AI thúc đẩy làn sóng tấn công mạng, hàng trăm tổ chức trở thành mục tiêu

AI giúp tin tặc tự động hóa nhiều công đoạn tấn công mạng, từ dò tìm lỗ hổng đến xâm nhập hệ thống, gia tăng sức ép buộc các tổ chức phải nâng cao năng lực phát hiện và ứng phó với sự cố an ninh mạng. Ảnh minh hoạ

AI giúp tin tặc mở rộng quy mô tấn công

Các tác nhân AI đang được sử dụng để tự động hóa nhiều công đoạn của hoạt động tấn công mạng, từ trinh sát mục tiêu, dò tìm lỗ hổng đến phân tích dữ liệu và tìm cách xâm nhập hệ thống. 

Theo The Wall Street Journal, xu hướng này đang gây áp lực lớn lên các đội ngũ an ninh mạng, khi cả nhóm tin tặc chuyên nghiệp lẫn những đối tượng ít kinh nghiệm đều có thể tận dụng công cụ AI để tăng tốc hoạt động.

Một ví dụ đáng chú ý là chiến dịch sử dụng ARTEX, công cụ kiểm thử xâm nhập mã nguồn mở tích hợp AI, được Microsoft công bố ngày 21/10. Theo Microsoft Security Blog, nhóm tin tặc Storm-0940 đã sử dụng công cụ này từ tháng 9/2026 để tự động hóa các cuộc tấn công nhắm vào hàng trăm tổ chức trên toàn cầu, thuộc nhiều lĩnh vực như tài chính, năng lượng, sản xuất, công nghệ và chính phủ.

ARTEX có khả năng phối hợp nhiều tác nhân AI để thực hiện các công đoạn kiểm thử xâm nhập, từ trinh sát đến khai thác lỗ hổng và trích xuất dữ liệu. Trong chiến dịch được Microsoft phân tích, công cụ này giúp tăng tốc hoạt động dò tìm mục tiêu, thử mật khẩu trên nhiều tài khoản và lợi dụng quyền truy cập của các ứng dụng đám mây.

Đáng chú ý, Microsoft ghi nhận một số trường hợp tin tặc giành được quyền truy cập đặc quyền vào hạ tầng đám mây chưa đầy 3 giờ sau khi bắt đầu nhắm mục tiêu. Hoạt động này liên quan đến vụ xâm phạm chuỗi cung ứng phần mềm ConnectWise, qua đó tạo nguy cơ ảnh hưởng đến những tổ chức sử dụng ứng dụng liên quan.

ARTEX cũng xuất hiện trong các vụ việc liên quan đến những tổ chức tài chính tại Hàn Quốc. Theo hãng tin Yonhap ngày 8/10, CrowdStrike, công ty an ninh mạng của Mỹ, cho biết một đối tượng chưa xác định, được cho là nói tiếng Trung, đã sử dụng ARTEX cùng các mô hình ngôn ngữ lớn để thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào nhiều tổ chức tài chính Hàn Quốc trong giai đoạn cuối tháng 9 đến đầu tháng 10/2026.

Những vụ việc này cho thấy AI không tự tạo ra mọi phương thức tấn công mới, nhưng có thể giúp tin tặc triển khai các kỹ thuật vốn đã tồn tại với tốc độ và quy mô lớn hơn. Khi nhiều công đoạn được tự động hóa, đội ngũ bảo mật có ít thời gian hơn để xác minh cảnh báo, đánh giá mức độ ảnh hưởng và ngăn chặn hành vi xâm nhập.

Lỗ hổng PHP đặt hàng loạt website trước sức ép vá lỗi

Không chỉ hỗ trợ tin tặc khai thác hệ thống, AI còn góp phần đẩy nhanh quá trình phát hiện những điểm yếu bảo mật trong phần mềm phổ biến. Tuy nhiên, khi lỗ hổng được xác định, các hệ thống chưa kịp cập nhật bản vá có thể đối mặt với nguy cơ bị khai thác.

Ngày 21/10, nhóm phát triển PHP công bố bản cập nhật bảo mật khẩn cấp để xử lý hai lỗ hổng nghiêm trọng, được định danh CVE-2026-109618 và CVE-2026-109619. Theo thông báo chính thức của dự án PHP, các lỗ hổng này có thể cho phép thực thi mã từ xa mà không cần xác thực, tạo điều kiện để kẻ tấn công thực hiện hành vi trái phép trên hệ thống bị ảnh hưởng.

PHP là ngôn ngữ lập trình mã nguồn mở được sử dụng rộng rãi trong phát triển website. Theo The Wall Street Journal và hãng tin Associated Press (AP), công nghệ này hiện được sử dụng trên khoảng 70% website toàn cầu. Vì vậy, lỗ hổng trong PHP có thể đặt một lượng lớn hệ thống trực tuyến trước nguy cơ, dù không đồng nghĩa tất cả website sử dụng công nghệ này đều dễ bị tấn công hoặc đã bị xâm nhập.

Theo AP, các lỗ hổng được phát hiện với sự hỗ trợ của AI, thúc đẩy các nhà phát triển phát hành bản vá và cảnh báo khẩn cấp. Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) cũng khuyến nghị đơn vị vận hành website cài đặt bản cập nhật ngay hoặc tạm thời đưa các website bị ảnh hưởng ngoại tuyến nếu chưa thể khắc phục.

Một số cơ quan, tổ chức tại Anh, Phần Lan và Nhật Bản ghi nhận gián đoạn dịch vụ trong quá trình triển khai biện pháp bảo vệ. 

Vấn đề cấp bách nằm ở khoảng cách giữa thời điểm lỗ hổng được công bố và thời điểm các hệ thống hoàn tất cập nhật. Những tổ chức vận hành nhiều website, sử dụng phần mềm cũ hoặc phụ thuộc vào các ứng dụng bên thứ ba có thể cần thêm thời gian để xác định phạm vi ảnh hưởng, kiểm tra tính tương thích và triển khai bản vá an toàn.

Đối với các đơn vị vận hành website, việc ưu tiên cập nhật phiên bản PHP đã được vá lỗi là yêu cầu quan trọng nhất trong trường hợp này. Đồng thời, cần rà soát cấu hình máy chủ, kiểm tra nhật ký truy cập, thu hẹp quyền của tài khoản và ứng dụng, triển khai xác thực đa yếu tố ở những vị trí phù hợp và giám sát các hoạt động bất thường. Những biện pháp này giúp giảm nguy cơ bị xâm nhập, nhưng không thay thế việc khắc phục lỗ hổng đã được xác định.

Sự phát triển của AI đang làm thay đổi tốc độ và quy mô của các cuộc tấn công mạng, trong khi khả năng bảo vệ hệ thống vẫn phụ thuộc vào việc phát hiện, xử lý và kiểm soát rủi ro đúng lúc. 

Khi AI giúp tin tặc đẩy nhanh quá trình tìm kiếm và khai thác lỗ hổng, mỗi giờ chậm trễ trong khắc phục có thể kéo dài khoảng thời gian hệ thống phải đối mặt với rủi ro. Do đó, năng lực phòng thủ còn thể hiện ở việc xử lý kịp thời những điểm yếu trước khi chúng trở thành cửa ngõ cho tin tặc xâm nhập.

Nguồn: Tổng hợp