Ấn Độ chính thức loại bỏ tiêm kích Su-57E, bất chấp đề nghị hấp dẫn từ Nga

Ấn Độ đã đưa ra quyết định cuối cùng về việc mua tiêm kích Su-57E, vốn được Nga chào bán cho New Delhi trong thời gian dài vừa qua.

Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajesh Kumar Singh trong một cuộc họp báo đã khẳng định: "New Delhi không xem xét việc mua máy bay chiến đấu Su-57E do Nga sản xuất".

Ông Singh tiết lộ việc Ấn Độ đang tích cực hiện đại hóa các phi đội Su-30MKI hiện có, đây cũng là dòng tiêm kích được sản xuất theo giấy phép của Nga, được xem là một trong những dự án thành công nhất trong ngành hàng không quân sự quốc gia Nam Á.

Cần nhấn mạnh trong suốt thời gian qua, Nga rất tích cực chào bán Su-57 cho Không quân Ấn Độ, thậm chí kèm theo điều khoản chuyển giao công nghệ để sản xuất tại chỗ, kèm theo những sửa đổi riêng theo yêu cầu từ New Delhi.

Vào tháng 12/2025, tại một cuộc gặp với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, ý tưởng cùng sản xuất tới 40 chiếc Su-57E đã được thảo luận, thậm chí Moskva còn tự tin hợp đồng sắp được ký kết, nhưng cuối cùng lời đề nghị đã bị bác bỏ.

Các chuyên gia phân tích nhận xét nguyên nhân dẫn đến quyết định trên bắt nguồn từ ấn tượng xấu của Ấn Độ với tiêm kích FGFA (một dẫn xuất từ Su-57) mà nước này đã từ bỏ hồi năm 2018.

New Delhi liên tục phàn nàn về hiệu suất của FGFA, nhấn mạnh việc nó không đáp ứng được yêu cầu tàng hình, họ còn tố cáo Nga không nghiêm chỉnh trong chuyển giao công nghệ như đã cam kết, đây là nguyên nhân chính dẫn tới việc Moskva chào bán Su-57E bất thành.

Thay vì mua tiêm kích thế hệ thứ năm từ nước ngoài, Ấn Độ đang tập trung nguồn lực thực hiện chương trình AMCA của riêng mình.

Đây là dự án máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm đầu tiên được thiết kế hoàn toàn bởi Ấn Độ, nhằm mục đích lấp đầy khoảng trống giữa tiêm kích hạng nhẹ Tejas và hạng nặng như Su-30MKI.

Mặc dù vậy tình trạng hiện tại của chương trình đang gây nhiều tranh cãi. Tiêm kích AMCA đã được Ủy ban An ninh Nội các phê duyệt vào tháng 3/2024 với ngân sách khoảng 1,56 tỷ USD.

Tới tháng 5/2026, Bộ Quốc phòng Ấn Độ đã đưa ra yêu cầu đối với 3 công ty gồm Tata Advanced Systems, Larsen & Toubro-BEL và Bharat Forge-BEML để phát triển 5 nguyên mẫu AMCA.

Dự kiến tiêm kích AMCA sẽ ra mắt vào năm 2027, chuyến bay thử nghiệm đầu tiên vào khoảng năm 2028 - 2029, việc chứng nhận sẽ không diễn ra cho đến năm 2032, và thời hạn đưa vào phục vụ không sớm hơn năm 2034 - 2035.

Không quân Ấn Độ có kế hoạch thành lập 7 phi đội tiêm kích AMCA, hiện nay quá trình xây dựng một cơ sở tích hợp và thử nghiệm bay đã bắt đầu ở bang Andhra Pradesh.

AMCA là máy bay chiến đấu tàng hình đa năng, 2 động cơ, 1 chỗ ngồi, nặng khoảng 25 tấn. Nó có tốc độ tối đa 2.600 km/h, tầm bay lên đến 3.240 km, trần bay 20 km.

Tải trọng chiến đấu của tiêm kích AMCA lên đến 1.500 kg bố trí ở khoang chứa bên trong và lên đến 5.500 - 6.500 kg trên các điểm treo bên ngoài. Vũ khí bao gồm tên lửa Astra và bom dẫn đường.

Phiên bản AMCA Mk 1 ban đầu sẽ được trang bị động cơ GE F414 của Mỹ, trong khi biến thể Mk 2 trong tương lai sẽ tích hợp "trái tim" mạnh hơn 120 kN, được phát triển chung với hãng Safran của Pháp.

Máy bay này sẽ được trang bị radar mảng pha chủ động, hệ thống tác chiến điện tử, công nghệ tàng hình và hệ thống trí tuệ nhân tạo để tổng hợp cảm biến. Tiết diện phản xạ radar (RCS) của nó thấp hơn so với J-20 của Trung Quốc.

Tuy vậy nhiều chuyên gia quân sự Ấn Độ nhận định rằng đến năm 2035, những máy bay này sẽ trở nên lỗi thời và các quốc gia khác sẽ sở hữu ít nhất là tiêm kích thế hệ thứ sáu.

Việc hủy bỏ mua Su-57E đồng nghĩa Ấn Độ sẽ phải dựa vào việc hiện đại hóa phi đội máy bay chiến đấu hiện có cho đến khi AMCA được triển khai, khiến nước này không có tiêm kích thế hệ thứ năm ít nhất cho đến giữa thập niên 2030.