Âm thầm giữ an toàn phía sau mỗi nhiệm vụ cảnh vệ

Chủ động nhận diện nguy cơ, làm chủ công nghệ

Máy Huỳnh quang tia X cầm tay để kiểm nghiệm cơ động, phân tích hàm lượng kim loại nặng trong thực phẩm, phục vụ kiểm nghiệm thức ăn trong công tác cảnh vệ.

Với truyền thống bảo vệ lãnh đạo trong chiến tranh, lực lượng Cảnh vệ hôm nay tiếp tục giữ nguyên tắc bảo vệ tuyệt đối an toàn, không có nhiệm vụ nào “tương đối”. Nếu trước đây hiểm họa có thể đến từ chiến trường thì hiện nay nguy cơ có thể ẩn trong một ly nước, một bữa ăn. Qua nhiều giai đoạn phát triển, công tác kiểm nghiệm độc chất tại Phòng Cảnh vệ miền Nam, Bộ Tư lệnh Cảnh vệ đã trở thành một mảng nghiệp vụ kỹ thuật cốt lõi, chuyên sâu do lực lượng kiểm nghiệm thuộc Đội Kỹ thuật bảo vệ trực tiếp đảm nhiệm.

Dấu mốc quan trọng là sự chuyển biến từ phương pháp kiểm tra cảm quan, thủ công truyền thống sang quy trình kiểm nghiệm khoa học, hiện đại với sự hỗ trợ của các thiết bị phân tích thế hệ mới. Mỗi chuyến công tác của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và khách quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam đều cần một kết luận kiểm nghiệm chính xác, đúng thời điểm là một mắt xích quan trọng trong các phương án bảo vệ.

Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu, Phó Trưởng Phòng Cảnh vệ miền Nam cho biết, trước những nguy cơ an ninh hóa học, sinh học, phóng xạ và hạt nhân ngày càng phức tạp, Phòng 180 chủ động nắm tình hình, kịp thời phát hiện các sự vụ liên quan đến công tác Cảnh vệ; từ đó tham mưu xây dựng kế hoạch, phương án bảo vệ, phòng ngừa từ sớm, phát hiện từ xa các mối nguy cơ.

Máy quang phổ tử ngoại khả kiến để phân tích nước.

Đơn vị cũng chú trọng phối hợp với các cơ quan quản lý trực tiếp trong lĩnh vực này như Cục An toàn bức xạ và hạt nhân thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, Binh chủng Hóa học thuộc Bộ Quốc phòng; hằng năm cử cán bộ tham gia đào tạo, tập huấn, bổ sung kiến thức, chứng chỉ, kỹ năng chuyên sâu; đồng thời đầu tư, hiện đại hóa trang thiết bị, phương tiện chuyên dụng. Nội dung xử lý các tình huống liên quan chất độc hóa học, sinh học, phóng xạ được đưa vào huấn luyện, diễn tập nhằm nâng cao khả năng sẵn sàng, không để bị động, bất ngờ.

Đặc biệt, Quy chế phối hợp giữa Bộ Tư lệnh Cảnh vệ và Binh chủng Hóa học tạo thêm cơ sở để hai lực lượng thường xuyên trao đổi, chia sẻ thông tin, nhận định, cảnh báo sớm nguy cơ, thủ đoạn có thể được lợi dụng để đe dọa an ninh, an toàn đối tượng Cảnh vệ. Qua đó, lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ có thêm điều kiện tập huấn, tiếp cận, làm chủ phương tiện, trang thiết bị hiện đại, nâng cao hiệu quả phối hợp trong diễn tập và xử lý tình huống.

Hóa nghiệm giữ an toàn cảnh vệ

Đại úy Lê Công Văn, Đội Kỹ thuật bảo vệ, Phòng Cảnh vệ miền Nam làm công tác hóa nghiệm.

