Ấn Độ: Tham vọng AI của Bengaluru đối mặt sức ép về nguồn nước và đất đai

Nông dân biểu tình phản đối kế hoạch thu hồi đất nông nghiệp để xây dựng khu đô thị gần Bengaluru, nơi dự kiến phát triển các ngành công nghiệp liên quan đến AI. Ảnh: CNA.

Bengaluru, thủ phủ bang Karnataka và là một trong những trung tâm công nghệ lớn của Ấn Độ, đang thúc đẩy phát triển hạ tầng phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI). Tuy nhiên, quá trình này đang gặp những thách thức liên quan đến tài nguyên thiết yếu, từ nguồn cung nước tại các khu dân cư đến quỹ đất dành cho những dự án công nghiệp mới.

Theo Channel NewsAsia (CNA), kênh truyền thông tin tức của Singapore, Bengaluru hiện có 31 trung tâm dữ liệu đang hoạt động, trong khi nhiều cơ sở khác đang được triển khai. Cùng với sự phát triển của hạ tầng số, kế hoạch xây dựng khu đô thị tích hợp ở vùng ngoại ô thành phố, với các ngành công nghiệp liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), cũng vấp phải sự phản đối của nông dân do lo ngại mất đất canh tác và sinh kế.

TRUNG TÂM DỮ LIỆU GIA TĂNG ÁP LỰC LÊN NGUỒN CUNG NƯỚC

Tại Electronic City, một khu vực công nghệ và công nghiệp lớn của Bengaluru, ông Pranay Dubey, một nhà quản lý trong lĩnh vực công nghệ thông tin, sống trong khu chung cư gồm 264 căn hộ. Theo nhóm công dân do ông điều hành, gần 150 khu dân cư trong khu vực phải sử dụng nước từ các xe bồn tư nhân vì chưa được kết nối với hệ thống cấp nước đường ống của thành phố.

Nhóm này cho rằng các trung tâm dữ liệu lân cận đang làm gia tăng áp lực lên nguồn cung nước địa phương. Những cơ sở này có thể tiêu thụ lượng nước lớn để làm mát thiết bị tính toán, trong bối cảnh nhu cầu hạ tầng phục vụ AI ngày càng tăng.

Vòi dẫn nước nối với xe bồn chở nước tư nhân tại Bengaluru, nơi một số khu dân cư chưa được kết nối với hệ thống cấp nước đường ống. Ảnh: CNA.

Sự phát triển của AI kéo theo nhu cầu về năng lực tính toán và hạ tầng trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, bên cạnh điện năng, nước cũng là một nguồn lực cần được tính đến khi quy hoạch và vận hành các cơ sở này, đặc biệt tại những khu vực mà người dân vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn nước ổn định.

Chính quyền bang Karnataka đã thừa nhận nhu cầu sử dụng tài nguyên của các trung tâm dữ liệu và đang xem xét những giải pháp nhằm giúp ngành này phát triển bền vững hơn.

Ông Priyank Kharge, Bộ trưởng Nội vụ bang Karnataka, đồng thời phụ trách các lĩnh vực công nghệ thông tin và công nghệ sinh học, cho biết các phương án có thể được xem xét bao gồm sử dụng nước thải đã qua xử lý, áp dụng công nghệ làm mát bằng chất lỏng và tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo.

Chúng tôi muốn tìm cách để hoạt động này xanh hơn, tốt hơn và bền vững hơn. 

Ông Priyank Kharge  Bộ trưởng Nội vụ bang Karnataka

Những giải pháp được đề cập cho thấy bài toán phát triển hạ tầng AI không chỉ nằm ở việc mở rộng năng lực tính toán, mà còn ở cách sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu vào. Đối với Bengaluru, nơi các khu dân cư và cơ sở công nghệ cùng chịu áp lực về nguồn nước, việc tìm kiếm phương án vận hành bền vững đang trở thành một vấn đề cần được quan tâm.

NÔNG DÂN PHẢN ĐỐI KẾ HOẠCH THU HỒI ĐẤT CHO KHU ĐÔ THỊ AI

Không chỉ có nguồn nước, đất đai cũng đang trở thành vấn đề gây tranh cãi trong kế hoạch mở rộng hệ sinh thái AI của Karnataka.

Chính quyền bang đề xuất xây dựng Khu đô thị tích hợp Greater Bengaluru gần Bidadi, phía Tây Nam Bengaluru. Dự án dự kiến dành hơn 800 ha đất cho các ngành công nghiệp liên quan đến AI và những lĩnh vực phụ trợ.

