Ấm tình đồng bào nơi xa xứ

Nhân dịp này, TS. Phan Bích Thiện, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Phụ nữ Việt Nam tại Hungary đã chia sẻ với TG&VN về hành trình đưa ý tưởng vượt ra ngoài biên giới, những cảm xúc khi chứng kiến ngày hội đầu tiên thành hình và ý nghĩa của đại đoàn kết dân tộc đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

TS. Phan Bích Thiện (thứ 7, từ trái qua) cùng các thành viên Hội Phụ nữ Việt Nam tại Hungary tại Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc. (Ảnh NVCC)

Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc lần đầu tiên tại Hungary đã để lại nhiều dấu ấn với sự tham gia của gần 300 người Việt thuộc nhiều thế hệ. Nhìn lại sự kiện này, điều gì khiến bà xúc động nhất?

Điều khiến tôi xúc động nhất là hình ảnh những người Việt thuộc nhiều thế hệ, đến từ nhiều vùng miền, làm những công việc khác nhau cùng hội tụ dưới một mái nhà chung.

Có các cụ ngoài 90 tuổi, những người gắn bó với Hungary hàng chục năm, các gia đình trẻ và cả những em nhỏ sinh ra, lớn lên tại đây. Mỗi người có hoàn cảnh riêng, nhưng đều chung niềm tự hào về nguồn cội Việt Nam. Hình ảnh các cụ cao tuổi và những em nhỏ cùng có mặt cho thấy đại đoàn kết kết nối các thế hệ, góp phần gìn giữ bản sắc và tình yêu quê hương.

Với tôi, thành công lớn nhất là mỗi người tham dự đều cảm nhận được rằng, dù sống xa Tổ quốc, chúng ta vẫn thuộc về một đại gia đình Việt Nam. Sự tham gia của nhiều hội đoàn cũng là dịp để củng cố những kết nối sẵn có, mở ra cơ hội làm quen, hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau trong đời sống cộng đồng người Việt tại Hungary hôm nay.

Bà từng đề xuất tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở nước ngoài tại Hội nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vào tháng 1/2024. Ý tưởng bắt nguồn từ đâu?

Tôi đã sống ở nước ngoài gần 40 năm và có nhiều năm gắn bó với hoạt động cộng đồng. Qua trải nghiệm ấy, tôi càng thấm thía ý nghĩa của tình đồng bào với người Việt xa quê.

Ở trong nước, Ngày hội là dịp người dân gặp gỡ, chia sẻ và củng cố tình làng nghĩa xóm. Tôi trăn trở vì sao sinh hoạt ý nghĩa ấy chưa được tổ chức rộng rãi trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Chúng ta có thể khác nhau về quê quán, thế hệ, nghề nghiệp, điều kiện sống, thậm chí có cách nhìn nhận khác nhau về nhiều vấn đề. Nhưng có một điều không thay đổi: tất cả đều chung nguồn cội Việt Nam.

Từ suy nghĩ đó, tôi đề xuất tổ chức Ngày hội và mong đây không chỉ là nghi lễ, mà là không gian gặp gỡ, nơi mọi người cảm thấy được chào đón và có thể đóng góp cho cộng đồng.

Khi Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ban hành Hướng dẫn tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày 11/9/2026, tôi rất vui và kỳ vọng sự kiện sẽ được tổ chức rộng rãi hơn trong các cộng đồng người Việt trên khắp thế giới.

Đại biểu tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại châu Âu. (Ảnh NVCC)

Theo bà, đâu là nghĩa sâu sắc nhất của Ngày hội đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài?

Tôi cho rằng ý nghĩa sâu sắc nhất là khẳng định đại đoàn kết dân tộc không có biên giới. Người Việt Nam ở nước ngoài, dù sinh sống ở đâu, vẫn là bộ phận không thể tách rời của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Ở xa Tổ quốc, tình đồng bào thể hiện qua những việc giản dị: Giúp người mới sang ổn định cuộc sống, sẻ chia với gia đình khó khăn, cùng tổ chức Tết, Trung thu và hoạt động văn hóa để con cháu nhớ tiếng Việt, truyền thống dân tộc.

Đại đoàn kết không phải điều gì xa vời. Nó bắt đầu từ sự quan tâm, tôn trọng, bao dung và trách nhiệm của mỗi người với những người xung quanh. Đoàn kết không có nghĩa mọi người phải giống nhau, mà là biết tôn trọng khác biệt và hướng tới lợi ích chung.

Cộng đồng đoàn kết có thêm sức mạnh vượt khó, hội nhập, gìn giữ bản sắc và góp phần xây dựng hình ảnh Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế.

Những hoạt động mang đậm bản sắc Việt như Bữa cơm Đại đoàn kết và chương trình văn nghệ đã mang lại ý nghĩa gì cho sự gắn kết cộng đồng?

Chúng tôi muốn Bữa cơm Đại đoàn kết mang không khí của một bữa cơm gia đình Việt Nam, nơi mọi người cùng trò chuyện, sẻ chia và cảm nhận sự gần gũi. Những món ăn đậm hương vị quê hương như nem Hà Nội, bánh bột lọc Huế cùng các món dân dã của nhiều vùng miền được chuẩn bị bằng chính bàn tay, tấm lòng của bà con.

Với người xa quê lâu năm, một món ăn quen thuộc cũng đủ gợi nhớ gia đình. Tôi xúc động khi những người lâu ngày gặp lại, cả những người chưa quen biết, cùng ngồi chung bàn. Văn nghệ quy tụ bà con nhiều thế hệ với những bài hát về Tổ quốc, giai điệu đồng quê và tiết mục đậm bản sắc. Đại đoàn kết còn hiện hữu trong cái bắt tay, nụ cười, lời hỏi thăm và bữa cơm tình đồng bào.

Vậy cần làm gì để thế hệ trẻ người Việt ở nước ngoài vừa gìn giữ tình cảm với quê hương, nguồn cội, vừa tự tin hội nhập và khẳng định mình tại xã hội sở tại, thưa bà?

Đây là vấn đề tôi rất quan tâm. Thế hệ chúng tôi gắn tình yêu quê hương với ký ức về mái trường, làng quê, tiếng nói và bữa cơm gia đình.

Với các cháu sinh ra ở Hungary hay châu Âu, Việt Nam có thể là quê hương của cha mẹ, ông bà, nơi các cháu chỉ về thăm trong kỳ nghỉ. Chúng ta không thể đòi hỏi các cháu có tình cảm với Việt Nam giống hệt thế hệ mình. Điều quan trọng là giúp các cháu khám phá và yêu mến nguồn cội theo cách riêng.

Tình yêu quê hương cần được nuôi dưỡng qua tiếng Việt trong gia đình, món ăn, câu chuyện của ông bà, những chuyến về thăm quê và hoạt động cộng đồng. Tôi vui khi Ngày hội có đông đảo bạn trẻ. Qua các chương trình văn hóa và sự gắn bó của cộng đồng, các cháu có thể dần hình thành tình cảm với nguồn cội.

Giữ gìn bản sắc Việt và hội nhập vào xã hội sở tại không phải hai mục tiêu đối lập. Chúng ta cần tôn trọng pháp luật, văn hóa của đất nước nơi mình sinh sống, đồng thời tự tin gìn giữ và giới thiệu những giá trị tốt đẹp của dân tộc. Một cộng đồng người Việt đoàn kết, có tri thức và đóng góp tích cực cho xã hội sở tại chính là hình ảnh đẹp của Việt Nam ở nước ngoài.

Bà kỳ vọng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộcsẽ được tiếp nối và phát triển như thế nào?

Tôi mong Ngày hội này dần trở thành nét đẹp truyền thống trong đời sống cộng đồng người Việt tại Hungary, đồng thời được nhân rộng ở những quốc gia khác.

Điều quan trọng là duy trì tinh thần đại đoàn kết hằng ngày; các hội đoàn phối hợp, hỗ trợ nhau và các thế hệ có thêm cơ hội gặp gỡ, gắn bó.

Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc được tổ chức cùng Ngày Văn hoá Việt Nam tại châu Âu. (Nguồn: BTC)

Sau gần 40 năm sống xa quê hương, tôi càng nhận ra hai tiếng “đồng bào” có ý nghĩa đặc biệt. Đó là những người chung nguồn cội, ký ức văn hóa và sự đồng cảm. Tôi mong mỗi người Việt, dù ở đâu, đều cảm nhận mình thuộc về đại gia đình dân tộc, bắt đầu từ sự giúp đỡ, động viên và hành động vì lợi ích chung.

Chúng ta có thể sống ở nhiều đất nước, thuộc nhiều thế hệ khác nhau, nhưng nguồn cội Việt Nam vẫn là sợi dây gắn kết. Khi biết trân trọng nguồn cội, đoàn kết và cùng đóng góp những điều tốt đẹp, chúng ta không chỉ xây dựng cộng đồng vững mạnh mà còn góp phần làm đẹp hình ảnh Việt Nam trong mắt bạn bè thế giới. Đó là ý nghĩa lâu dài tôi kỳ vọng từ Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc vừa được tổ chức tại Hungary và Czech, thu hút sự tham gia của đông đảo bà con người Việt cùng đại diện các hội đoàn, cộng đồng người Việt tại nhiều địa phương ở châu Âu.

Với các hoạt động giao lưu văn nghệ, bữa cơm đoàn kết và gặp gỡ giữa các thế hệ, ngày hội tạo không gian để bà con thêm gắn bó, chia sẻ tình cảm và hướng về quê hương; góp phần mở rộng hoạt động kết nối cộng đồng, củng cố tinh thần đoàn kết, gìn giữ bản sắc văn hóa và phát huy vai trò của người Việt Nam ở nước ngoài trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc.