5 thực phẩm quen thuộc giúp bổ sung dưỡng chất, chăm sóc sức khỏe mùa lạnh

Những ngày trời lạnh và hanh khô, nhiều người dễ gặp tình trạng khô họng, khàn tiếng, ho hoặc khó chịu ở đường hô hấp. Đây cũng là thời điểm các bệnh như cảm lạnh, cúm, viêm họng và viêm phổi có thể gia tăng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính.

Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, khi thời tiết lạnh, người dân cần giữ ấm cơ thể, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, bổ sung rau xanh, trái cây và duy trì vận động phù hợp.

Không có loại thực phẩm riêng lẻ nào có thể làm sạch phổi, ngăn ngừa hoàn toàn bệnh hô hấp hay thay thế thuốc điều trị. Tuy nhiên, chế độ ăn cân bằng, cung cấp đủ nước, vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa góp phần duy trì hoạt động bình thường của cơ thể. Dưới đây là 5 thực phẩm quen thuộc có thể luân phiên bổ sung vào thực đơn mùa lạnh.

Nấm tuyết trắng: Bổ sung chất xơ cho bữa ăn

Nấm tuyết trắng, còn gọi là ngân nhĩ, thường được dùng trong các món chè, súp hoặc món hầm. Loại nấm này có kết cấu mềm, hơi dai và chứa một lượng chất xơ nhất định.

Khi chế biến thành chè, canh hoặc súp, nấm tuyết có thể góp phần bổ sung nước cho cơ thể. Những món ăn dạng lỏng, dùng khi còn ấm cũng tạo cảm giác dễ chịu khi cổ họng khô.

Tuy nhiên, nấm tuyết không có tác dụng chữa ho, tiêu đờm hay phục hồi tổn thương phổi như một số lời truyền miệng. Giá trị của nguyên liệu này chủ yếu nằm ở việc bổ sung chất xơ và làm phong phú thực đơn.

Khi sử dụng, nên chọn nấm có nguồn gốc rõ ràng, không ẩm mốc hoặc có mùi lạ. Nấm khô cần được ngâm, rửa sạch và nấu chín kỹ trước khi ăn.

Măng tây: Bổ sung vitamin và chất chống oxy hóa

Măng tây cung cấp folate, vitamin C, vitamin K và một số chất chống oxy hóa. Đây là những dưỡng chất tham gia vào nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể, trong đó có chức năng miễn dịch.

Vào mùa lạnh, ăn đủ rau xanh giúp bổ sung vitamin, khoáng chất và chất xơ, góp phần duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng. Măng tây có thể chế biến thành món luộc, hấp, xào hoặc nấu súp, kết hợp với thịt gà, cá, trứng và các loại đậu.

Để giữ độ giòn và hạn chế thất thoát một số vitamin nhạy cảm với nhiệt, nên hấp hoặc luộc măng tây vừa chín tới, tránh nấu quá lâu.

Dù vậy, không nên xem măng tây là thực phẩm đặc trị các vấn đề về phổi. Việc bổ sung loại rau này chỉ có ý nghĩa trong tổng thể chế độ ăn đa dạng.

Củ cải trắng: Bổ sung nước và chất xơ

Củ cải trắng là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món canh, hầm, hấp hoặc luộc. Loại củ này chứa hàm lượng nước tương đối cao, đồng thời cung cấp chất xơ và một số vitamin, khoáng chất.

Khi trời lạnh, nhiều người thường ít cảm thấy khát và vô tình uống ít nước hơn nhu cầu. Một bát canh củ cải nóng có thể góp phần bổ sung nước, giúp bữa ăn dễ dùng hơn.

Củ cải trắng còn chứa các hợp chất thực vật thuộc nhóm glucosinolate, được quan tâm trong nghiên cứu dinh dưỡng. Tuy nhiên, chưa có cơ sở để khẳng định ăn củ cải có thể ngăn ngừa hoặc điều trị bệnh hô hấp.

Có thể nấu củ cải cùng thịt nạc, cá hoặc các nguyên liệu khác để tạo thành món ăn đủ chất. Người dễ đầy hơi nên sử dụng lượng vừa phải.

Gừng: Gia vị quen thuộc trong những ngày lạnh

Gừng thường được thêm vào cháo, canh, món kho hoặc pha cùng nước ấm. Loại gia vị này chứa các hợp chất sinh học như gingerol và shogaol, được nghiên cứu về đặc tính chống oxy hóa và chống viêm.

Một chút gừng trong món ăn hoặc đồ uống ấm có thể tạo cảm giác dễ chịu khi cơ thể bị lạnh, cổ họng khô rát nhẹ. Tuy nhiên, không nên tin vào những lời quảng cáo cho rằng gừng có thể làm sạch phổi, tiêu diệt virus hoặc thay thế thuốc điều trị bệnh hô hấp.

Có thể dùng vài lát gừng pha nước ấm, thêm một chút mật ong nếu phù hợp hoặc sử dụng làm gia vị trong bữa ăn. Người bị trào ngược dạ dày, dễ nóng rát hoặc đang dùng thuốc chống đông nên thận trọng khi sử dụng gừng với lượng lớn hay dưới dạng chế phẩm đậm đặc.

Cam, quýt và trái cây giàu vitamin C

Cam, quýt, bưởi, ổi và kiwi là những loại trái cây có thể bổ sung vào thực đơn mùa lạnh. Chúng cung cấp vitamin C, chất xơ và nhiều dưỡng chất cần thiết cho cơ thể.

Vitamin C tham gia vào hoạt động bình thường của hệ miễn dịch, đồng thời góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do. Tuy nhiên, ăn nhiều trái cây giàu vitamin C không đồng nghĩa với việc chắc chắn tránh được cảm lạnh, cúm hay các bệnh đường hô hấp.

Thay vì chỉ tập trung vào một loại quả, nên thay đổi giữa các loại trái cây theo mùa để đa dạng dưỡng chất. Ưu tiên ăn quả tươi thay vì uống nhiều nước ép có thêm đường cũng là lựa chọn phù hợp.

Chế độ ăn là một phần trong việc chăm sóc sức khỏe mùa lạnh, không thể thay thế các biện pháp phòng bệnh khác. Người dân nên giữ ấm khi ra ngoài, uống đủ nước, rửa tay thường xuyên, hạn chế tiếp xúc với khói thuốc và môi trường ô nhiễm, đồng thời tiêm vaccine theo khuyến cáo.

Nếu xuất hiện triệu chứng khó thở, đau ngực, sốt cao kéo dài hoặc ho ngày càng nặng, cần đi khám để được đánh giá và điều trị phù hợp, thay vì chỉ điều chỉnh chế độ ăn tại nhà.