Abrams và bài toán UAV: Xe tăng Mỹ đang đối mặt mối đe dọa mới như thế nào?

Trong nhiều thập niên, Abrams được thiết kế xoay quanh những mối đe dọa truyền thống. Xe tăng phải chống lại pháo, đạn xuyên giáp, tên lửa chống tăng và các loại vũ khí bộ binh. Nhưng chiến trường hiện đại đã thay đổi.

Lục quân Mỹ hiện đánh giá UAV nhóm 1 và 2, trong đó có drone FPV, đang tạo ra mối đe dọa ngày càng lớn đối với lực lượng thiết giáp.

Những phương tiện này có chi phí thấp nhưng có thể mang lại hiệu quả chiến đấu đáng kể. Điều đó tạo ra một bài toán bất lợi về kinh tế khi một hệ thống đắt tiền phải đối phó với những UAV có giá thành thấp hơn rất nhiều.

Vấn đề đầu tiên là khả năng phát hiện. Một chiếc Abrams có cảm biến rất mạnh để tìm kiếm mục tiêu mặt đất, nhưng UAV nhỏ lại có kích thước và dấu hiệu khác hoàn toàn xe tăng.

Chúng có thể xuất hiện từ nhiều hướng và tiếp cận ở độ cao thấp. Vì vậy, xe tăng không thể chỉ dựa vào những hệ thống quan sát vốn được thiết kế cho nhiệm vụ chống thiết giáp.

Mối đe dọa còn trở nên phức tạp hơn khi UAV hoạt động cùng các lực lượng khác. Một drone có thể phát hiện vị trí xe tăng và truyền thông tin cho pháo binh hoặc các đơn vị tấn công.

Khi đó, Abrams không nhất thiết phải bị UAV trực tiếp đánh trúng mới chịu nguy hiểm. Việc bị phát hiện cũng có thể khiến xe trở thành mục tiêu của các loại hỏa lực khác.

Các chương trình hiện đại hóa Abrams đã tính đến sự xuất hiện của UAV chiến thuật. Lục quân Mỹ từng xác định drone là một trong những mối đe dọa mới đối với xe tăng M1A2 SEPv3, cùng với tác chiến điện tử và các hệ thống chống tăng hiện đại.

SEPv3 được thiết kế với khả năng tiếp nhận những công nghệ mới khi chúng trở nên phù hợp với yêu cầu tác chiến.

Tuy nhiên, giải pháp không nhất thiết phải đặt toàn bộ khả năng chống UAV lên chính chiếc Abrams.

Đây là vấn đề của cả đội hình thiết giáp. Xe tăng cần được kết nối với các hệ thống cảm biến và phòng không tầm gần để phát hiện và xử lý UAV. Lục quân Mỹ hiện cũng đang phát triển các hệ thống C-UAS có khả năng phát hiện, theo dõi và đánh chặn UAV nhỏ.

Một chương trình thử nghiệm năm 2026 cho thấy Mỹ đang phát triển hệ thống điều khiển hỏa lực có thể sử dụng dữ liệu từ nhiều cảm biến để đánh chặn drone khi phương tiện đang di chuyển.

Công nghệ này hướng tới khả năng đưa năng lực chống UAV vào các phương tiện mặt đất mà không cần biến từng xe tăng thành một hệ thống phòng không độc lập.

Điều này cho thấy cách tiếp cận đang thay đổi. Abrams vẫn cần giáp, Trophy và hệ thống cảnh giới để tăng khả năng sống sót. Nhưng trước UAV, xe tăng còn cần cảm biến trên không, liên kết dữ liệu và các hệ thống C-UAS hỗ trợ từ bên ngoài.

Bài toán UAV vì thế không đơn giản là trang bị thêm một khẩu súng máy cho Abrams. Vấn đề nằm ở việc phát hiện mục tiêu nhỏ, xác định mối đe dọa, chia sẻ dữ liệu và lựa chọn phương thức đánh chặn phù hợp.

M1 Abrams đang bước vào một môi trường chiến đấu khác với thời điểm nó được thiết kế.

Xe tăng vẫn cần pháo mạnh và giáp tốt, nhưng khả năng sống sót ngày càng phụ thuộc vào việc ai phát hiện ai trước trên một chiến trường có thêm một chiều tác chiến mới từ trên không.