94% doanh nghiệp Việt Nam kỳ vọng về triển vọng thương mại quốc tế trong hai năm tới
Nhờ chủ động tái thiết kế chuỗi cung ứng và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do, doanh nghiệp Việt Nam đang dẫn đầu về mức độ lạc quan đối với triển vọng tăng trưởng thương mại quốc tế trong hai năm tới, bất chấp những biến động về thuế quan và chi phí năng lượng...

Ảnh minh hoạ. Nguồn: HSBC Việt Nam
Theo Khảo sát Thương mại Toàn cầu 2026 của HSBC công bố ngày 16/11, doanh nghiệp Việt Nam thuộc nhóm lạc quan nhất về triển vọng thương mại quốc tế trong số các công ty tham gia khảo sát, với 94% kỳ vọng hoạt động thương mại quốc tế sẽ tăng trưởng trong hai năm tới.
Việt Nam cùng Philippines dẫn đầu khảo sát về chỉ số này, so với mức 86% trên toàn cầu.
Khảo sát cũng cho thấy những áp lực chi phí mà doanh nghiệp tại Việt Nam đang đối mặt. Thuế quan là yếu tố chi phí được các doanh nghiệp Việt Nam tham gia khảo sát đề cập nhiều nhất với tỷ lệ 52%, so với 43% trên toàn cầu. Chi phí năng lượng đứng thứ hai với tỷ lệ 49%, so với mức 44% trên toàn cầu.
Bất chấp những áp lực này, các doanh nghiệp Việt Nam ghi nhận kết quả tích cực từ các thay đổi trong chuỗi cung ứng. Chín trên mười doanh nghiệp tham gia khảo sát (90%) cho biết những thay đổi này đã giúp cải thiện dòng tiền và vốn lưu động, cao hơn so với mức 78% trên toàn cầu. Gần như toàn bộ doanh nghiệp tham gia khảo sát (97%) cho biết các biện pháp ứng phó với những bất định và gián đoạn thương mại đã mang lại hiệu quả, so với 86% trên toàn cầu.
Khảo sát cũng cho thấy tầm quan trọng của các hiệp định thương mại và mạng lưới liên kết trong khu vực. Gần như tất cả doanh nghiệp Việt Nam tham gia khảo sát (99,6%) đang sử dụng ít nhất một hiệp định thương mại tự do (FTA), so với mức 95% trên toàn cầu.
Tuy nhiên, 97% cho biết vẫn còn những rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể tận dụng FTA trên quy mô rộng hơn, so với 92% trên toàn cầu. Các thị trường mà doanh nghiệp Việt Nam gia tăng mức độ phụ thuộc nhiều nhất là thị trường trong nước (50%), tiếp theo là Singapore (46%) và Thái Lan (41%).
Xét từ góc độ quốc tế, Malaysia là thị trường có tỷ lệ doanh nghiệp gia tăng mức độ phụ thuộc vào Việt Nam cao nhất (32%), tiếp theo là Thái Lan (31%), Singapore và Hàn Quốc (cùng ở mức 29%).
Trong bối cảnh quốc tế chung, khảo sát cho thấy dù tình hình bất định vẫn còn tiếp diễn, 86% lãnh đạo doanh nghiệp cho biết họ vẫn tin tưởng vào khả năng mở rộng hoạt động thương mại quốc tế trong hai năm tới.
Đại đa số doanh nghiệp đã triển khai hoặc đang lên kế hoạch triển khai các biện pháp nhằm duy trì sự linh hoạt và củng cố khả năng chống chịu trước bất định cũng như gián đoạn thương mại. Các biện pháp này bao gồm đa dạng hóa mạng lưới nhà cung cấp trên nhiều khu vực (88%), bảo đảm nguồn cung năng lượng (86%), tối ưu hóa các tuyến thương mại (86%), xây dựng chuỗi cung ứng khép kín hơn trong các khu vực trọng điểm hoặc tăng lượng hàng tồn kho (cùng ở mức 85%).
Những biện pháp này đã mang lại kết quả tích cực khi 78% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết những thay đổi trong chuỗi cung ứng đã giúp cải thiện vốn lưu động và dòng tiền.
Các doanh nghiệp cũng đang chuyển sang những mô hình linh hoạt hơn và được hỗ trợ bởi công nghệ số. 81% người tham gia khảo sát cho biết họ đã chuyển hướng sang mô hình dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh số, trong khi 86% đã mở rộng hoặc có kế hoạch mở rộng các kênh bán hàng trực tuyến để tiếp cận thị trường mới.
Gần một nửa người tham gia khảo sát (44%) xem việc chuyển hướng sang mô hình dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh số là giải pháp hiệu quả nhất để ứng phó với những bất định về thương mại và thuế quan.
Ông Vivek Ramachandran, Giám đốc Khối Giải pháp Thương mại Toàn cầu của HSBC, cho biết chi phí năng lượng đã trở thành một yếu tố then chốt mà doanh nghiệp phải cân nhắc khi quản lý chuỗi cung ứng quốc tế.
"Các doanh nghiệp đang ứng phó bằng cách bảo đảm nguồn cung năng lượng, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng tính linh hoạt trong mô hình vận hành," ông nói. “Những động thái này phản ánh sự chuyển biến sâu rộng trong cách các doanh nghiệp nhìn nhận khả năng chống chịu. Thay vì chỉ phản ứng trước từng áp lực chi phí riêng lẻ, doanh nghiệp đang tái thiết kế chuỗi cung ứng, tuyến thương mại và nguồn cung nhằm ứng phó với tình hình bất định trong dài hạn. Doanh nghiệp ở vị thế tốt nhất để tăng trưởng chính là những công ty kết hợp được sự linh hoạt trong vận hành với việc quản lý chặt chẽ thanh khoản, vốn lưu động và rủi ro".

