Smart Banking 2026: Từ 'số hóa quy trình' đến 'thông minh hóa hệ sinh thái'

Niềm tin khách hàng phải được đặt ở vị trí trung tâm

Khai mạc Hội thảo và Triển lãm Smart Banking 2026 lần thứ 7 vào ngày 22/10, TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, nguyên Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cho biết: Ngành Ngân hàng đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ dưới tác động của chuyển đổi số toàn diện và sự phát triển của công nghệ AI.

TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: BTC.

Số liệu từ NHNN cho thấy, trong 8 tháng năm 2026, giao dịch thanh toán qua Internet đạt hơn 4,4 tỷ lượt, với giá trị 81,1 triệu tỷ đồng, tăng lần lượt 46,57% về số lượng và 21,77% về giá trị so với cùng kỳ năm trước. Giao dịch qua điện thoại di động đạt 14 tỷ lượt, với giá trị 58,4 triệu tỷ đồng, tăng tương ứng 35,33% và 2,39%. Trong khi đó, thanh toán qua mã QR đạt 311 triệu giao dịch, với giá trị 274,2 nghìn tỷ đồng.

Theo TS. Đào Minh Tú, nếu như trước đây, chuyển đổi số ngân hàng chủ yếu tập trung vào số hóa quy trình và chuyển dịch giao dịch từ trực tiếp sang trực tuyến, thì hiện nay, AI, đặc biệt là AI tạo sinh (GenAI) và các trợ lý ảo thông minh, đang dần trở thành công nghệ quan trọng trong chiến lược vận hành và phát triển dịch vụ ngân hàng.

Thực tế cho thấy, AI không còn giới hạn ở nhận diện khách hàng điện tử (eKYC) hay trả lời tự động, mà đã được ứng dụng sâu hơn trong cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, thẩm định tín dụng và tự động hóa quy trình nghiệp vụ, giúp nhiều ngân hàng tiết kiệm từ 20 - 40% chi phí vận hành.

Bên cạnh đó, AI đang phát huy vai trò trong phát hiện, ngăn chặn gian lận theo thời gian thực. Việc kết hợp AI với các hệ thống giám sát rủi ro tập trung, trong đó có hệ thống SIMO của NHNN, đã hỗ trợ phát hiện, ngăn chặn hàng triệu lượt giao dịch nghi ngờ, bảo vệ hàng nghìn tỷ đồng cho người dân và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cùng với những cơ hội từ công nghệ, yêu cầu bảo đảm an toàn, bảo mật dữ liệu và quản trị rủi ro cũng ngày càng trở nên cấp thiết.

TS. Đào Minh Tú cho rằng, để ngành Ngân hàng phát triển vững chắc trong kỷ nguyên mới, cần tập trung vào 3 trụ cột gồm thúc đẩy đổi mới sáng tạo dựa trên AI có trách nhiệm, củng cố niềm tin khách hàng và nâng cao khả năng chống chịu số.

Trong đó, việc ứng dụng AI cần chuyển từ những thử nghiệm riêng lẻ sang triển khai trên toàn hệ thống, gắn với quản trị dữ liệu, hạ tầng công nghệ và các quy định về an toàn, quản lý rủi ro.

Đặc biệt, niềm tin khách hàng phải được đặt ở vị trí trung tâm. Các ngân hàng cần tiếp tục đầu tư cho công nghệ bảo mật, bảo vệ dữ liệu cá nhân và nâng cao năng lực phát hiện gian lận, bảo đảm người dân, doanh nghiệp an tâm sử dụng dịch vụ ngân hàng số.

Cùng với đó, chuyển đổi số phải đi đôi với an toàn số. Hệ thống ngân hàng không chỉ cần khả năng phòng vệ trước các cuộc tấn công mạng mà còn phải chủ động ứng phó, phục hồi và duy trì hoạt động khi xảy ra sự cố.

Ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ nói gì?

Tại Smart Banking 2026, các đại biểu tập trung trao đổi về xây dựng ngân hàng AI-First, đổi mới thanh toán, quản trị rủi ro công nghệ và tăng cường khả năng chống chịu trước các cuộc tấn công mạng.

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: BTC.

