Air Force One mà Qatar tặng ông Trump khác gì so với các chuyên cơ tổng thống trước?

Chiếc chuyên cơ mà Qatar tặng cho Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ được nâng cấp. Ảnh: WSJ.

Từ vũ khí laser đến màu sơn, việc đưa tổng thống Mỹ đi khắp thế giới là một bài toán được tính toán đến từng chi tiết.

Tổng thống Mỹ Donald Trump từng nói ông muốn chiếc máy bay được sử dụng làm Air Force One phải được “nâng cấp tối đa”, và có rất nhiều phương án để thực hiện điều đó. Máy bay có thể được trang bị khả năng tiếp nhiên liệu trên không hoặc gia cố để chịu được tác động từ một vụ nổ hạt nhân. Thậm chí, các hệ thống laser có khả năng tiêu diệt tên lửa cũng có thể được tích hợp.

Những tính năng này giúp tổng tư lệnh quân đội Mỹ có thể di chuyển an toàn và bảo mật trên khắp thế giới. Tuy nhiên, để bổ sung chúng vào một chiếc máy bay có thể mất nhiều năm và tiêu tốn hàng trăm triệu USD.

Hiện có ba chiếc Boeing 747 được sử dụng cho nhiệm vụ Air Force One, trong đó hai chiếc được đưa vào hoạt động dưới thời Tổng thống George H.W. Bush. Những máy bay này mang định danh VC-25A.

Chiếc chuyên cơ mới nhất - được chính phủ Qatar tặng cho Mỹ - đã trải qua một đợt cải hoán cấp tốc nhằm đáp ứng yêu cầu của ông Trump về việc đưa máy bay vào sử dụng trước ngày 4/7, dịp Mỹ kỷ niệm 250 năm lập quốc. Theo các quan chức Không quân Mỹ, riêng đợt nâng cấp này tiêu tốn khoảng 400 triệu USD.

Hiện chiếc máy bay có tên VC-25B Bridge sẽ tiếp tục được cải tạo vào mùa thu. Động thái này diễn ra sau khi những hạn chế về năng lực phòng thủ khiến ông Trump phải sử dụng một chuyên cơ tổng thống cũ hơn trong chuyến bay trở về từ Thổ Nhĩ Kỳ.

Nhà Trắng cho biết quá trình nâng cấp sẽ kéo dài “khoảng một tháng”. Lầu Năm Góc không công bố chi phí của dự án vì đây là thông tin mật.

Một số quan chức chính phủ đương nhiệm và cựu quan chức từng nắm thông tin về chương trình thay thế Air Force One của Boeing tỏ ra hoài nghi rằng chỉ một tháng có thể đủ để bổ sung những tính năng an toàn hoặc phòng thủ đáng kể.

“Tôi chắc chắn có một số thứ có thể hoàn thành trong khoảng thời gian đó. Nhưng ‘nâng cấp tối đa’ là một cách mô tả rất rộng, và tôi không nghĩ cách gọi đó hoàn toàn chính xác”, Frank Kendall, cựu Bộ trưởng Không quân Mỹ dưới thời chính quyền Tổng thống Joe Biden, nói.

Khi không thực hiện nhiệm vụ, chiếc máy bay do Qatar cung cấp được đỗ bên trong một nhà chứa máy bay trị giá 300 triệu USD được xây dựng riêng cho hai chiếc Air Force One thế hệ mới tại Căn cứ Liên hợp Andrews, gần Washington.

Hai máy bay mới này vẫn đang trong quá trình phát triển. Boeing cho biết hãng dự kiến bàn giao chiếc đầu tiên trong hai máy bay, mang định danh VC-25B, vào năm 2028.

Dưới đây là những điểm khác biệt giữa chiếc máy bay Qatar cung cấp và các chuyên cơ Air Force One đang được sử dụng.

Ngoại thất

Kể từ ngày 1/7, máy bay Qatar đã thực hiện một số chuyến bay và luôn có một chiếc Air Force One cũ hơn bay cùng hoặc trong trạng thái sẵn sàng dự phòng để xử lý tình huống khẩn cấp. Đây là quy trình phổ biến đối với các chuyến bay chở tổng thống Mỹ.

Air Force One cũng thường hoạt động cùng các máy bay vận tải chuyên chở “The Beast” (Quái thú) - chiếc xe bọc thép dành cho tổng thống - cùng các trực thăng Marine One. Khi tổng thống tới những sân bay có đường băng quá ngắn đối với Boeing 747, ông còn sử dụng các máy bay Boeing 757 được quân sự hóa.

Các máy bay VC-25A có cửa lớn hơn, cho phép đưa quan tài của một tổng thống qua cửa và đặt trong khoang hành khách khi cần thiết. Máy bay Qatar không có thiết kế này, nhưng các Air Force One thế hệ mới được kỳ vọng sẽ có khung cửa lớn hơn.

Những chiếc Air Force One cũ đang hoạt động có ít nhất hai bộ cầu thang tích hợp có thể tự triển khai, một ở phía trước và một ở phía sau máy bay. Chúng cũng có hệ thống xử lý hành lý riêng, nhờ đó không cần phụ thuộc vào thiết bị mặt đất tại sân bay.

