10 thực phẩm phổ biến người trên 50 tuổi nên hạn chế để bảo vệ sức khỏe

Bên cạnh việc duy trì vận động và khám sức khỏe định kỳ, chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe lâu dài. Các chuyên gia khuyến cáo người từ 50 tuổi trở lên nên hạn chế một số loại thực phẩm để giảm nguy cơ bệnh tật và góp phần duy trì quá trình lão hóa khỏe mạnh.

1. Thực phẩm nhiều muối

Muối là gia vị thiết yếu, nhưng tiêu thụ quá nhiều natri có thể làm tăng huyết áp, tăng gánh nặng cho tim, thận và hệ mạch máu. Ở người trên 50 tuổi, huyết áp thường có xu hướng tăng theo tuổi. Việc ăn mặn kéo dài còn làm tăng nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch.

Thay vì lạm dụng muối, nên tăng hương vị món ăn bằng các loại thảo mộc, tỏi, tiêu, chanh hoặc giấm. Đồng thời, cần chú ý lượng natri "ẩn" trong thực phẩm chế biến sẵn như mì ăn liền, súp đóng gói, nước sốt, thịt nguội và các món ăn nhanh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 5 g muối mỗi ngày (tương đương dưới 2 g natri).

2. Đồ ngọt và bánh kẹo chế biến sẵn

Bánh quy, bánh ngọt, kẹo, chocolate hay các món tráng miệng đóng gói thường chứa nhiều đường bổ sung, bột tinh chế và chất béo bão hòa. Ăn thường xuyên các thực phẩm này có thể làm tăng cân, tăng đường huyết, thúc đẩy tình trạng viêm mạn tính và làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường type 2. 

Thay vì ăn đồ ngọt hằng ngày, người trên 50 tuổi nên ưu tiên trái cây tươi, sữa chua không đường, các loại hạt hoặc ngũ cốc nguyên hạt để vừa cung cấp năng lượng vừa giúp no lâu hơn.

Người trên 50 tuổi nên hạn chế một số thực phẩm giàu chất béo bão hòa trên đây (Ảnh AI)

3. Thực phẩm giàu chất béo bão hòa

Chất béo bão hòa có nhiều trong thịt mỡ, xúc xích, thịt chế biến, bơ, kem và một số loại phô mai. Tiêu thụ quá nhiều có thể làm tăng cholesterol LDL ("cholesterol xấu"), từ đó làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Không cần loại bỏ hoàn toàn các thực phẩm này nhưng nên ăn với lượng vừa phải. Thay vào đó, hãy ưu tiên dầu ô liu, dầu cải, quả bơ, các loại hạt và cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi - những nguồn giàu chất béo không bão hòa có lợi cho tim mạch.

4. Trứng sống hoặc chưa nấu chín kỹ

Trứng là nguồn protein chất lượng cao, chứa nhiều vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, trứng sống hoặc lòng đào chưa đảm bảo an toàn có thể mang vi khuẩn Salmonella gây ngộ độc thực phẩm. Ở người lớn tuổi, hệ miễn dịch suy giảm khiến nguy cơ diễn biến nặng sau nhiễm khuẩn cao hơn so với người trẻ.

Vì vậy, nên sử dụng trứng đã được nấu chín hoàn toàn và thận trọng với các món có thể chứa trứng sống như sốt mayonnaise tự làm, kem hoặc một số món tráng miệng.

5. Đồ chiên rán

Khoai tây chiên, gà rán và các món chiên ngập dầu thường chứa nhiều năng lượng, chất béo bão hòa và đôi khi cả chất béo chuyển hóa nếu sử dụng dầu chiên nhiều lần. Ăn thường xuyên không chỉ làm tăng nguy cơ béo phì mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch và khả năng kiểm soát cholesterol.

Nướng, hấp, luộc hoặc sử dụng nồi chiên không dầu là những lựa chọn phù hợp hơn để giảm lượng dầu mỡ trong khẩu phần.

6. Sữa chưa tiệt trùng

Sữa tươi chưa tiệt trùng có thể chứa các vi khuẩn gây bệnh như E. coli, Salmonella, Listeria và Campylobacter. Đối với người lớn tuổi hoặc người có hệ miễn dịch suy giảm, nguy cơ mắc bệnh từ thực phẩm nhiễm khuẩn cao hơn đáng kể.

Do đó, nên ưu tiên sử dụng sữa và các sản phẩm từ sữa đã được tiệt trùng hoặc thanh trùng theo đúng quy trình nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm.

7. Rượu bia

Khả năng chuyển hóa rượu của cơ thể giảm dần theo tuổi. Vì vậy, cùng một lượng rượu nhưng người lớn tuổi thường bị ảnh hưởng nhiều hơn đến khả năng giữ thăng bằng, chất lượng giấc ngủ, chức năng gan và nguy cơ té ngã. Rượu cũng có thể tương tác với nhiều loại thuốc điều trị bệnh mạn tính.

Nếu có uống, nên hạn chế tối đa và tránh uống khi đang dùng thuốc hoặc mắc bệnh gan, tim mạch, tăng huyết áp. WHO nhấn mạnh rằng không có mức tiêu thụ rượu nào hoàn toàn an toàn đối với sức khỏe.

8. Thực phẩm chế biến sẵn gắn nhãn "ít đường", "ít chất béo"

Không phải mọi sản phẩm ghi "ít đường" hay "ít chất béo" đều là lựa chọn lành mạnh. Để cải thiện hương vị, nhiều nhà sản xuất có thể bổ sung thêm đường, tinh bột, muối hoặc chất tạo ngọt vào sản phẩm.

Khi lựa chọn thực phẩm, nên đọc kỹ bảng thành phần và giá trị dinh dưỡng thay vì chỉ dựa vào thông tin ghi trên bao bì. Thực phẩm tươi, ít chế biến vẫn là lựa chọn ưu tiên.

9. Thức ăn chế biến sẵn

Các món ăn đóng gói, thực phẩm đông lạnh hay đồ ăn nhanh rất tiện lợi nhưng thường chứa nhiều natri, đường và chất béo bão hòa, trong khi lại ít chất xơ, vitamin và khoáng chất. Thường xuyên sử dụng nhóm thực phẩm này có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và tăng cân.

Ngay cả khi bận rộn, một bữa ăn đơn giản với rau xanh, cá, thịt nạc, trứng, đậu và ngũ cốc nguyên hạt vẫn là lựa chọn tốt hơn cho sức khỏe.

10. Giá đỗ sống

Giá đỗ chứa nhiều vitamin, folate và khoáng chất, nhưng nếu ăn sống có thể tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn do được trồng trong môi trường ấm và ẩm - điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Người trên 50 tuổi nên ưu tiên ăn giá đã được nấu chín hoặc thay thế bằng các loại rau khác như bông cải xanh, rau bina, cải xoăn hay bắp cải để giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

Không có loại thực phẩm nào bắt buộc phải loại bỏ hoàn toàn nếu không có chống chỉ định y khoa. Tuy nhiên, ở tuổi 50 trở đi, việc hạn chế thực phẩm nhiều muối, đường, chất béo bão hòa, đồ uống có cồn và các thực phẩm có nguy cơ gây ngộ độc... sẽ góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính và giúp duy trì sức khỏe lâu dài. Bên cạnh chế độ ăn, người lớn tuổi cũng nên duy trì vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc, kiểm soát cân nặng và khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ.