55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Na Uy: Vững mạnh hơn bao giờ hết

Năm nay Việt Nam - Na Uy kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1971-2026), Đại sứ có thể chia sẻ về những thành tựu nổi bật trong chặng đường hơn năm thập kỷ cũng như triển vọng hợp tác song phương trong thời gian tới?

Năm 2026, khi chúng ta cùng kỷ niệm dấu mốc quan trọng này, mối quan hệ đối tác giữa hai nước đang vững mạnh hơn bao giờ hết. Được xây dựng trên nền tảng của nhiều thập kỷ hợp tác, từ hỗ trợ phát triển trong các lĩnh vực như thủy sản, văn hóa, giáo dục, y tế công cộng, ngày nay, Na Uy và Việt Nam đã trở thành những đối tác bình đẳng, đặc biệt với sự phát triển mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Hai bên tiếp tục duy trì trao đổi đoàn và tiếp xúc ở cả cấp cao lẫn cấp làm việc. Từ đầu năm 20026 đến nay đã có các chuyến thăm Việt Nam của Bộ trưởng Phát triển quốc tế Åsmund Aukrust; Quốc vụ khanh Bộ Thương mại, Công nghiệp và Thủy sản Ragnhild Sjoner Syrstad, cùng các nghị sĩ Quốc hội Na Uy.

Về phía Việt Nam, đoàn Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Lê Công Thành dẫn đầu đang có chuyến công tác tại Na Uy để tìm hiểu kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh tế tuần hoàn và các sáng kiến quản lý rác thải nhựa.

Hợp tác song phương tiếp tục mở rộng trong các lĩnh vực hỗ trợ chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tuần hoàn - những trọng tâm được coi là ưu tiên trong định hướng phát triển tương lai của Việt Nam. Nỗ lực này tiếp tục được củng cố bởi Biên bản ghi nhớ về quan hệ Đối tác chiến lược xanh được ký kết tháng Tư vừa qua giữa Bộ Ngoại giao Na Uy và Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Quan hệ đối tác này giúp gắn kết chặt chẽ hơn các mục tiêu kinh tế và khí hậu của hai nước, với trọng tâm là kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế biển bền vững; đồng thời được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác giữa các cơ quan nhà nước, khu vực tư nhân và các bên liên quan khác, qua đó hỗ trợ các nỗ lực chuyển đổi xanh, tuần hoàn tại Việt Nam.

Đây là chương mới trong mối quan hệ hợp tác lâu dài giữa hai nước, mở ra nhiều tiềm năng để các doanh nghiệp hai bên cùng hợp tác triển khai những giải pháp thực tiễn, đóng góp cho phát triển bền vững ở cả hai quốc gia.

Đầu tháng Năm này, một đoàn công tác của Nor-Shipping – đơn vị quy tụ các doanh nghiệp và chuyên gia trong lĩnh vực vận tải biển, đóng tàu, công nghệ hàng hải hàng đầu thế giới đã thăm Việt Nam và làm việc với nhiều đối tác.

Tháng Sáu tới, một đoàn doanh nghiệp Na Uy hoạt động trong lĩnh vực điện gió ngoài khơi sẽ tham dự Hội nghị thượng đỉnh điện gió GWEC APAC 2026 tại Hà Nội, và tháng Tám, hơn 10 doanh nghiệp

Na Uy sẽ tham gia VietFish 2026. Bên cạnh những đại diện đang hoạt động rất tích cực tại Việt Nam như Jotun, Yara, SalMar, TOMRA hay VARD, tôi tin tưởng, Việt Nam sẽ tiếp tục trở thành điểm đến hấp dẫn của các doanh nghiệp Na Uy.

Giao lưu nhân dân tiếp tục là một phần sôi động trong quan hệ song phương. Ngày càng nhiều du khách Na Uy lựa chọn Việt Nam bởi ấn tượng và yêu mến khung cảnh thiên nhiên, văn hóa, ẩm thực và con người Việt Nam.

Tôi rất vui khi bộ phim đoạt giải Oscar Sentimental Value của đạo diễn Na Uy Joachim Trier (tiếng Việt là Căn nhà ký ức) được trình chiếu tại các rạp ở Việt Nam và nhận được nhiều sự quan tâm từ khán giả. Bên cạnh đó, cũng phải kể tới nỗ lực của rất nhiều nhà xuất bản đã mang văn học Na Uy tới gần hơn với độc giả Việt Nam. Có thể kể đến tiểu thuyết Nhà thuyền của nhà văn Na Uy Jon Fosse, giành giải Nobel Văn học năm 2023, được Nhà sách Cầu Vồng giới thiệu trong năm nay. Đây cũng là cuốn sách đầu tiên của nhà văn này được dịch từ nguyên tác tiếng Na Uy.