Đại úy Lê Công Văn, Đội Kỹ thuật bảo vệ, Phòng Cảnh vệ miền Nam cho biết, đặc thù của công tác kiểm nghiệm độc chất là sự thầm lặng và tuyệt đối cẩn trọng. Phía sau mỗi sự kiện, mỗi chuyến công tác là quá trình làm việc liên tục từ lấy mẫu, niêm phong, lưu mẫu đến phân tích, kiểm định thực phẩm, thực đơn và nguồn nước. Khâu đòi hỏi độ chính xác cao nhất là đọc, phân tích và kết luận kết quả kiểm nghiệm. Một sai lệch nhỏ hoặc đánh giá cảm tính có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, cán bộ phải nắm chắc quy trình thao tác chuẩn (SOP), làm chủ thiết bị và sẵn sàng ứng phó với bất thường.

Theo Đại úy Lê Công Văn, thay đổi rõ nét hiện nay là nâng cấp công nghệ và phương pháp tiếp cận. Nếu trước đây công tác kiểm tra phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm và các test nhanh định tính đơn giản thì hiện nay lực lượng đã được trang bị các thiết bị kiểm nghiệm hiện đại, cho phép định lượng, phát hiện vi lượng độc chất ở nồng độ cực nhỏ trong thời gian ngắn.

Thực tế nhiệm vụ cho thấy nguy cơ mất an ninh, an toàn diễn biến tinh vi. Độc chất thế hệ mới có thể là hợp chất hóa - sinh hiện đại, siêu vi lượng, không màu, không mùi, phát tác chậm hoặc hòa tan trong thực phẩm, nguồn nước, khiến cảm quan hay test nhanh khó phát hiện. Rủi ro có thể xuất hiện trong chế biến, vận chuyển, do ô nhiễm môi trường hoặc can thiệp kỹ thuật làm sai lệch kết quả đo kiểm.

Hoạt động hóa nghiệm tại Phòng Cảnh vệ miền Nam (Phòng 180), Bộ Tư lệnh Cảnh vệ.

Công tác kiểm nghiệm phải chuyển từ “đối phó” sang chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa; kiểm soát, giám sát an toàn từ lựa chọn nguyên liệu, chế biến đến khi phục vụ. Đồng thời làm chủ các công nghệ phân tích chuyên sâu như sắc ký, quang phổ, sinh học phân tử cơ động.

Thượng tá Nguyễn Hữu Liệu nhấn mạnh, Phòng Cảnh vệ miền Nam xác định hiện đại hóa công tác kiểm nghiệm độc chất là nhiệm vụ then chốt, gắn với Đề án số 04/ĐA-BCA của Bộ Công an về xây dựng lực lượng Cảnh vệ trong tình hình mới. Ba trụ cột gồm hiện đại hóa trang thiết bị; nâng cao trình độ, bản lĩnh cán bộ; chủ động phương án và phối hợp nghiệp vụ. Thiết bị cần chính xác, nhỏ gọn, cơ động, phát hiện sớm tác nhân hóa học, sinh học, độc chất thế hệ mới; đồng thời nghiên cứu ứng dụng AI, robot, phương tiện bay không người lái.

Công nghệ hiện đại chỉ phát huy hiệu quả khi được vận hành bởi đội ngũ có chuyên môn, kỹ thuật phân tích, bản lĩnh chính trị, tính cẩn trọng, trung thực và ý thức kỷ luật cao. Vì vậy, Phòng Cảnh vệ miền Nam tăng cường huấn luyện chuyên sâu, diễn tập tình huống phức tạp, phối hợp với cơ quan chuyên môn, viện nghiên cứu để cập nhật phương pháp nhận diện độc chất mới. Với đặc thù “không được phép sai sót dù là nhỏ nhất”, mỗi cán bộ kiểm nghiệm phải biến sự tỉ mỉ, kỷ luật và trách nhiệm thành nền tảng để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho đối tượng Cảnh vệ.