tư vấn công nghệ cho phụ nữ khởi nghiệp?

Luật sư Huỳnh Phước Hiệp: Tôi khuyên chị em thực hiện 4 bước sau đây:

Một là, kiểm tra cơ sở kinh doanh của mình có thuộc diện nhỏ và vừa và đáp ứng tiêu chí doanh nghiệp do phụ nữ khởi nghiệp hay không.

Hai là, xác định rõ nhu cầu như chuyển đổi số, tư vấn công nghệ, sở hữu trí tuệ hoặc đổi mới quy trình sản xuất.

Ba là, tìm đúng đầu mối: cơ quan được UBND cấp tỉnh/thành giao hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cơ quan chuyên môn về khoa học và công nghệ hoặc Hội LHPN địa phương để biết chương trình đang triển khai và nơi nộp hồ sơ.

Bốn là, chuẩn bị giấy đăng ký doanh nghiệp, tài liệu chứng minh quy mô do phụ nữ khởi nghiệp, nội dung cần hỗ trợ và dự toán chi phí. Khi được chấp thuận, phải lưu giữ hợp đồng, hóa đơn, chứng từ và hồ sơ nghiệm thu.

PV: Theo luật sư, phụ nữ khởi nghiệp thường dễ vướng phải các sai lầm pháp lý nào nhất trong thời gian đầu hoạt động?

Luật sư Huỳnh Phước Hiệp: Theo tôi, có 5 nhóm sai lầm dễ gặp.

Thứ nhất, góp vốn nhưng không thỏa thuận rõ quyền sở hữu và quyền quyết định.

Thứ hai, ký hợp đồng quá đơn giản, chỉ quan tâm giá và thanh toán mà bỏ qua phạt vi phạm, bồi thường, chấm dứt hợp đồng và cách xử lý khi bên kia vi phạm.

Thứ ba, không tách bạch tài sản cá nhân với tài sản doanh nghiệp, nhất là khi dùng tiền hoặc tài sản cá nhân để khởi nghiệp.

Thứ tư, không kiểm soát tốt các nghĩa vụ về thuế, hóa đơn, lao động và bảo hiểm.

Thứ năm, bỏ quên thương hiệu, nhãn hiệu, phần mềm và tài sản trí tuệ.

Vì vậy, phụ nữ khởi nghiệp trước khi ký hợp đồng, vay tiền hoặc đưa tài sản cá nhân vào kinh doanh, hãy kiểm tra pháp lý trước. Chi phí phòng ngừa luôn thấp hơn nhiều so với chi phí giải quyết tranh chấp.

PV: Trong trường hợp biến động, khủng hoảng, có giải pháp pháp lý nào giúp chị em khởi nghiệp tái cấu trúc, giãn nợ hoặc rút lui khỏi thị trường một cách an toàn, ít thiệt hại nhất hay không, luật sư tư vấn gì trong tình huống này?

LS Huỳnh Phước Hiệp: Nguyên tắc quan trọng nhất là phải xử lý sớm, khi còn khả năng thương lượng.

Việc đầu tiên là lập một "bản đồ công nợ": nợ ngân hàng, nhà cung cấp, người lao động, cơ quan thuế bao nhiêu; khoản nào đến hạn và khoản nào có tài sản bảo đảm.

Tiếp theo, lập dòng tiền 3–6 tháng để xác định hộ kinh doanh, công ty còn khả năng phục hồi hay không. Nếu còn, có thể cắt giảm hoạt động không hiệu quả, cơ cấu lại vốn và chủ động làm việc với ngân hàng, chủ nợ để đề nghị cơ cấu hoặc giãn thời hạn trả nợ. Khi làm việc với ngân hàng, nên đưa ra phương án dòng tiền và khả năng trả nợ cụ thể.

Nếu không thể phục hồi, có thể cân nhắc thu hẹp hoạt động, tạm ngừng, chuyển nhượng hoặc giải thể; trường hợp mất khả năng thanh toán thì xem xét thủ tục phá sản.

Đặc biệt, không nên tẩu tán tài sản, chuyển tài sản cho người thân hoặc lập giao dịch giả để né tránh chủ nợ, vì có thể phát sinh rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

PV: Xin trân trọng cảm ơn luật sư!