6 nút thắt khiến cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức chưa thể mở cửa

Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Nghị quyết Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để đưa cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức sớm đi vào hoạt động.

Dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức được phê duyệt từ năm 2014 với mục tiêu xây dựng các cơ sở y tế hiện đại, ngang tầm khu vực, giúp giảm quá tải cho các bệnh viện tuyến cuối tại Hà Nội.

Hai dự án được khởi công từ đầu năm 2015, đến hết năm 2020 cơ bản hoàn thành phần xây dựng. Tuy nhiên, do gặp một số khó khăn, vướng mắc nên các dự án đã phải dừng thực hiện từ tháng 1-2021.

Cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai có quy mô 1.000 giường bệnh nội trú, có khả năng đáp ứng khoảng 5.000 lượt khám mỗi ngày. Ảnh: TRỌNG PHÚ

Ngày 13-2-2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết 34 về cơ chế, giải pháp xử lý khó khăn, vướng mắc tại hai dự án, đặt mục tiêu hoàn thành đầu tư xây dựng trong năm 2025 và đưa vào sử dụng phục vụ nhân dân.

Ngày 19-12-2025, Bộ Y tế phối hợp cùng các bộ, ngành, địa phương tập triển khai các giải pháp để chính thức khánh thành phần xây dựng của hai dự án.

Những phát sinh mới

Dù vậy, Bộ Y tế cho biết quá trình chuẩn bị đưa hai dự án vào hoạt động đã phát sinh nhiều quan hệ xã hội mới gắn với mô hình tổ chức một bệnh viện - hai cơ sở, trong khi một số quy định pháp luật hiện hành được thiết kế theo mô hình bệnh viện hoạt động độc lập theo từng cơ sở, từng địa bàn hành chính, chưa có quy định đầy đủ, phù hợp để điều chỉnh.

"Trên cơ sở kiến nghị của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức, qua rà soát cho thấy nếu áp dụng các quy định hiện hành thì việc đưa vào hoạt động đối với bệnh viện cơ sở 2 là rất khó, sẽ phát sinh nhiều khó khăn trong thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT, tổ chức hoạt động chuyên môn và bảo đảm nguồn lực vận hành ban đầu", Bộ Y tế nêu.

Cụ thể, trong thực tiễn triển khai hoạt động của cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức đã phát sinh một số nhóm quan hệ xã hội chủ yếu như sau:

Xếp cấp và phân hạng bệnh viện: Theo quy định hiện hành, bệnh viện mới cấp phép sẽ được tạm xếp vào "cấp cơ bản" trong 2 năm. Điều này khiến cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức (vốn là bệnh viện hạng đặc biệt) phải tiếp nhận khám chữa bệnh ban đầu, gây chồng chéo với hệ thống y tế tại Ninh Bình và không đúng mục tiêu đầu tư ban đầu.
Khám chữa bệnh BHYT: Pháp luật yêu cầu mỗi cơ sở khám chữa bệnh phải ký hợp đồng BHYT với cơ quan BHXH tại nơi đặt địa điểm. Việc này dẫn đến sự phân mảnh trong quản lý dữ liệu, giám định và thanh quyết toán giữa hai địa phương Hà Nội và Ninh Bình cho cùng một đơn vị.
Phối hợp chuyên môn nội bộ: Các quy định về chuyển người bệnh hoặc mẫu bệnh phẩm hiện yêu cầu phải có hợp đồng nguyên tắc hoặc hợp đồng chuyển giao kỹ thuật. Với mô hình hai cơ sở cùng một giám đốc, cùng cơ chế tài chính, việc buộc phải ký hợp đồng nội bộ làm phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết, kéo dài thời gian điều trị.
Thủ tục BHYT của đội ngũ nhân lực: Khi điều động, luân chuyển nhân viên y tế và sinh viên, học viên từ cơ sở 1 tại Hà Nội về cơ sở 2 tại Ninh Bình, quy định hiện hành về nơi đăng ký BHYT ban đầu cho nhóm này cũng chưa được điều chỉnh tương ứng. Điều này gây vướng mắc về quyền lợi khám chữa bệnh của chính đội ngũ đang làm việc và học tập tại cơ sở 2.
Xung đột giữa cơ chế tự chủ và nhu cầu thực tế: Cơ sở 2 cần nguồn lực tài chính lớn để duy trì điều kiện làm việc ổn định và thu hút nhân sự chất lượng cao về Ninh Bình. Tuy nhiên, nguồn thu giai đoạn đầu chưa ổn định, việc đào tạo phải tự cân đối đang gây áp lực lớn. Thực tế này làm nảy sinh yêu cầu cấp thiết về việc hỗ trợ ngân sách ngoài thường xuyên, vượt ra ngoài cơ chế tự chủ tài chính thông thường để đạt được mục tiêu công của dự án.
Giá dịch vụ khám chữa bệnh và sử dụng kết quả đấu thầu: Hiện chưa có quy định cho phép cơ sở 2 áp dụng chung giá dịch vụ và kết quả đấu thầu thuốc, thiết bị của cơ sở 1. Nếu phải tổ chức đấu thầu riêng lẻ ngay từ đầu sẽ gây lãng phí kinh phí và chậm trễ thời gian đưa bệnh viện vào hoạt động.

