An Giang: Chiến dịch 500 ngày đêm – Mệnh lệnh từ trái tim

Lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ - Hành trình trả lại tên các liệt sĩ. Ảnh: Phương Vũ

Toàn tỉnh hiện có 20 nghĩa trang liệt sĩ với 35.945 phần mộ, trong đó hơn 30.000 phần mộ còn thiếu hoặc chưa xác định được thông tin. Đó là những con số khiến bất cứ ai cũng không khỏi trăn trở, bởi, sau mỗi bia mộ khắc dòng chữ “Liệt sĩ chưa biết tên” là một cuộc đời, một gia đình và biết bao ký ức chưa thể khép lại.

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm”, An Giang xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, đồng thời là trách nhiệm thiêng liêng trước các anh hùng liệt sĩ. Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã thành lập Tổ công tác liên ngành và hai đội lấy mẫu hài cốt. Việc lấy mẫu ADN tại từng phần mộ ở các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh được tiến hành hết sức cẩn trọng, khoa học và trang nghiêm. Mỗi thao tác của cán bộ chuyên môn đều thể hiện sự kính trọng đối với những người đã khuất. Đó không chỉ là một quy trình kỹ thuật mà còn là một nghi lễ tri ân.

Trong hành trình ấy có những con người lặng lẽ nhưng vô cùng cao quý. Đó là những cán bộ Đội K92, Đội K93 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang, những người nhiều năm băng rừng, vượt suối, lặn lội trên đất bạn Campuchia và khắp vùng Bảy Núi để tìm kiếm đồng đội. Họ đào từng mét đất, dò từng dấu tích, lắng nghe từng câu chuyện của nhân chứng già nua. Có những chuyến đi kéo dài hàng tháng trời chỉ để tìm được một hài cốt, có những địa điểm phải đào đi đào lại nhiều lần, có những khu rừng từng là chiến trường ác liệt nay đã đổi thay hoàn toàn cảnh vật. Thế nhưng họ chưa bao giờ từ bỏ. Trong giai đoạn XXV (mùa khô 2025–2026), hai đội K92 và K93 đã tìm kiếm tại 173 vị trí, đào, san lấp hơn 130.246 m³ đất, quy tập được 170 hài cốt liệt sĩ, trong đó 128 hài cốt tại Campuchia và 42 hài cốt trên địa bàn An Giang.

Đặc biệt, các đơn vị đã xác định được danh tính liệt sĩ Đặng Văn Dũng (bí danh Dũng) tại xã Ba Chúc. Đó là thành quả không chỉ của khoa học mà còn của lòng kiên trì và trách nhiệm. Sáng ngày 9/7, 235 hài cốt liệt sĩ được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Dốc Bà Đắc, phường Thới Sơn. Đó là kết quả của quá trình tìm kiếm, quy tập trong mùa khô 2025-2026 do Đội K90 (Cục Chính trị Quân khu 9), Đội K92 và Đội K93 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang) thực hiện tại các tỉnh Preah Sihanouk, Takeo, Kampong Speu, Kampot, Kep, Kandal thuộc Vương quốc Campuchia và trong nước. Mỗi hài cốt được trở về Tổ quốc không chỉ là sự hoàn thành một nhiệm vụ chính trị đặc biệt mà còn là sự trở về của những người con đất Việt sau nhiều năm nằm lại nơi chiến trường.

Hoạt động mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc này tiếp tục khẳng định chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; thể hiện truyền thống đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa", góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, vun đắp mối quan hệ đoàn kết, hữu nghị truyền thống Việt Nam - Campuchia và lan tỏa những giá trị tốt đẹp về lòng yêu nước, trách nhiệm và sự tri ân đối với các thế hệ đã hy sinh vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc. Tính từ năm 2001 đến nay, Đội K92 và K93 đã quy tập được 6.871 hài cốt liệt sĩ, trong đó xác định danh tính hàng trăm liệt sĩ. Những con số ấy là minh chứng sinh động cho tinh thần “đi tìm đồng đội” chưa bao giờ dừng lại.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lê Văn Phước, khẳng định, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc Việt Nam. Đồng chí nhấn mạnh, mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy, mỗi nắm đất được đưa về với đất mẹ là sự tri ân thiêng liêng của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc và nghĩa vụ quốc tế cao cả và yêu cầu các sở, ngành, địa phương nâng cao trách nhiệm, tăng cường tuyên truyền, rà soát thông tin, phối hợp chặt chẽ trong việc tìm kiếm, quy tập, lấy mẫu và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Các liêt sĩ đã trở về đất Mẹ. Ảnh: Phương Vũ

Điều đáng quý hơn cả là chiến dịch không chỉ huy động các cơ quan nhà nước mà còn nhận được sự hưởng ứng của cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ và đông đảo nhân dân. Nhiều người tự nguyện cung cấp tư liệu, hồi ức, bản đồ chiến trường, nhiều gia đình chủ động lấy mẫu sinh phẩm để phục vụ đối chiếu ADN. Đó chính là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Vậy nên, “Chiến dịch 500 ngày đêm” trở thành biểu tượng của lòng biết ơn đối với các anh hùng liệt sĩ mà còn là nghĩa cử “uống nước nhớ nguồn” của thế hệ sau đối với các thế hệ cha, anh đã hiến dâng tuổi xuân của mình cho sự độc lập tự do của dân tộc. Nó không chỉ hướng về quá khứ mà còn giáo dục thế hệ hôm nay về trách nhiệm đối với lịch sử. Khi những người trẻ chứng kiến từng mẫu hài cốt được nâng niu, từng ngôi mộ được mở ra bằng tất cả sự kính cẩn, họ sẽ hiểu rằng hòa bình hôm nay phải đổi bằng biết bao máu xương.

Trước khối lượng công việc lớn và những áp lực thực tế, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã quyết định thành lập thêm một Đội lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, tăng cường tối đa nhân lực, phương tiện nhằm đẩy nhanh tiến độ nhưng vẫn bảo đảm tuyệt đối quy trình kỹ thuật, trong thời kỳ địa phương đang bước vào mùa mưa, thời tiết diễn biến thất thường, nhiều cơn mưa lớn làm ảnh hưởng đến việc khai quật và bảo đảm hiện trường.

Tính đến ngày 29/7, toàn tỉnh An Giang đã triển khai lấy mẫu tại 7 nghĩa trang liệt sĩ, tiến hành khai quật hơn 1.548 phần mộ và thu được 986 mẫu ADN đạt yêu cầu, trong đó, 562 phần mộ chưa thể lấy được mẫu (131 mộ không có hài cốt, 298 mộ không còn hài cốt do phân hủy hoàn toàn, 121 trường hợp hài cốt bị mủn mục vỡ vụn và 12 phần mộ có lẫn nhiều hài cốt).

Chiến tranh đã kết thúc từ lâu nhưng hành trình tri ân những người đã hy sinh sẽ không bao giờ kết thúc. “Chiến dịch 500 ngày đêm” ở An Giang không chỉ góp phần thực hiện hiệu quả công tác đền ơn đáp nghĩa và chính sách hậu phương quân đội, mà còn lan tỏa những giá trị nhân văn sâu sắc trong cộng đồng. Mỗi mẫu ADN được lấy, mỗi hồ sơ được hoàn thiện, mỗi hài cốt được xác định danh tính đều là một bước tiến trên hành trình đưa các anh trở về với gia đình, với quê hương và với lịch sử. Đó chính là mệnh lệnh từ trái tim – mệnh lệnh của lương tri, của đạo lý dân tộc, của truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” được các thế hệ người Việt Nam gìn giữ và tiếp nối để những người lính đã ngã xuống không bao giờ bị lãng quên và để mỗi gia đình liệt sĩ đều có thêm hy vọng được đón người thân trở về trong vòng tay yêu thương của đất mẹ Việt Nam.