AI làm trợ lý ảo phục vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng khẳng định đây không phải một cuộc rà soát thông thường mà là đợt 'tổng kiểm kê' toàn bộ hệ thống pháp luật với phạm vi rất rộng, bao gồm cả văn bản của Trung ương và địa phương.

Tại sự kiện chiều 21/5, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng chủ trì cuộc làm việc nghe giới thiệu, vận hành thử nghiệm và đánh giá đối với 3 giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ rà soát, tra cứu, phân tích (VBQPPL) phục vụ tổng rà soát hệ thống VBQPPL.

Một trong những nội dung được nhấn mạnh xuyên suốt là dữ liệu đầu vào. Theo các đại biểu, AI chỉ có thể cho kết quả chính xác khi được “nuôi” bằng nguồn dữ liệu chuẩn xác, đầy đủ và cập nhật. Vì vậy, các nền tảng AI phục vụ rà soát văn bản bắt buộc phải tích hợp trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về VBQPPL.

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh và các đại biểu nghe giới thiệu giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo. (Ảnh: Bộ Tư pháp).

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh và các đại biểu nghe giới thiệu giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo. (Ảnh: Bộ Tư pháp).

Các đại biểu thống nhất cho rằng, AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế con người trong công tác rà soát văn bản. Công nghệ có thể giúp giảm tải các khâu lặp đi lặp lại, nhưng kết luận cuối cùng và trách nhiệm pháp lý vẫn phải do chuyên gia, cơ quan chuyên môn chịu trách nhiệm.

Một vấn đề khác được các đại biểu lưu ý là kỹ năng xây dựng câu lệnh (prompt). Cụ thể, hiệu quả khai thác AI phụ thuộc rất lớn vào cách đặt câu hỏi. Người làm công tác pháp luật không chỉ hiểu luật mà còn phải biết “ra lệnh” cho AI để hệ thống có thể phát hiện được các điểm chồng chéo, mâu thuẫn giữa luật, nghị định và thông tư.

Có ý kiến đề xuất phương pháp “AI kiểm tra AI” nhằm tăng độ tin cậy của kết quả rà soát. Theo đó, có thể sử dụng một nền tảng AI để rà soát bước đầu, sau đó dùng nền tảng khác để kiểm tra chéo, đối chiếu lại kết quả nhằm tăng tính khách quan.

Kết thúc cuộc họp, Bộ trưởng đặc biệt yêu cầu xử lý những hệ quả phát sinh sau quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy. Theo đó, sau khi nhiều Bộ, ngành được sáp nhập hoặc thay đổi chức năng; bỏ cấp huyện vẫn còn rất nhiều văn bản do Bộ, ngành, cấp huyện ban hành đang có hiệu lực. AI cần hỗ trợ phát hiện những văn bản không còn phù hợp với mô hình tổ chức mới, đồng thời xác định các vấn đề chồng chéo hoặc khoảng trống pháp lý về thẩm quyền.

Theo Bộ trưởng, mục tiêu quan trọng nhất của việc ứng dụng AI lần này là tìm ra các “điểm nghẽn” thể chế - những quy định mâu thuẫn, chồng chéo đang cản trở hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh và phát triển kinh tế - xã hội. Đây là yêu cầu rất khó, đòi hỏi AI không chỉ dừng ở việc so khớp câu chữ mà phải có khả năng phân tích.

Đối với các nền tảng AI, Bộ trưởng yêu cầu phải bảo đảm tính cập nhật liên tục về hiệu lực văn bản; giao diện thân thiện, dễ sử dụng; đồng thời phải có cơ chế phản hồi để người dùng góp ý, giúp doanh nghiệp điều chỉnh thuật toán trong quá trình vận hành.

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, kết quả do AI đưa ra chỉ mang tính chất gợi ý, hỗ trợ ban đầu. Các cơ quan chuyên môn vẫn phải thẩm định lại và đưa ra kết luận cuối cùng theo đúng thẩm quyền. Bộ trưởng cũng kỳ vọng, việc ứng dụng AI trong rà soát văn bản không chỉ phục vụ đợt tổng rà soát hiện nay mà sẽ từng bước trở thành công cụ làm việc thường xuyên của đội ngũ cán bộ pháp chế trong tương lai.

Hằng Phạm

Nguồn Doanh nhân & Công lý: https://doanhnhan.congly.vn/ai-lam-tro-ly-ao-phuc-vu-tong-ra-soat-he-thong-van-ban-quy-pham-phap-luat.html