AI 'xuống đồng': Xu hướng nông nghiệp thông minh toàn cầu

Nông dân điều khiển máy bay không người lái để gieo hạt giống ở Mauritania. Ảnh: FAO

Khi biến đổi khí hậu, khan hiếm nước, chi phí sản xuất leo thang và thiếu hụt lao động cùng lúc tạo sức ép lên nông nghiệp toàn cầu, câu hỏi đặt ra không còn là làm thế nào để trồng nhiều hơn, mà là làm thế nào để sản xuất thông minh hơn.

Đó cũng là thông điệp nổi bật nhất tại hội nghị toàn cầu đầu tiên về nông nghiệp thông minh do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) khai mạc gần đây tại Ý, đánh dấu bước chuyển từ tư duy cơ giới hóa sang nền nông nghiệp được vận hành bằng dữ liệu và AI.

“Nông cụ” mới của thế kỷ 21

Không phải ngẫu nhiên FAO lần đầu tiên tổ chức hội nghị toàn cầu dành riêng cho nông nghiệp thông minh. Trong bối cảnh hiện nay, những phương thức sản xuất từng giúp thế giới tăng mạnh sản lượng suốt nửa thế kỷ qua đang dần chạm tới giới hạn.

Theo AP, Tổng Giám đốc FAO Khuất Đông Ngọc nhấn mạnh, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành điều kiện bắt buộc để bảo đảm an ninh lương thực trong tương lai.

Nếu trước đây người nông dân chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và quan sát thực địa, thì giờ đây họ có thể đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu từ vệ tinh, cảm biến, bản đồ đất, dự báo thời tiết và các hệ thống AI phân tích theo thời gian thực.

Từ lượng nước tưới, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến thời điểm thu hoạch đều có thể được tối ưu hóa nhằm giảm chi phí nhưng vẫn nâng cao năng suất.

Đáng chú ý, FAO không định nghĩa nông nghiệp thông minh đơn thuần là việc đưa robot hay máy móc hiện đại vào đồng ruộng. Theo tổ chức này, đó là sự kết hợp giữa dữ liệu, công nghệ số, tri thức khoa học và kinh nghiệm bản địa để giúp người nông dân đưa ra quyết định chính xác hơn trong từng công đoạn sản xuất.

Từ những nhà kính nhỏ đến chiến lược toàn cầu

FAO vừa ra mắt CropSuit, ứng dụng web miễn phí giúp nông dân, cơ quan khuyến nông và chính phủ xác định loại cây trồng phù hợp nhất với từng khu đất dựa trên dữ liệu về đất, khí hậu, địa hình, thảm phủ và các yếu tố môi trường.

Được giới thiệu tại hội nghị lần này, CropSuit hỗ trợ nâng cao năng suất, tăng thu nhập, sử dụng phân bón hiệu quả và quản lý đất bền vững trong bối cảnh 1,7 tỷ người đang sống ở các khu vực bị suy thoái đất.

Lễ ra mắt ứng dụng CropSuit tại trụ sở FAO. Ảnh: FAO

Điểm nhấn đáng chú ý khác tại hội nghị là các mô hình đã chứng minh hiệu quả trên thực tế. Tại Uzbekistan, những nhà kính chi phí thấp ứng dụng công nghệ thông minh đã giúp nông dân trồng rau tăng năng suất gấp 3 lần; đồng thời giảm đáng kể lượng nước sử dụng và nâng cao thu nhập.

FAO xem đây là minh chứng cho thấy đổi mới không nhất thiết phải gắn với các khoản đầu tư khổng lồ, mà quan trọng hơn là khả năng lựa chọn đúng công nghệ phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Điều đó cho thấy nông nghiệp thông minh không còn là xu hướng chỉ dành cho các quốc gia phát triển. Khi công nghệ ngày càng rẻ hơn và dễ tiếp cận hơn, các nước đang phát triển cũng có cơ hội rút ngắn khoảng cách nếu biết tận dụng dữ liệu và chuyển đổi số.

FAO đã áp dụng thành công phương pháp tiếp cận nông nghiệp thông minh từ năm 2019 trong các dự án trồng cây làm vườn giá trị cao tại Uzbekistan và Việt Nam, hiện tiếp tục nhân rộng sang Honduras và Zambia.

Trong 3 ngày hội nghị, các đại biểu thảo luận nhiều chủ đề như: chăn nuôi chính xác, hệ thống trồng trọt thông minh, quản trị dữ liệu, đầu tư, khởi nghiệp của thanh niên và phụ nữ cũng như các mô hình hợp tác công - tư để mở rộng nông nghiệp số.

Trong bối cảnh khí hậu tiếp tục biến động khó lường, tốc độ ứng dụng những công nghệ thông minh có thể sẽ quyết định không chỉ năng suất của từng cánh đồng, mà cả khả năng bảo đảm an ninh lương thực của thế giới trong nhiều thập niên tới.