AI trở thành 'bộ não' đô thị thông minh: Kinh nghiệm từ Đài Loan

Tại Đài Loan, việc tích hợp AI không chỉ dừng ở thử nghiệm mà đã đi vào vận hành thực tế, gắn với chiến lược phát triển đô thị thông minh và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Đồng bộ chính sách - công nghệ - địa phương

Triển lãm “Smart City Summit & Expo 2026” (SCSE) và “Net Zero City Expo” khai mạc ngày 17.3 tại Trung tâm Triển lãm Nam Cảng (TaiNEX 2) là minh chứng rõ nét cho cách tiếp cận đồng bộ của Đài Loan trong phát triển đô thị thông minh.

Triển lãm “Smart City Summit & Expo 2026” (SCSE) và “Net Zero City Expo” khai mạc ngày hôm nay (17.3) tại Trung tâm Triển lãm Nam Cảng (TaiNEX 2) thu hút sự chú ý từ truyền thông công nghệ quốc tế - Ảnh: Thanh Phương

Sự kiện quy tụ hơn 2.250 gian hàng, hơn 70 diễn đàn, với sự tham gia của đại diện từ 53 quốc gia và 174 thành phố. Điểm đáng chú ý là sự phối hợp của 7 cơ quan cấp bộ cùng 13 chính quyền địa phương, tạo nên một hệ sinh thái liên kết từ hoạch định chính sách, nghiên cứu - phát triển đến triển khai thực tế.

Việc triển khai AI trong quản lý đô thị nằm trong một chiến lược tổng thể, gắn với chương trình “New Ten AI Projects” và lộ trình “2050 Net Zero” của Đài Loan - Ảnh: Thanh Phương

Quy mô này cho thấy việc triển khai AI trong quản lý đô thị nằm trong một chiến lược tổng thể, gắn với chương trình “New Ten AI Projects” và lộ trình “2050 Net Zero”.

AI đi vào các dịch vụ đô thị thiết yếu

Phát biểu tại lễ khai mạc triển lãm, Thị trưởng Đài Bắc Tưởng Vạn An nhấn mạnh vai trò trung tâm của trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản trị đô thị. Theo ông, AI không còn là lựa chọn mà đã trở thành tiêu chuẩn trong vận hành đô thị hiện đại, với khả năng tác động trực tiếp đến các lĩnh vực như y tế, giao thông, năng lượng và an ninh.

AI đã trở thành “tiêu chuẩn mới” trong vận hành đô thị, với khả năng tác động đến nhiều lĩnh vực như giao thông, năng lượng và an ninh của Đài Bắc, Đài Loan - Ảnh: smartcitiesworld

Tại Đài Bắc, AI đã trở thành một phần quan trọng trong vận hành hằng ngày của đô thị, đặc biệt trong các lĩnh vực có tác động trực tiếp đến người dân.

Trong y tế khẩn cấp, hệ thống tích hợp dữ liệu trước - sau nhập viện cho phép truyền thông tin bệnh nhân theo thời gian thực từ xe cứu thương đến bệnh viện. Nhờ AI hỗ trợ phân tích, thời gian xử lý được rút ngắn trung bình khoảng 6 phút – yếu tố mang tính quyết định trong nhiều tình huống cấp cứu.

Ở lĩnh vực hành chính công, tổng đài 1999 ứng dụng công nghệ chuyển đổi giọng nói thành văn bản, giúp nâng hiệu suất xử lý yêu cầu của người dân lên tới 90%. Điều này cho thấy AI không chỉ hỗ trợ quản lý nội bộ mà còn trực tiếp cải thiện chất lượng dịch vụ công.

Theo lãnh đạo thành phố, AI đã trở thành “tiêu chuẩn mới” trong vận hành đô thị, với khả năng tác động đến nhiều lĩnh vực như giao thông, năng lượng và an ninh.

Từ đô thị thông minh đến đô thị phát thải thấp

Một điểm nổi bật trong cách tiếp cận của Đài Loan là kết hợp AI với mục tiêu phát triển bền vững. Tại SCSE 2026, nhiều giải pháp công nghệ đã được giới thiệu nhằm hướng tới đô thị phát thải thấp.

Các mô hình “song sinh số” (digital twin) cho phép mô phỏng đô thị trong môi trường số, từ đó hỗ trợ quy hoạch và quản lý hiệu quả hơn. Hệ thống giao thông thông minh tích hợp AI và 5G giúp tối ưu hóa lưu lượng, giảm tiêu thụ năng lượng.

Các phương tiện di chuyển trong đô thị chạy bằng hydro được giới thiệu trong triển lãm “Smart City Summit & Expo 2026” (SCSE) và “Net Zero City Expo” - Ảnh: Thanh Phương

Bên cạnh đó, các giải pháp như xe buýt chạy bằng hydro, công trình hiệu suất cao, chuỗi cung ứng carbon thấp và kinh tế tuần hoàn cũng được thúc đẩy đồng thời.

Trong quản lý môi trường, AI được ứng dụng thông qua robot giám sát, tàu không người lái và bản đồ nhiệt đô thị (“cool maps”) nhằm nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Không chỉ dừng ở quản lý đô thị, Đài Loan còn xem AI là động lực tăng trưởng kinh tế dài hạn. Theo Ủy ban Phát triển Quốc gia, các dự án AI và chuyển đổi xanh được kỳ vọng tạo ra hơn 15.000 tỉ Đài tệ giá trị kinh tế và khoảng 500.000 việc làm chất lượng cao vào năm 2040.

Điều này cho thấy AI không chỉ là công cụ hỗ trợ vận hành mà còn là nền tảng cho một mô hình phát triển mới, kết hợp giữa công nghệ và kinh tế xanh.

Xu hướng toàn cầu: AI trong quản trị đô thị

Bên cạnh Đài Loan, nhiều quốc gia cũng đang triển khai AI trong đô thị thông minh, dù cách tiếp cận có khác nhau.

Hệ thống camera tích hợp AI trong giám sát giao thông đô thị được sử dụng ở nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam

Singapore tập trung vào quản trị đô thị dựa trên dữ liệu với sáng kiến “Smart Nation”, trong đó AI hỗ trợ phân tích dữ liệu giao thông và môi trường. Seoul của Hàn Quốc tích hợp AI vào hệ thống cảm biến và camera để giám sát đô thị theo thời gian thực. Hay như tại Việt Nam, AI tích hợp trong hệ thống camera (còn gọi là "mắt thần AI") lắp đặt ở các thành phố lớn như TP.HCM, Hà Nội giúp giám sát, quản lý, điều hành giao thông đô thị.

Tại Tokyo của Nhật Bản, AI được ứng dụng mạnh trong giao thông và các dịch vụ phục vụ xã hội già hóa. Trong khi đó, tại Mỹ, các thành phố lớn triển khai AI trong phân tích dữ liệu đô thị, tối ưu hóa hạ tầng và dịch vụ công.

Dù khác biệt, điểm chung là AI đang dần trở thành nền tảng cho mô hình đô thị vận hành dựa trên dữ liệu.

Phong Anh