Ai Cập phát hiện nghĩa địa cổ chứa hàng trăm quan tài cùng những chiếc 'lưỡi vàng'

Các nhà khảo cổ Ai Cập phát hiện hàng trăm quan tài cùng nhiều hiện vật bằng vàng quý hiếm tại một nghĩa địa cổ ở tỉnh Menoufia, miền Bắc nước này.

Những phát hiện ban đầu cho thấy khu mai táng có thể chủ yếu phục vụ cư dân thuộc tầng lớp trung lưu, đồng thời hé lộ thêm về tín ngưỡng và phong tục mai táng của người Ai Cập cổ đại.

Hàng trăm quan tài cổ và các ngôi mộ xây bằng gạch bùn được phát hiện tại khu di tích khảo cổ Tell Kom Abu Billo. Ảnh: X/@SISEGY

Hàng trăm quan tài cổ và các ngôi mộ xây bằng gạch bùn được phát hiện tại khu di tích khảo cổ Tell Kom Abu Billo. Ảnh: X/@SISEGY

Theo Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập, đoàn khảo cổ nước này đã phát hiện khu nghĩa địa tại Tell Kom Abu Billo, thuộc khu vực khảo cổ của thành phố cổ Terenuthis, tỉnh Menoufia. Khu mai táng chứa hàng trăm quan tài bằng đá, cùng quan tài bằng gốm, dấu tích quan tài gỗ và những ngôi mộ xây bằng gạch bùn hình vòm.

Theo các nghiên cứu sơ bộ, những ngôi mộ có niên đại từ cuối thời kỳ Hậu kỳ Ai Cập, qua thời kỳ Ptolemaic đến đầu thời kỳ La Mã. Phần lớn nghĩa địa được xác định có niên đại từ thế kỷ III và II trước Công nguyên, thời kỳ triều đại Ptolemaic cai trị Ai Cập.

Tổng Thư ký Hội đồng Cổ vật Tối cao Ai Cập Hisham El-Leithy cho biết việc phát hiện số lượng lớn mộ táng và quan tài tập trung trong một sân ngoài trời là điều chưa từng được ghi nhận tại địa điểm này. Ông cũng cho biết các dấu tích kiến trúc kéo dài bên dưới những gò cát và mảnh vụn xung quanh, cho thấy khu vực vẫn có thể còn nhiều công trình và di vật khảo cổ chưa được khai quật.

Trong số những hiện vật đáng chú ý có các mảnh vàng tạo hình lưỡi, khuyên tai, mặt dây chuyền và những lá vàng mỏng. Các nhà khảo cổ còn tìm thấy bùa hộ mệnh hình bọ hung, tượng Ushabti bằng gốm tráng men, một số có khắc chữ tượng hình, cùng tượng nhân sư thu nhỏ, tượng thần Horus đầu chim ưng và bàn dâng lễ.

Đặc biệt, đoàn khảo cổ phát hiện những bức tượng đất nung mô tả nữ thần Isis-Aphrodite, trong đó có tác phẩm thể hiện nữ thần ngồi trên hoa sen và cho trẻ sơ sinh Harpocrates bú. Hai khu mai táng chim ưng cũng được tìm thấy trong khu nghĩa địa.

Những chiếc lưỡi bằng vàng là một trong những hiện vật gây chú ý bởi chúng gắn với quan niệm của người Ai Cập cổ đại về thế giới bên kia. Theo tín ngưỡng của người Ai Cập xưa, người đã khuất cần có khả năng nói chuyện sau khi qua đời. Vì vậy, các vật phẩm hình lưỡi được đặt trong mộ như một phần của nghi thức mai táng.

Ông El-Leithy cho biết, việc kiểm tra ban đầu các đồ vật được chôn cùng người chết cho thấy nghĩa địa có thể chủ yếu phục vụ cư dân thuộc tầng lớp trung lưu. Nhận định này góp phần mở rộng hiểu biết về đời sống và tín ngưỡng của những nhóm dân cư ngoài tầng lớp thống trị trong xã hội Ai Cập cổ đại.

Một số quan tài tại khu nghĩa địa đã mất nắp, trong khi những chiếc khác bị vỡ hoặc hư hại nặng do hoạt động cướp phá và khai thác đá trước đây. Hài cốt người bên trong được bảo quản kém, song các nhà khảo cổ vẫn nhận thấy dấu vết của vật liệu ướp xác và nhựa. Một số mảnh vật liệu phủ thi thể còn lưu lại màu vàng, đỏ, xanh lam và vàng kim.

Nghĩa địa nằm gần lối vào phía Đông của thung lũng Wadi El-Natrun, khu vực phía Tây đồng bằng sông Nile từng nổi tiếng với nguồn muối natron tự nhiên. Hỗn hợp muối này được người Ai Cập cổ đại sử dụng để làm khô thi thể trong quá trình ướp xác trước khi quấn vải. Các cuộc khai quật trước đây tại Kom Abu Billo từng phát hiện tàn tích thành phố cổ Terenuthis và một ngôi đền thờ nữ thần Hathor.

Nhà Ai Cập học Hussein Bassir nhận định phát hiện mới đóng góp thêm tư liệu để nghiên cứu lịch sử Ai Cập cổ đại trong giai đoạn chuyển tiếp từ cuối thời kỳ Hậu kỳ sang thời Ptolemaic và đầu thời La Mã. Theo ông, các quan tài và đồ tùy táng cung cấp thêm manh mối về quan niệm của người Ai Cập cổ đại đối với sự sống, cái chết, sự tái sinh và thế giới bên kia.

Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập cho biết công tác khai quật, phân tích và ghi chép khoa học các hiện vật, di tích kiến trúc sẽ tiếp tục được triển khai nhằm tìm hiểu rõ hơn về cộng đồng từng sử dụng nghĩa địa cũng như các tập tục mai táng của họ.

KHÁNH MY

Nguồn Văn hóa: https://baovanhoa.vn/ai-cap-phat-hien-nghia-dia-co-chua-hang-tram-quan-tai-cung-nhung-chiec-luoi-vang.html