Sự kiện có sự tham gia của hơn 50 nhà cung cấp giải pháp công nghệ, cùng hai cuộc thi Diễn tập phòng thủ an ninh mạng và AI Hackathon 2026, quy tụ 56 đội thi đến từ 43 tổ chức hội viên.

Tại Phiên toàn thể, ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank chia sẻ bức tranh toàn cảnh về hành trình bứt phá “Ngân hàng trong kỷ nguyên AI: Từ chuyển đổi số đến ngân hàng thông minh”. Theo ông, chuyển đổi số giúp mở rộng quy mô, nhưng kỷ nguyên mới đòi hỏi ngân hàng phải chuyển từ "số hóa quy trình" sang "thông minh hóa hệ sinh thái" - nơi AI không dừng lại ở công cụ hỗ trợ mà trở thành động lực tăng trưởng cốt lõi, thấu hiểu ngữ cảnh và chủ động phục vụ khách hàng.

Ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc TPBank chia sẻ bức tranh toàn cảnh về hành trình bứt phá “Ngân hàng trong kỷ nguyên AI: Từ chuyển đổi số đến ngân hàng thông minh”. Ảnh: BTC.

Tại TPBank, năng lực AI đã được xây dựng thành một hệ sinh thái đồng bộ ở cả hai mặt trận: Nội lực vận hành với hơn 60 ứng dụng AI triển khai tại 13 khối nghiệp vụ, nổi bật là 450 cán bộ IT ứng dụng AI xuyên suốt vòng đời phần mềm giúp giảm 50% thời gian xử lý và tăng năng suất 2–3 lần; và Trải nghiệm khách hàng thông qua các điểm chạm thông minh như trợ lý GenAI T'AioX, tính năng Paste to Pay, cùng mô hình an ninh 3 lớp "Phòng - Chống - Phản ứng nhanh" bảo vệ dòng tiền thời gian thực.

Đứng trên nền tảng 18 triệu khách hàng với 99,5% giao dịch thực hiện qua kênh số, TPBank khẳng định sự kết hợp chặt chẽ giữa công nghệ AI, văn hóa dữ liệu và năng lực kiểm soát của con người chính là chìa khóa chuyển hóa quy mô thành lợi thế cạnh tranh thực chất và bền vững.

Ông Nguyễn Vĩnh Tuyên, Phó Tổng Giám đốc Nam A Bank cho rằng: Trong kỷ nguyên AI, Nam A Bank xác định niềm tin số là nền tảng quan trọng để phát triển ngân hàng số an toàn, bền vững và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Ngân hàng hướng tới mô hình “bảo mật thông minh”, ứng dụng AI để nhận diện rủi ro theo thời gian thực, xác thực thích ứng và chủ động ngăn chặn gian lận trước khi ảnh hưởng đến khách hàng.

Thông qua việc kết hợp eKYC, xác thực sinh trắc học, công nghệ chống giả mạo, VNeID, các phương thức thanh toán số hiện đại cùng mô hình bảo mật đa lớp, Nam A Bank hướng đến trải nghiệm giao dịch nhanh chóng, thuận tiện nhưng vẫn an toàn và tin cậy.

Trong dài hạn, Nam A Bank định hướng phát triển mô hình AI-Ready Bank, đưa AI vào vận hành, quản trị rủi ro và phục vụ khách hàng, hướng tới mục tiêu Trusted Digital Banking, nơi công nghệ không chỉ tạo ra tốc độ mà còn củng cố niềm tin của khách hàng.

Tại phiên đối thoại cấp cao, ông Lê Quang Hà, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV An ninh mạng Viettel chia sẻ định hướng chuyển đổi an ninh mạng ngành ngân hàng, từ phòng thủ truyền thống sang bảo vệ chủ động và nâng cao khả năng chống chịu số. Trọng tâm là xây dựng năng lực giám sát liên tục, phát hiện sớm mối đe dọa, ứng phó sự cố và duy trì hoạt động của các dịch vụ thiết yếu.

Trước nguy cơ lừa đảo trực tuyến, giả mạo danh tính và tấn công ứng dụng AI, ông Lê Quang Hà cũng nhấn mạnh vai trò của phân tích hành vi, phát hiện bất thường và tình báo mối đe dọa (Threat Intelligence) nhằm bảo vệ giao dịch, củng cố niềm tin khách hàng và đảm bảo trải nghiệm ngân hàng số liền mạch.