Trong khi đó, máy bay Qatar chỉ có một bộ cầu thang tích hợp, được công ty L3Harris Technologies bổ sung trong quá trình cải hoán. Đây là nhà thầu được Không quân Mỹ lựa chọn để tích hợp các thiết bị quân sự vào máy bay. Vì vậy, máy bay này vẫn cần nhiều bộ cầu thang di động được đưa tới sân đỗ.

Các máy bay VC-25A được gia cố để có thể chống chịu xung điện từ phát sinh sau một vụ nổ hạt nhân. Máy bay Qatar được cho là chưa có thân máy bay và hệ thống điện tử được bảo vệ trước mức bức xạ cao như vậy.

Không giống VC-25A, máy bay Qatar không có khả năng tiếp nhiên liệu trên không. Từ nhiều năm trước, Không quân Mỹ đã quyết định loại bỏ yêu cầu tiếp nhiên liệu trên không khỏi thiết kế Air Force One thế hệ mới.

Các máy bay VC-25A được sơn trắng và xanh nhạt, theo thiết kế của Raymond Loewy được cựu đệ nhất phu nhân Jacqueline Kennedy lựa chọn. Kiểu phối màu này đã xuất hiện trên các chuyên cơ tổng thống Mỹ từ những năm 1960.

Máy bay Qatar lại mang màu đỏ, trắng và xanh navy, do Tổng thống Trump lựa chọn. Phần đuôi đứng của máy bay còn được sơn một lá cờ Mỹ lớn với thiết kế gợn sóng, trong khi các máy bay cũ sử dụng hình lá cờ hình chữ nhật.

Nội thất

Một trong những khác biệt lớn nhất giữa máy bay Qatar và VC-25A nằm ở phần nội thất.

VC-25A được thiết kế như một “Nhà Trắng trên không”, với các phòng họp, phòng làm việc và khoang riêng dành cho đội ngũ nhân viên cũng như báo chí.

Máy bay Qatar ban đầu được chế tạo dành cho hoàng gia, với những ghế da cỡ lớn có thể ngả hoàn toàn thành giường. Để tiết kiệm thời gian và chi phí, Không quân Mỹ giữ lại phần lớn nội thất sang trọng này.

Máy bay không có khoang riêng dành cho báo chí. Các phóng viên được ngăn cách với nhân viên bằng một tấm rèm dày.

VC-25A cũng được trang bị một khoang y tế riêng. Không quân Mỹ chưa tiết lộ chi tiết về hệ thống y tế bên trong máy bay Qatar.

An ninh đối với thực phẩm phục vụ tổng thống cũng là vấn đề đặc biệt quan trọng trong các chuyến công du.

VC-25A có năm khoang làm lạnh nằm bên dưới khoang hành khách, đủ sức chứa lượng lớn thực phẩm, đặc biệt cần thiết cho những chuyến bay dài. Máy bay Qatar có ít tủ lạnh hơn, do đó các máy bay hỗ trợ đi cùng có thể phải vận chuyển thực phẩm dành cho tổng thống.

Theo các quan chức Không quân Mỹ, điểm tương đồng lớn nhất giữa VC-25A và máy bay Qatar là hệ thống liên lạc.

Cả hai đều được trang bị các thiết bị liên lạc tuyệt mật, cho phép tổng thống thực hiện đầy đủ nhiệm vụ của mình ngay cả khi đang ở trên không.

Ông Trump cho biết máy bay Qatar cũng được trang bị Starlink, mạng Internet vệ tinh tốc độ cao do SpaceX vận hành.

Air Force One thế hệ mới

Năm 2018, Boeing được trao hợp đồng trị giá gần 4 tỷ USD với Không quân Mỹ để chế tạo hai chuyên cơ tổng thống mới dựa trên dòng Boeing 747-8.

Hai chiếc Air Force One thế hệ mới sẽ mang định danh VC-25B và sử dụng kiểu sơn tương tự chiếc máy bay Qatar. Tuy nhiên, phần nội thất sẽ có sự khác biệt đáng kể.

Các máy bay mới sẽ được nâng cấp hệ thống cung cấp điện và trang bị hai tổ máy phát điện phụ, tương tự thế hệ Air Force One trước đó. Nội thất sẽ thiên về tính thực dụng thay vì sự xa hoa.

Hai máy bay cũng sẽ được trang bị hệ thống phòng thủ, nhiều bộ cầu thang tích hợp có khả năng tự triển khai và hệ thống chất xếp hành lý tự động.

Lầu Năm Góc cho biết những máy bay mới sẽ cung cấp “khả năng vận chuyển đường không an toàn và đáng tin cậy, với năng lực liên lạc và mức độ an ninh tương đương những gì có tại Nhà Trắng”.

Do cấu trúc hợp đồng giữa Boeing và Không quân Mỹ, hãng sản xuất phải tự chịu toàn bộ phần chi phí phát sinh vượt dự toán của chương trình.

Trong tháng 7, Boeing báo cáo khoản chi phí phát sinh 280 triệu USD, nâng tổng mức thua lỗ của hãng trong chương trình này lên hơn 3 tỷ USD.