6 việc đơn giản giúp giảm nguy cơ đột quỵ, điều đầu tiên nhiều người vẫn chủ quan

Đột quỵ thường xảy ra đột ngột nhưng nguy cơ mắc bệnh không phải lúc nào cũng đến bất ngờ. Nhiều yếu tố liên quan đến đột quỵ có thể được kiểm soát thông qua việc theo dõi sức khỏe, điều chỉnh chế độ ăn uống, tăng cường vận động và từ bỏ thuốc lá.

Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và để lại di chứng trên toàn thế giới. Đáng chú ý, nhiều yếu tố nguy cơ có thể thay đổi nếu được phát hiện sớm và kiểm soát đúng cách.

1. Đừng để huyết áp tăng kéo dài

Tăng huyết áp được xem là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của đột quỵ. Khi huyết áp liên tục ở mức cao, thành mạch có thể bị tổn thương theo thời gian, làm tăng nguy cơ hình thành tắc nghẽn hoặc xuất huyết não.

Kiểm soát huyết áp giúp giảm nguy cơ đột quỵ. Ảnh minh họa

Đo huyết áp thường xuyên giúp phát hiện sớm những bất thường ngay cả khi cơ thể chưa xuất hiện triệu chứng. Nếu có huyết áp cao, người bệnh cần được bác sĩ đánh giá để lựa chọn phương án kiểm soát phù hợp. Những người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch, thừa cân, hút thuốc hoặc mắc đái tháo đường càng nên chú ý kiểm tra huyết áp định kỳ.

2. Duy trì vận động đều đặn

Hoạt động thể chất giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, đồng thời hỗ trợ kiểm soát huyết áp, đường huyết, cholesterol và cân nặng.

Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành nên dành ít nhất 150 phút mỗi tuần cho hoạt động thể chất cường độ vừa hoặc 75 phút với hoạt động cường độ mạnh. Bên cạnh đó, nên kết hợp các bài tập tăng cường sức mạnh cơ ít nhất 2 ngày mỗi tuần.

Không nhất thiết phải lựa chọn những môn thể thao quá sức. Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi hoặc các bài tập phù hợp với thể trạng đều có thể mang lại lợi ích nếu được duy trì thường xuyên.

3. Bỏ thuốc lá càng sớm càng tốt

Khói thuốc gây tổn thương mạch máu, góp phần làm tăng huyết áp và thúc đẩy quá trình hình thành cục máu đông. Những tác động này khiến nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đột quỵ tăng lên.

Người không hút thuốc nhưng thường xuyên hít phải khói thuốc cũng có thể chịu ảnh hưởng. Vì vậy, hạn chế tiếp xúc với môi trường có khói thuốc là một phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe tim mạch. Bỏ thuốc lá ở bất kỳ thời điểm nào đều có lợi. Khi ngừng hút, nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tim mạch và đột quỵ có xu hướng giảm dần theo thời gian.

4. Kiểm tra cholesterol và đường huyết

Cholesterol cao và đái tháo đường có thể diễn biến âm thầm trong nhiều năm nhưng gây ảnh hưởng lâu dài đến hệ thống mạch máu. Cholesterol cao có thể thúc đẩy hình thành các mảng xơ vữa, làm lòng động mạch hẹp lại hoặc bị tắc. Trong khi đó, đường huyết tăng kéo dài có thể làm tổn thương thành mạch và thúc đẩy quá trình xơ vữa.

Lối sống lành mạnh góp phần bảo vệ não bộ. Ảnh minh họa

Khám sức khỏe định kỳ, xét nghiệm mỡ máu và đường huyết giúp phát hiện những bất thường trước khi chúng gây ra biến chứng nghiêm trọng. Nếu chỉ số bất thường, người bệnh cần được hướng dẫn kiểm soát bằng chế độ ăn, vận động hoặc thuốc khi bác sĩ chỉ định.

5. Cẩn trọng với tim đập bất thường và chóng mặt kéo dài

Không phải mọi trường hợp chóng mặt đều liên quan đến đột quỵ, nhưng một số triệu chứng xuất hiện đột ngột hoặc lặp lại cần được đánh giá y tế. Đặc biệt, rung nhĩ - một dạng rối loạn nhịp tim - có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông trong tim. Nếu cục máu đông di chuyển theo dòng máu lên não, nó có thể gây tắc mạch và dẫn tới đột quỵ.

Khi chóng mặt hoặc mất thăng bằng đi kèm yếu, tê một bên cơ thể, nói khó, nói ngọng, nhìn mờ hoặc các dấu hiệu thần kinh bất thường khác, cần đi cấp cứu ngay. Đây có thể là biểu hiện của đột quỵ hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua. Trong tình huống nghi ngờ đột quỵ, không nên chờ triệu chứng tự hết hoặc tự điều trị tại nhà.

6. Ưu tiên rau xanh, trái cây và thực phẩm ít chế biến

Một chế độ ăn hợp lý có thể góp phần kiểm soát nhiều yếu tố nguy cơ liên quan đến đột quỵ. Rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và những thực phẩm ít qua chế biến nên được ưu tiên trong khẩu phần.

Ngược lại, nên hạn chế thực phẩm chứa nhiều muối, đường, chất béo bão hòa và các món ăn chế biến sẵn. Ăn uống cân đối giúp kiểm soát huyết áp, cholesterol, đường huyết và cân nặng, từ đó hỗ trợ giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ.

Chủ động phòng ngừa thay vì chờ đến khi có dấu hiệu

Không có một biện pháp riêng lẻ nào có thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ đột quỵ. Tuy nhiên, việc kiểm soát đồng thời nhiều yếu tố như huyết áp, đường huyết, cholesterol, cân nặng, hoạt động thể chất, thuốc lá và chế độ ăn có thể tạo ra khác biệt đáng kể.

Theo WHO, khoảng 80% trường hợp bệnh tim mạch và đột quỵ sớm có thể được phòng ngừa thông qua kiểm soát các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi, trong đó có tăng huyết áp, hút thuốc, chế độ ăn thiếu lành mạnh và ít vận động.

Bên cạnh phòng ngừa lâu dài, mỗi người cũng nên ghi nhớ các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ. Khi xuất hiện đột ngột tình trạng méo miệng, yếu hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, nhìn mờ, mất thăng bằng hoặc đau đầu dữ dội bất thường, cần gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

Thời gian có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong điều trị đột quỵ. Nhận biết sớm, xử trí đúng và đưa người bệnh đến bệnh viện kịp thời có thể giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả và hạn chế di chứng.