Theo Bộ Y tế, các quan hệ xã hội nêu trên được phát sinh từ thực tiễn triển khai mô hình tổ chức, vận hành mới của cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức, có tính chất đặc thù, liên ngành, liên địa bàn và chưa được quy định hoặc chưa được điều chỉnh đầy đủ trong hệ thống pháp luật hiện hành.

Thực tiễn cho thấy pháp luật hiện hành chủ yếu được thiết kế trên giả định mỗi cơ sở khám chữa bệnh là một đơn vị vận hành tương đối độc lập theo từng địa bàn, trong khi hai cơ sở trên lại vận hành theo mô hình thống nhất với cơ sở 1, cùng chung mục tiêu chuyên môn, quản trị và sử dụng nguồn lực.

"Nếu không có quy định đặc thù để điều chỉnh, việc đưa cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức vào hoạt động sẽ tiếp tục chậm trễ; làm giảm hiệu quả sử dụng nguồn lực đầu tư công đã bỏ ra; phát sinh thêm thủ tục hành chính, tầng nấc phối hợp; suy giảm tính linh hoạt trong tổ chức chuyên môn; khó bảo đảm quyền lợi BHYT của người bệnh và đội ngũ làm việc, học tập tại cơ sở 2.

Đồng thời, ảnh hưởng đến mục tiêu giảm tải cho cơ sở 1, nâng cao năng lực y tế tuyến cuối và tạo điều kiện cho người dân Ninh Bình và khu vực lân cận tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao", Bộ Y tế nhận định.

Cơ sở 2 Bệnh viện Việt Đức được thiết kế với 1.000 giường, khoảng 40 phòng mổ, định hướng là trung tâm phẫu thuật ngoại khoa lớn, giảm tải cho cơ sở 1 trên phố Tràng Thi, nội thành Hà Nội. Ảnh: TRỌNG PHÚ

Đề xuất cơ chế đặc thù cho cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức

Nhằm giải quyết các vướng mắc thực tiễn đã được nhận diện, Bộ Y tế đề xuất áp dụng cơ chế quản lý đồng bộ và thống nhất giữa hai cơ sở của cùng một bệnh viện.

Theo đó, về xếp hạng và cấp chuyên môn, Bộ đề xuất cơ sở 2 của hai bệnh viện trên được xếp hạng và cấp chuyên môn kỹ thuật tương đương với cơ sở 1 ngay khi bắt đầu hoạt động. Phương án này nhằm bảo đảm địa vị pháp lý để cơ sở 2 thực hiện các kỹ thuật chuyên sâu, đào tạo thực hành và chuyển giao kỹ thuật cho khu vực.

Bộ Y tế cũng đề xuất thống nhất đầu mối BHYT, cho phép cơ sở 1 ký hợp đồng BHYT với Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội cho cả hai cơ sở, nhằm tiết kiệm nhân lực, thời gian thanh quyết toán và tránh chồng chéo trong công tác giám định, thanh tra.

Cho phép chuyển người bệnh và mẫu bệnh phẩm trực tiếp giữa hai cơ sở mà không cần ký hợp đồng nội bộ. Việc này được xác định là đúng trình tự chuyển tuyến BHYT, giúp vận hành linh hoạt và bảo đảm tiến độ điều trị.

Cơ sở 2 cũng được áp dụng giá dịch vụ khám chữa bệnh đã được phê duyệt cho cơ sở 1. Được sử dụng kết quả mua sắm, đấu thầu thuốc, vật tư của cơ sở 1 để phục vụ hoạt động chuyên môn giúp bảo đảm cung ứng kịp thời, đồng bộ chất lượng trong toàn hệ thống.

Viên chức, người lao động, người thực hành khám chữa bệnh, học sinh, sinh viên, học viên học thực hành của cơ sở 1 được thay đổi nơi đăng ký khám chữa BHYT ban đầu trong thời gian làm việc, thực hành, học tập tại cơ sở 2.

Dự thảo Nghị quyết dự kiến được trình Chính phủ thông qua vào tháng 5-2026.