AI và thu nhập thụ động: 'Giấc mơ Mỹ' mới của thế hệ trẻ

Ảnh minh họa: Adobe Stock

Trong nhiều thập niên, “Giấc mơ Mỹ” gắn liền với niềm tin rằng làm việc chăm chỉ sẽ mang lại cuộc sống ổn định và cơ hội thăng tiến. Tuy nhiên, quan niệm này đang dần thay đổi, đặc biệt trong thế hệ Millennials và Gen Z (thường được gọi chung là thế hệ MZ) tại Mỹ.

Theo Wall Street Journal, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt gia tăng và áp lực tài chính ngày càng lớn, nhiều người Mỹ cho rằng nguồn thu nhập từ công việc toàn thời gian không còn đủ để giúp họ đạt được các mục tiêu kinh tế. Thay vào đó, họ tìm đến những mô hình tạo thu nhập bên ngoài công việc chính, với kỳ vọng có thể kiếm tiền linh hoạt hơn và giành lại quyền kiểm soát thời gian của bản thân.

Trường hợp anh Greg Kio, kỹ sư cơ khí sống tại Austin, bang Texas là một ví dụ. Sau nhiều năm gắn bó với công việc văn phòng và những chuyến đi làm hàng ngày, Kio quyết định thử sức với một ý tưởng kinh doanh riêng. Anh tự thiết kế một loại cây lăn bụi cỡ lớn và bán trên nền tảng thương mại điện tử Amazon.

Anh Greg Kio kiếm được từ 50.000 đến 115.000 USD mỗi năm nhờ kinh doanh cây lăn bụi trên Amazon. Ảnh: WSJ

Hình ảnh quảng cáo của ảnh Greg Kio so sánh những cây lăn bụi khổng lồ của mình với một mẫu kích thước bình thường. Ảnh: WSJ

Sản phẩm nhanh chóng thu hút khách hàng ngoài dự kiến. Hiện nay, Kio chỉ dành khoảng hai giờ mỗi tháng để vận hành hoạt động kinh doanh nhưng vẫn thu về lợi nhuận ròng từ 50.000 đến 115.000 USD mỗi năm.

Theo anh, giá trị lớn nhất không nằm ở khoản thu nhập bổ sung mà ở việc có thể chủ động sắp xếp thời gian của mình.

Những trường hợp như Kio không còn là cá biệt. Kết quả khảo sát của nền tảng đầu tư Dub thực hiện năm 2025 cho thấy hơn một nửa người Mỹ cho rằng họ không thể hoàn thành các mục tiêu tài chính nếu chỉ dựa vào mức lương từ công việc toàn thời gian. Tỷ lệ này ở nhóm Gen Z lên tới 60%.

Khảo sát của Bankrate cũng cho thấy khoảng một phần tư người Mỹ hiện đang làm thêm một công việc khác ngoài nghề nghiệp chính. Trong khi đó, nghiên cứu của nền tảng tài chính Cash App ghi nhận 44% người trưởng thành từ 18 đến 28 tuổi sở hữu ít nhất một nguồn thu nhập bên cạnh công việc chính hoặc công việc bán thời gian.

Không chỉ các hình thức đầu tư truyền thống, nhiều người đang tận dụng tối đa những tài sản sẵn có để tạo thêm nguồn thu. Bên cạnh việc cho thuê nhà qua Airbnb, nhiều người còn cho thuê ô tô cá nhân. Thậm chí, thuyền, xe cắm trại, hồ bơi hay không gian lưu trữ cũng đang trở thành những tài sản có thể tạo ra dòng tiền.

Xu hướng này càng được thúc đẩy mạnh mẽ bởi sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo.

AI đang mở ra những cơ hội mới cho những người muốn tạo sản phẩm số mà không cần nhiều vốn đầu tư hoặc kỹ năng chuyên môn sâu. Người dùng ngày càng phổ biến việc nhờ các chatbot gợi ý ý tưởng kinh doanh, nghiên cứu thị trường hoặc hỗ trợ tạo nội dung để bán trực tuyến.

Anh Mikael Tremblay đang bán các bộ tài liệu học tập dạng PDF được tạo bằng AI trên nền tảng Etsy. Ảnh: WSJ

Mikael Tremblay, một doanh nhân người Canada, đang bán các bộ tài liệu học tập dạng PDF được tạo bằng AI trên nền tảng Etsy. Các sản phẩm chỉ mất vài phút để hoàn thành nhưng mang lại cho anh vài trăm USD mỗi tháng.

Theo Tremblay, AI giúp xác định những nhu cầu đặc thù trên thị trường, cho phép người bán tiếp cận các phân khúc khách hàng ngách mà trước đây khó nhận diện.

Trong khi đó, Matt Abso lựa chọn khai thác chính giọng nói của mình. Anh đăng ký giọng đọc trên nền tảng AI ElevenLabs và cấp phép sử dụng cho các dự án sách nói và thuyết minh video. Nhờ vận hành nhiều mô hình giọng nói khác nhau, Abso hiện thu về khoảng 3.000 USD mỗi tháng.

Anh Matt Abso đăng ký giọng đọc trên nền tảng AI ElevenLabs và cấp phép sử dụng cho các dự án sách nói và thuyết minh video. Ảnh: WSJ

Tuy nhiên, thực tế cho thấy không phải ai cũng có thể biến AI thành “cỗ máy kiếm tiền”.

Những năm gần đây, Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ đã liên tục xử lý các mô hình kinh doanh trực tuyến quảng bá cơ hội kiếm tiền dễ dàng. Nhiều doanh nghiệp bị cáo buộc sử dụng đánh giá giả hoặc quảng cáo sai sự thật, gây thiệt hại hàng triệu USD cho người tiêu dùng.

Wall Street Journal cho biết không ít người đã bỏ ra hàng nghìn USD để tham gia các khóa học trực tuyến hoặc dịch vụ tư vấn hứa hẹn mức lợi nhuận hấp dẫn, nhưng kết quả thực tế lại thấp hơn rất nhiều so với kỳ vọng.

Bà Anna Rohrman đã thử nhiều hình thức kiếm thêm thu nhập theo gợi ý của AI nhưng không thành công. Ảnh: WSJ

Như câu chuyện của Anna Rohrman, một người đã thử nhiều hình thức kiếm thêm thu nhập như sản xuất xà phòng thủ công, nuôi ong, xuất bản bản tin điện tử và phát triển các tài liệu giáo dục bằng tiếng Tây Ban Nha theo gợi ý của AI.

Dù đầu tư nhiều thời gian và công sức, tổng số tiền Rohrman kiếm được sau một năm chỉ là 250 USD. Con số này thấp hơn rất nhiều so với dự báo 7.000 USD mà AI từng đưa ra.

Theo các chuyên gia, chính sức hấp dẫn của những ý tưởng kinh doanh mới khiến mức độ cạnh tranh gia tăng rất nhanh. Một mô hình được đánh giá là có khả năng sinh lời cao thường nhanh chóng thu hút đông đảo người tham gia, khiến lợi nhuận giảm sút theo thời gian.

Các chuyên gia cũng lưu ý rằng trong nhiều trường hợp, những khóa học hướng dẫn cách kiếm tiền lại mang lại lợi nhuận lớn hơn chính hoạt động kinh doanh mà chúng quảng bá. Vì vậy, người tiêu dùng cần thận trọng trước các lời mời gọi về cơ hội làm giàu nhanh chóng hoặc các chương trình đào tạo cam kết thu nhập dễ dàng.