61% doanh nghiệp chưa cam kết thực hiện bộ tiêu chuẩn về môi trường- xã hội - quản trị (ESG)

ESG - bộ ba tiêu chuẩn Môi trường (Environmental), Xã hội (Social) và Quản trị (Governance) là một khung đánh giá nhằm đo lường mức độ phát triển bền vững và trách nhiệm đối với môi trường, xã hội của doanh nghiệp. ESG được xem như yếu tố cốt lõi giúp doanh nghiệp duy trì sự phát triển bền vững trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, ESG và chuyển đổi xanh không còn chỉ là vấn đề quan tâm của các tập đoàn đa quốc gia, thị trường quốc tế, nhà đầu tư, các chuỗi cung ứng toàn cầu mà đối với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế, ESG đặt ra những thách thức mới, mở ra những cơ hội tăng năng suất, thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Ông Trần Hậu Ngọc, Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng quốc gia, Giám đốc APO (Tổ chức Năng suất châu Á) Việt Nam khẳng định: Năng suất và phát triển bền vững ngày càng có mối quan hệ chặt chẽ, trong bối cảnh đó, thúc đẩy năng suất xanh và triển khai ESG đang nhận được sự quan tâm từ cộng đồng quốc tế cũng như các tổ chức, doanh nghiệp tại Việt Nam. Khi ESG được gắn với đo lường hiệu quả hoạt động, đổi mới mô hình kinh doanh, kinh tế tuần hoàn và năng lực quản trị, ESG trở thành một thành tố của quá trình cải thiện, nâng cao năng suất và tạo ra những kết quả thực chất trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. ESG cần được chuyển hóa từ các nguyên tắc và yêu cầu thành những hành động chỉ tiêu có thể theo dõi và đánh giá kết quả.

Ông Nguyễn Hồng Quân, Giám đốc Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế tuần hoàn cho rằng: ESG không nên nhìn nhận như một chi phí tuân thủ, báo cáo giấy mà có thể trở thành động lực nâng cao năng suất và đầu tư xanh cho doanh nghiệp. Thực tế, quá trình triển khai ESG tại doanh nghiệp Việt Nam, có 61% doanh nghiệp chưa cam kết thực hiện ESG cho rằng thiếu hụt kiến thức để triển khai. Bên cạnh đó, trong số những doanh nghiệp có thu thập dữ liệu ESG thì chỉ 1/10 số doanh nghiệp ứng dụng công cụ phân tích kinh doanh để chuyển dữ liệu thành các nhận định có giá trị chiến lược.

Kinh tế tuần hoàn là cơ chế vận hành giúp biến các nguyên tắc ESG theo khung kỹ thuật toàn cầu IWA 48:2024 (Khung hướng dẫn và tập hợp các nguyên tắc cấp cao do Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế - ISO ban hành nhằm giúp các tổ chức, doanh nghiệp triển khai và tích hợp hiệu quả các yếu tố ESG vào hoạt động cốt lõi) thành hành động và số liệu có thể đo lường. Hiện, Việt Nam đã có khung chính sách với Quyết định 222/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện kinh tế tuần hoàn đến năm 2035 và khung kỹ thuật toàn cầu IWA 48, vì vậy, bước tiếp theo là Việt Nam cần chuyển hóa các khung này thành hành động cụ thể tại doanh nghiệp.

Bà Yulia Dobrolyubova, Chuyên gia APO, Trưởng bộ phận Phát triển bền vững doanh nghiệp và Biến đổi khí hậu khu vực châu Á - Thái Bình Dương cho biết: Triển khai ESG nhằm thúc đẩy năng suất xanh và doanh nghiệp đang chuyển mạnh từ việc tuân thủ sang quản trị rủi ro, minh bạch và tạo giá trị, cơ hội thúc đẩy đầu tư mạnh mẽ. Hiện nay, đối với doanh nghiệp Việt Nam, các yêu cầu phát triển bền vững của EU đang làm gia tăng yêu cầu về dữ liệu khí hậu, chuỗi cung ứng, phát thải khí nhà kính, truy xuất nguồn gốc và tính bền vững của sản phẩm. Vì vậy, doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam xuất khẩu sang EU khuyến nghị phải đánh giá mức độ hoạt động hiện tại với khuôn khổ quốc tế được công nhận với các chứng nhận như: ISO 9001, ISO 14001 hay ESG...

Cũng theo bà Yulia Dobrolyubova, ESG bao phủ phạm vi rộng từ năng lượng, nước, phát thải, chất thải và biến đổi khí hậu đến quyền con người, bảo vệ người tiêu dùng, chống phân biệt đối xử... Đồng thời, bao gồm chống gian lận, chống tham nhũng, tính minh bạch, chiến lược phân bổ nguồn lực và quản trị doanh nghiệp. Do đó, ESG đang chuyển nhanh từ những cam kết mang tính tự nguyện thành các tiêu chí, có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận thị trường, nguồn vốn và chuỗi cung ứng. Theo đó, ESG đang hình thành mối liên hệ ngày càng rõ giữa thị trường - vốn - chuỗi cung ứng - năng suất, thông qua đó, doanh nghiệp có năng lực đo lường, quản trị dữ liệu và kiểm soát rủi ro tốt sẽ có nhiều lợi thế hơn trong việc tham gia chuỗi giá trị cao.

Trong bối cảnh yêu cầu về môi trường, dữ liệu, carbon và trách nhiệm doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng ngày càng gia tăng, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, ESG là những lựa chọn mang tính quyết định năng lực cạnh tranh và tính bền vững trong phát triển của doanh nghiệp Việt Nam.