Tằm được nuôi tại khu vực gần Bengaluru, nơi nghề nuôi tằm là một nguồn sinh kế của người dân. Ảnh: CNA.

Trong hơn 18 tháng qua, hàng trăm nông dân tại một số ngôi làng đã biểu tình phản đối kế hoạch thu hồi đất. Họ lo ngại dự án sẽ ảnh hưởng đến những vùng đất nông nghiệp màu mỡ, nơi người dân trồng nhiều loại cây và tạo nguồn thu nhập cho gia đình.

Bất chấp sự phản đối, tháng 6 vừa qua, chính quyền bang đã ban hành thông báo cuối cùng về việc thu hồi khoảng 210 ha đất tại ba ngôi làng trong giai đoạn đầu của dự án.

Theo bà Lokesh BS, một nhà hoạt động môi trường, khu vực này có hoạt động trồng cau, dừa, chuối và phát triển nghề nuôi tằm. Đối với nhiều gia đình, đất đai không chỉ là tài sản sản xuất mà còn là nguồn sinh kế được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Bà cho biết thu nhập từ nghề nuôi tằm và trồng cau đã giúp gia đình trang trải chi phí học tập cho các con. Vì vậy, việc thu hồi đất khiến người dân lo ngại về khả năng duy trì sinh kế trong tương lai.

Đất đai này là tài sản tổ tiên chúng tôi để lại. Họ đang xây dựng một khu đô thị ở đây, vậy giờ chúng tôi còn có thể đi đâu? Chúng tôi không muốn giao đất cho họ. Ngay cả khi họ trả tiền, chúng tôi cũng không muốn có những chiếc xe sang hay vàng bạc để sống cuộc đời mình. Chúng tôi hài lòng với những gì mình đang có.  

Bà Lokesh BS Nhà hoạt động môi trường

Những phản ứng này cho thấy việc mở rộng không gian công nghiệp phục vụ các ngành công nghệ mới có thể tạo ra xung đột với nhu cầu bảo vệ đất nông nghiệp và sinh kế của cộng đồng địa phương.

CÂN BẰNG GIỮA PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP VÀ SINH KẾ NGƯỜI DÂN

Trước sự phản đối của nông dân, một tháng sau khi ban hành thông báo thu hồi đất, chính quyền bang Karnataka cam kết đất đai của người dân sẽ không bị cưỡng chế thu hồi.

Chính quyền cũng thành lập một ủy ban để rà soát dự án khu đô thị và xem xét các ý kiến khác nhau của công chúng trong bối cảnh kế hoạch đang gặp phản ứng từ cộng đồng địa phương.

Dù vậy, chính quyền bang vẫn nhấn mạnh vai trò của công nghiệp hóa đối với tương lai kinh tế Karnataka.

Ông Priyank Kharge cho rằng bang vẫn là một nền kinh tế nông nghiệp và việc duy trì nền tảng này là điều tích cực. Tuy nhiên, theo ông, Karnataka cũng cần bảo đảm sự cân bằng hợp lý giữa nông nghiệp và công nghiệp.

“Chúng tôi là một nền kinh tế nông nghiệp và duy trì điều đó luôn là điều tốt. Nhưng đồng thời, cũng cần có sự cân bằng hợp lý trong quá trình công nghiệp hóa”, ông nói.

Ông Kharge đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thích ứng với những thay đổi nhanh chóng trên thế giới: “Trong thời đại thay đổi nhanh chóng này, điều cuối cùng mà chúng ta muốn là để đất nước mình tụt lại phía sau”.

Những diễn biến tại Bengaluru cho thấy tham vọng phát triển AI đang đặt ra các yêu cầu vượt ra ngoài phạm vi công nghệ. Bên cạnh việc xây dựng trung tâm dữ liệu và mở rộng các ngành công nghiệp liên quan, chính quyền địa phương còn phải tính đến nhu cầu nước, quy hoạch sử dụng đất và tác động đối với sinh kế của người dân.

Đối với Karnataka, thách thức hiện nay là tìm được phương án phát triển công nghiệp công nghệ mà không làm gia tăng những sức ép lên nguồn tài nguyên thiết yếu và cộng đồng địa phương. Đây cũng là những vấn đề cần được xem xét khi các địa phương mở rộng hạ tầng số và thu hút đầu tư vào các ngành công nghệ mới.