Về lĩnh vực thương mại thì sao, thưa Đại sứ, Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và khối EFTA đang bước vào giai đoạn đàm phán cuối cùng, bà kỳ vọng như thế nào vào lợi ích của Hiệp định?

Na Uy, cùng với Thụy Sỹ, Iceland và Liechtenstein là bốn nước thành viên của EFTA. Chúng tôi hy vọng việc hoàn tất đàm phán FTA này sẽ sớm được công bố.

Hiệp định sẽ mở ra nhiều cơ hội cho cả hai bên. Các nước thành viên EFTA sở hữu nhiều doanh nghiệp công nghệ tiên tiến, các công ty hoạt động trong lĩnh vực hàng hải, sản xuất, các trung tâm tài chính năng động và đặc biệt là ngành năng lượng. Đây đều là những lĩnh vực mà Việt Nam mong muốn tăng cường hợp tác. Chúng tôi có nhiều thế mạnh có thể đóng góp và FTA sẽ tạo động lực thúc đẩy thêm dòng vốn đầu tư từ các doanh nghiệp trong khối vào những lĩnh vực này.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam đang nhanh chóng trở thành một trung tâm kinh tế năng động của Đông Nam Á với cộng đồng doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ, Hiệp định sẽ mang lại nhiều cơ hội cho cả hợp tác kinh doanh giữa các doanh nghiệp Việt Nam và EFTA.

Một lợi ích cụ thể mà Hiệp định mang lại và tôi đặc biệt muốn nhấn mạnh là cơ hội để người tiêu dùng Việt Nam được tiếp cận nhiều hơn với các sản phẩm hải sản chất lượng cao từ Na Uy với mức giá hợp lý hơn, trong đó có cá hồi. Hội đồng Hải sản Na Uy tại Việt Nam đã làm rất tốt trong việc đưa hải sản Na Uy đến gần hơn với các gia đình Việt Nam, và Hiệp định mới chắc chắn sẽ củng cố nỗ lực này, đưa các sản phẩm cá hồi Na Uy dễ tiếp cận hơn với người tiêu dùng.

Năm 2026 là năm cuối trong nhiệm kỳ của Đại sứ ở Việt Nam. Bà có thể chia sẻ những điều tâm đắc nhất và ấn tượng về Việt Nam cũng như quan hệ hai nước?

Việc ký kết Biên bản ghi nhớ về quan hệ Đối tác chiến lược xanh và hy vọng trong thời gian tới là việc hoàn tất đàm phán, ký kết FTA giữa EFTA và Việt Nam, sẽ là những thành tựu quan trọng nhất trong bốn năm qua của tôi ở đất nước hình chữ S.

Tuy nhiên, tôi tin rằng cốt lõi của mối quan hệ song phương của chúng ta là những kết nối giữa con người với con người, được vun đắp thông qua các chuyến thăm, hợp tác kinh tế và vô vàn các hình thức giao lưu giữa công dân hai nước. Đó là những mối gắn kết bền chặt, hứa hẹn mở ra các cơ hội hợp tác và những thành tựu chung giữa hai nước trong tương lai.

Về phần mình, khi nhiệm kỳ bốn năm tại Việt Nam đang dần khép lại, tôi sẽ trân trọng những tình cảm ấm áp, sự hào hiệp và chân thành của người dân Việt Nam - những người đã nồng hậu chào đón tôi và gia đình trong suốt thời gian sống và làm việc tại đây. Điều khiến chúng tôi ấn tượng về đất nước và con người Việt Nam là năng lượng tích cực mà chúng tôi cảm nhận được ở mọi lúc mọi nơi.

Tôi hy vọng chúng ta sẽ tiếp tục duy trì mối quan hệ tốt đẹp và bền chặt này giữa hai nước, hai chính phủ, doanh nghiệp và người dân của chúng ta. Tôi rất lạc quan và tin tưởng vào tương lai của mối quan hệ này.

Trân trọng cảm ơn Đại sứ!

“Nhà thám hiểm huyền thoại của Na Uy, Fridtjof Nansen, từng nói rằng không có điều gì là không thể đạt được nếu con người có đủ ý chí và quyết tâm ‘Việc khó chỉ cần thêm một chút thời gian; điều tưởng như không thể chỉ cần lâu hơn một chút’.

Việt Nam và Na Uy là minh chứng sống động cho điều đó theo cách riêng của mình: Một dân tộc kiên cường vượt qua sóng gió lịch sử để hồi sinh và vươn lên; một dân tộc bền bỉ chinh phục thiên nhiên khắc nghiệt để kiến tạo thịnh vượng. Ý chí và khát vọng cao đẹp đó chính là la bàn dẫn lối hai dân tộc chúng ta vượt qua mọi thử thách, cùng nhau xây dựng một tương lai hòa bình, ổn định và phồn vinh”.