AI và an toàn số định hình tương lai ngành ngân hàng

Ngày 22/10, Hội thảo và Triển lãm cấp cao thường niên ngành ngân hàng lần thứ 7 - Smart Banking 2026 đã diễn ra tại Hà Nội, quy tụ hơn 1.000 đại biểu, hơn 40 diễn giả và hơn 50 doanh nghiệp công nghệ, đơn vị triển lãm trong và ngoài nước. Với chủ đề "Định hình kỷ nguyên mới của ngành ngân hàng dựa trên AI, niềm tin khách hàng và khả năng chống chịu số", sự kiện tập trung thảo luận các xu hướng công nghệ, giải pháp nâng cao trải nghiệm khách hàng và tăng cường an toàn hệ thống trong quá trình chuyển đổi số.

Sự kiện được tổ chức dưới sự bảo trợ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, với sự phối hợp chuyên môn của Vụ Thanh toán và Cục Công nghệ thông tin - Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam và Tập đoàn IEC phối hợp tổ chức.

AI trở thành động lực tạo giá trị cho ngành ngân hàng

Phát biểu khai mạc, ông Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, nhận định, ngành Ngân hàng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ dưới tác động của chuyển đổi số toàn diện và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI). Nếu trước đây, các ngân hàng chủ yếu tập trung số hóa quy trình và chuyển dịch giao dịch từ trực tiếp sang trực tuyến, thì hiện nay, AI, đặc biệt là AI tạo sinh (GenAI) và các hệ sinh thái trợ lý ảo (AI Agent), đang dần trở thành nền tảng trong chiến lược vận hành và tạo giá trị mới.

Ông Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, phát biểu khai mạc sự kiện

Theo ông Đào Minh Tú, quá trình chuyển đổi này thể hiện qua ba xu hướng chính. Thứ nhất, AI đang chuyển từ công cụ tự động hóa đơn lẻ sang hệ sinh thái thông minh, hỗ trợ cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, tối ưu hóa thẩm định tín dụng và tự động hóa quy trình nghiệp vụ. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn giúp ngân hàng cải thiện hiệu quả hoạt động, tiết giảm chi phí.

Thứ hai, AI ngày càng đóng vai trò quan trọng trong phát hiện và ngăn chặn gian lận theo thời gian thực. Trong bối cảnh các hành vi lừa đảo trực tuyến diễn biến phức tạp, việc kết hợp AI với hệ thống giám sát rủi ro giúp nhận diện giao dịch bất thường, tăng cường bảo vệ tài sản của người dân và doanh nghiệp.

Thứ ba, việc hoàn thiện khung khổ pháp lý cho ứng dụng AI trở thành yêu cầu cấp thiết, nhằm bảo đảm đổi mới công nghệ đi đôi với quản lý rủi ro, an toàn thông tin và trách nhiệm của các tổ chức cung cấp dịch vụ.

Những xu hướng này diễn ra trong bối cảnh thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục tăng trưởng mạnh. Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được ông Đào Minh Tú dẫn tại sự kiện, trong 8 tháng năm 2026, giao dịch thanh toán qua Internet đạt hơn 4,4 tỷ lượt, với giá trị 81,1 triệu tỷ đồng; tăng lần lượt 46,57% về số lượng và 21,77% về giá trị so với cùng kỳ. Giao dịch qua điện thoại di động đạt 14 tỷ lượt, với giá trị 58,4 triệu tỷ đồng, tăng 35,33% về số lượng và 2,39% về giá trị.

Đáng chú ý, thanh toán bằng mã QR đạt 311 triệu giao dịch, với giá trị 274.200 tỷ đồng. So với cùng kỳ năm 2025, số lượng giao dịch tăng 6,66%, trong khi giá trị tăng 25,85%. Những con số này cho thấy thanh toán số ngày càng hiện diện sâu rộng trong đời sống kinh tế, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực công nghệ và bảo đảm an toàn cho các giao dịch.

Củng cố niềm tin khách hàng, nâng cao khả năng chống chịu số

Cùng với việc thúc đẩy ứng dụng AI, bảo vệ khách hàng và tăng cường khả năng chống chịu trước các rủi ro công nghệ là những vấn đề trọng tâm được đặt ra tại Smart Banking 2026.

Tại sự kiện, ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, nhấn mạnh 3 yêu cầu đối với ngành Ngân hàng trong quá trình chuyển đổi số: ứng dụng AI tạo ra giá trị thực chất, củng cố niềm tin khách hàng và nâng cao khả năng chống chịu trước các rủi ro an ninh mạng.

Ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, nhấn mạnh những điểm chính ngành ngân hàng trong chuyển đổi số

Theo ông, lợi thế cạnh tranh của ngân hàng trong giai đoạn mới không chỉ nằm ở việc triển khai công nghệ hiện đại mà còn ở khả năng khai thác dữ liệu hiệu quả, nâng cao chất lượng hoạt động và bảo vệ khách hàng. Công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi góp phần giải quyết những nhu cầu thực tiễn, cải thiện trải nghiệm sử dụng dịch vụ và tăng cường độ an toàn cho các giao dịch tài chính.

Trong khi đó, sự phát triển nhanh của các dịch vụ ngân hàng số cũng kéo theo những thách thức về bảo mật, gian lận và gián đoạn hoạt động. Trước tình hình tội phạm công nghệ cao ngày càng phức tạp, các tổ chức tín dụng cần tăng cường giám sát cả an ninh mạng và giao dịch, chủ động phát hiện những dấu hiệu bất thường, đồng thời xây dựng phương án bảo đảm hoạt động liên tục khi xảy ra sự cố.

Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng cũng khẳng định Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển thanh toán số và nâng cao mức độ an toàn của toàn hệ thống. Theo định hướng này, công nghệ cần được triển khai đồng bộ với dữ liệu, năng lực quản trị và yếu tố con người, qua đó tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số hiệu quả, bền vững.

Cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và an toàn hệ thống

Với phiên toàn thể và ba phiên hội thảo chuyên đề, Smart Banking 2026 tập trung vào các chiến lược định hình tương lai ngành ngân hàng, từ ứng dụng AI trong hoạt động nghiệp vụ, xây dựng niềm tin khách hàng đến tăng cường khả năng chống chịu số. Sự tham gia của các nhà quản lý, lãnh đạo ngân hàng - tài chính và doanh nghiệp công nghệ tạo diễn đàn trao đổi kinh nghiệm, cập nhật xu hướng và chia sẻ giải pháp triển khai trong thực tiễn.

Sự kiện thu hút đông đảo các đại biểu tham dự

Từ những nội dung được thảo luận tại sự kiện, có thể thấy chuyển đổi số ngân hàng đang bước sang giai đoạn đòi hỏi nhiều hơn việc đưa dịch vụ lên môi trường trực tuyến. Các ngân hàng cần khai thác công nghệ để tạo ra giá trị cụ thể, nâng cao hiệu quả vận hành và đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng, đồng thời chủ động kiểm soát rủi ro phát sinh.

Trong bối cảnh AI phát triển nhanh và thanh toán số ngày càng phổ biến, niềm tin khách hàng và an toàn hệ thống sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả chuyển đổi số. Việc kết hợp đổi mới công nghệ với hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị và phát triển nguồn nhân lực được kỳ vọng góp phần xây dựng hệ thống ngân hàng hiện đại, thông minh, an toàn và bền vững.