Hà Nội đón tin vui

Các đại biểu Quốc hội đoàn TP Hà Nội đồng loạt đứng dậy vỗ tay chúc mừng Luật Thủ đô 2026 chính thức được thông qua. Ảnh: Quochoi.vn.

Chiều 23/4, với 488/492 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Thủ đô năm 2026. Sau khi Luật được Quốc hội thông qua, toàn bộ đại biểu đoàn thành phố Hà Nội đã đồng loạt đứng dậy vỗ tay chúc mừng Thủ đô.

Trước đó, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật trước Quốc hội.

Bộ trưởng Tùng cho biết tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã rà soát tổng thể dự thảo Luật, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ Nghị quyết số 02 và các nghị quyết trụ cột khác của Bộ Chính trị, phù hợp với yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật.

Cơ quan soạn thảo cũng rà soát, tập trung phân cấp, phân quyền thực chất, toàn diện cho chính quyền Thủ đô gắn với thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực, tăng cường trách nhiệm giải trình, bảo đảm minh bạch trong tổ chức thực hiện. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội, phân định rõ thẩm quyền giữa các cấp chính quyền Thành phố theo hướng: HĐND quyết định các chính sách lớn; UBND quy định trình tự, thủ tục tổ chức thực hiện; Chủ tịch UBND chỉ đạo, điều hành và tổ chức phối hợp thực hiện.

Luật Thủ đô năm 2026 được Quốc hội thông qua với 488/492 đại biểu tham gia tán thành. Ảnh: Quochoi.vn.

Liên quan các cơ chế, chính sách đặc thù, cơ quan soạn thảo đã rà soát, hoàn thiện theo hướng bảo đảm kiểm soát và phù hợp thực tiễn, tập trung làm rõ thẩm quyền của chính quyền Thành phố trong quy hoạch, quản lý không gian phát triển và yêu cầu phối hợp với các Bộ liên quan để bảo đảm kiểm soát chặt chẽ, nhất là đối với không gian tầm cao.

Luật cũng trao quyền cho HĐND Thành phố quyết định chính sách, tiêu chí cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị nhằm xử lý vấn đề mật độ dân cư, môi trường và phát triển đô thị. Đồng thời kế thừa Luật Thủ đô năm 2024, giữ quy định cụ thể về các trường hợp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước trong bảo đảm an ninh, trật tự; chỉnh lý quy định cho phép UBND Thành phố được bổ sung chương trình giáo dục địa phương mà không làm thay đổi mục tiêu, nội dung cốt lõi của chương trình giáo dục quốc gia.

Chính sách đặc thù trong lĩnh vực y tế được hoàn thiện theo hướng quy định rõ trách nhiệm của các cơ sở y tế trên địa bàn trong việc tham gia hỗ trợ hệ thống y tế Thủ đô, đặc biệt trong cấp cứu ngoại viện và phối hợp chăm sóc sức khỏe.

HĐND Thành phố được quyết định áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt đối với các dự án lớn, quan trọng trên cơ sở được sự đồng ý của cấp có thẩm quyền và sau khi tham vấn các Bộ, ngành có liên quan, quyết định gia hạn thời gian không quá 6 tháng để hoàn thiện điều kiện về khởi công xây dựng công trình đối với các dự án thực hiện theo Nghị quyết số 258 của Quốc hội.

Về quản lý tài chính, ngân sách, ưu đãi thuế, dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng kế thừa quy định hiện hành, không ban hành chính sách ưu đãi thuế vượt khung pháp luật chung, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương. Đồng thời, bổ sung có chọn lọc đối tượng được ưu đãi, hỗ trợ để thúc đẩy các lĩnh vực ưu tiên; bổ sung cơ chế linh hoạt trong điều hành ngân sách nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển và ổn định kinh tế vĩ mô.

Dự thảo Luật cũng được chỉnh lý theo hướng khẳng định vai trò trung tâm, dẫn dắt của Thủ đô; thiết kế khái niệm “Vùng Thủ đô” theo hướng mở, linh hoạt; tạo cơ chế để các địa phương chủ động tham gia liên kết, được áp dụng quy định của Luật Thủ đô khi thực hiện dự án chung; cho phép sử dụng ngân sách địa phương để đầu tư liên vùng nhằm giải quyết các vấn đề hạ tầng, môi trường, dịch vụ thiết yếu phục vụ lợi ích chung.

Với quy định loại trừ, miễn trách nhiệm pháp lý, dự thảo Luật được hoàn thiện theo hướng quy định rõ nguyên tắc loại trừ, miễn trách nhiệm pháp lý đối với trường hợp thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, không vụ lợi nhưng vẫn phát sinh thiệt hại. Đồng thời, làm rõ đây không phải điều kiện duy nhất mà đặt trong tổng thể cơ chế kiểm soát quyền lực, giám sát và trách nhiệm giải trình; không bổ sung tiêu chí “chuẩn mực chuyên môn” do chưa có nội hàm pháp lý thống nhất, tránh gây khó khăn trong áp dụng.

Ngoài Luật Thủ đô năm 2026, Quốc hội chiều nay cũng đã chính thức thông qua một loạt luật mới, sửa đổi gồm: Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi); Luật Hộ tịch (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng; Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi); Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế phối hợp, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài.