Ấn Độ - EU đạt thỏa thuận thương mại lịch sử

Phát biểu tại một sự kiện về năng lượng ngày 27/1, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tuyên bố: "Hôm qua một thỏa thuận lớn đã được ký kết giữa EU và Ấn Độ". Ông nhấn mạnh hiệp định này sẽ mở ra những cơ hội to lớn cho 1,4 tỷ người dân Ấn Độ và hàng triệu người dân châu Âu, đồng thời củng cố niềm tin của giới đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp.

Theo Thủ tướng Modi, FTA Ấn Độ - EU bao trùm khu vực kinh tế chiếm khoảng 25% GDP toàn cầu và gần một phần ba thương mại thế giới, qua đó góp phần thúc đẩy thương mại, củng cố chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời tạo động lực cho các ngành sản xuất và dịch vụ của Ấn Độ.

Từ trái sang, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen trong cuộc gặp tại New Delhi, Ấn Độ ngày 27/1. Ảnh: Reuters

Thư ký Thương mại Ấn Độ Rajesh Agrawal xác nhận các cuộc đàm phán cấp kỹ thuật đã hoàn tất, mô tả hiệp định là cân bằng, hướng tới tương lai và có khả năng thúc đẩy mạnh mẽ hội nhập kinh tế, thương mại và đầu tư giữa hai bên. Giới chức New Delhi gọi đây là “mẹ của mọi thỏa thuận”, nhấn mạnh ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh thương mại toàn cầu chịu tác động từ xu hướng bảo hộ gia tăng, căng thẳng thuế quan và các biện pháp kiểm soát xuất khẩu.

Đối với EU, thỏa thuận này nằm trong chiến lược giảm phụ thuộc kinh tế vào Mỹ và Trung Quốc. Về phía Ấn Độ, New Delhi đang tìm cách bù đắp tác động từ mức thuế 50% do chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt, đồng thời cân bằng quan hệ với các đối tác lớn, trong đó có Nga.

Theo đánh giá của các chuyên gia, FTA sẽ mở đường cho tự do hóa mạnh mẽ thương mại hàng hóa giữa Ấn Độ và 27 quốc gia thành viên EU - hai khu vực chiếm khoảng một phần tư GDP toàn cầu và đại diện cho thị trường gần 2 tỷ người tiêu dùng. Số liệu của EU cho thấy kim ngạch thương mại hàng hóa song phương năm 2024 đạt khoảng 139 tỷ USD, cùng với 69 tỷ USD thương mại dịch vụ.

Nhận định về bối cảnh chung, chuyên gia Amitendu Palit - Trưởng nhóm nghiên cứu thương mại và kinh tế tại Viện Nghiên cứu Nam Á, cho rằng: "Các quốc gia ngày càng sẵn sàng gác lại xung đột trong bối cảnh “không khí bất ổn” xung quanh các chính sách của áp thuế của Mỹ", đồng thời nhấn mạnh: “Đa dạng hóa là điều hết sức cần thiết. Đó là chìa khóa thành công".

Theo các nội dung được công bố, thỏa thuận sẽ giảm thuế đối với phần lớn hàng hóa tiêu dùng và công nghiệp trao đổi giữa Ấn Độ và EU, dù một số mặt hàng nông nghiệp dự kiến vẫn được loại trừ. Ấn Độ sẽ từng bước nới lỏng tiếp cận thị trường cho các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của châu Âu như ô tô và rượu vang, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các sản phẩm thế mạnh của mình, trong đó có dệt may và dược phẩm.

Việc ký kết chính thức hiệp định dự kiến diễn ra sau quá trình rà soát pháp lý, kéo dài khoảng 5 - 6 tháng, trước khi được trình Nghị viện châu Âu phê chuẩn. Theo kế hoạch, FTA có thể được triển khai trong vòng một năm tới.

Về triển vọng dài hạn, thỏa thuận được kỳ vọng mang lại cho Ấn Độ - nền kinh tế lớn thứ ba châu Á, lợi thế cạnh tranh đáng kể trong xuất khẩu các mặt hàng từng chịu tác động nặng nề bởi thuế cao của Mỹ, như may mặc và giày dép. Theo phân tích của chuyên gia kinh tế Madhavi Arora, FTA Ấn Độ - EU có thể giúp nước này gia tăng xuất khẩu sang EU khoảng 50 tỷ USD vào năm 2031, trong đó các lĩnh vực dược phẩm, dệt may và hóa chất được dự báo hưởng lợi nhiều nhất.

Về phía EU, thỏa thuận đồng nghĩa với việc tiếp cận sâu rộng hơn một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới, với thị trường hơn 1,4 tỷ dân, qua đó mở ra dư địa hợp tác mới trong bối cảnh trật tự thương mại toàn cầu đang tái định hình.

Văn Sơn