An Giang: Hoàn thiện hạ tầng cảng cá, tạo động lực phát triển kinh tế biển

Thực hiện chức năng nhiệm vụ được giao, Ban Quản lý Cảng cá An Giang (Ban quản lý) hiện quản lý, vận hành Cảng cá Tắc Cậu và cụm Cảng cá Phú Quốc - Thổ Châu, gồm An Thới, Thổ Châu và Gành Dầu. Trong đó, Tắc Cậu là cảng đầu mối lớn về khai thác, thu mua, chế biến thủy sản; các cảng tại Phú Quốc, Thổ Châu, Gành Dầu giữ vai trò quan trọng đối với hoạt động kinh tế biển, đảo và dịch vụ hậu cần nghề cá.

Toàn cảnh Đặc khu Thổ Châu (ảnh: angiang.gov.vn)

Khai thác hiệu quả hệ thống cảng cá

Theo lãnh đạo Ban quản lý, trong 6 tháng đầu năm 2026, các cảng thuộc Ban Quản lý hoạt động 24/24 giờ, bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy, chữa cháy và phục vụ tàu cá cập, rời cảng. Tổng cộng có 45.162 lượt phương tiện ra, vào cảng; 5.335 lượt tàu, thuyền khai thác thủy sản cập cảng; 100.234 tấn thủy sản và 11.345 tấn hàng hóa khác thông qua hệ thống cảng.

Cùng với tổ chức khai thác hạ tầng, Ban Quản lý thực hiện kiểm soát tàu cập, rời cảng, giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ, xác nhận nguồn gốc nguyên liệu, quản lý hạ tầng, vệ sinh môi trường và bảo đảm các điều kiện an toàn.

Hạ tầng Cảng cá Thổ Châu

Hoạt động khai thác hạ tầng đạt kết quả tích cực. Tổng thu 6 tháng đầu năm đạt hơn 6,12 tỷ đồng, bằng 118,8% kế hoạch 6 tháng. Trong đó, thu dịch vụ sử dụng cảng hơn 4,68 tỷ đồng, thu dịch vụ cho thuê hạ tầng hơn 1,44 tỷ đồng. Cảng cá Tắc Cậu đạt hơn 5,37 tỷ đồng; cụm Cảng cá Phú Quốc - Thổ Châu đạt hơn 750 triệu đồng.

Cảng Tắc Cậu tiếp tục là đầu mối quan trọng của hệ thống, thời gian qua, cảng được đầu tư nâng cấp, mở rộng với tổng mức đầu tư khoảng 95 tỷ đồng, gồm các hạng mục cầu cảng, đường nội bộ, hệ thống thoát nước, xử lý nước thải, cấp nước, PCCC và nhà tiếp nhận, phân loại sản phẩm. Hạ tầng được hoàn thiện từng bước giúp nâng cao năng lực tiếp nhận tàu, bốc dỡ sản phẩm và phát triển dịch vụ hậu cần nghề cá.

Tập trung đầu tư cảng Thổ Châu, Gành Dầu

Cùng với khai thác hiệu quả các công trình hiện có, Ban Quản lý đang phối hợp triển khai, hoàn thiện các dự án hạ tầng tại khu vực biển, đảo, trong đó cảng  Thổ Châu và Gành Dầu là những công trình đáng chú ý.

Việc nâng cấp Cảng cá Thổ Châu có ý nghĩa hoàn thiện hạ tầng phục vụ kinh tế biển

Trong đó, Cảng cá Thổ Châu được đưa vào sử dụng từ những năm trước với mức đầu tư ban đầu khoảng 16 tỷ đồng. Trước yêu cầu nâng cao năng lực tiếp nhận tàu, phát triển dịch vụ hậu cần nghề cá và bảo đảm an toàn cho ngư dân, dự án nâng cấp, mở rộng cảng được triển khai với tổng mức đầu tư khoảng 257 tỷ đồng. Các hạng mục đầu tư hướng tới hoàn thiện cầu cảng, khu neo đậu, kè bảo vệ, đường nội bộ, sân bãi, hệ thống cấp - thoát nước, điện, PCCC và nhà quản lý.

Việc nâng cấp Cảng cá Thổ Châu có ý nghĩa không chỉ đối với hoạt động khai thác thủy sản trên đảo mà còn góp phần hoàn thiện hạ tầng phục vụ kinh tế biển. Hạ tầng cảng được đầu tư đồng bộ sẽ tạo điều kiện để tàu cá cập bến, bốc dỡ sản phẩm, tiếp nhận dịch vụ hậu cần và tránh trú an toàn khi thời tiết diễn biến bất lợi.

Tại khu vực phía Bắc đặc khu Phú Quốc, Cảng cá Gành Dầu cũng được đầu tư theo hướng kết hợp với khu neo đậu tránh trú bão. Theo Ban quản lý, công trình có tổng mức đầu tư khoảng 120 tỷ đồng. Việc đầu tư nhằm tăng năng lực tiếp nhận tàu, tạo nơi neo đậu an toàn và nâng cao năng lực dịch vụ hậu cần nghề cá.

Việc đầu tư hạ tầng tăng năng lực tiếp nhận tàu, tạo nơi neo đậu an toàn và nâng cao năng lực dịch vụ hậu cần nghề cá (ảnh:angiang.gov.vn)

Đáng chú ý, trong năm 2026, Cảng cá Gành Dầu và Cảng cá Thổ Châu đã được công bố mở cảng loại III. Theo báo cáo của Ban Quản lý, UBND đặc khu Phú Quốc đã công bố mở Cảng cá Gành Dầu; UBND đặc khu Thổ Châu công bố mở Cảng cá Thổ Châu.

Đây là cơ sở để hai cảng từng bước phát huy công năng, thực hiện tốt hơn việc kiểm soát tàu cá, giám sát sản lượng, xác nhận nguồn gốc thủy sản và cung cấp dịch vụ hậu cần nghề cá.

Ban Quản lý cũng phối hợp với các đơn vị liên quan nghiệm thu, đưa vào sử dụng dự án khu neo đậu tránh trú bão kết hợp Cảng cá Mũi Gành Dầu; tổ chức kiểm tra công trình khu neo đậu tránh trú bão đảo Nam Du; đồng thời đề xuất nâng cấp đường nội bộ, hệ thống thoát nước tại Cảng cá Tắc Cậu.

Ban quản lý Cảng cá An Giang (ảnh: Chung Thắng)

Kiểm soát nguồn gốc, góp phần gỡ “thẻ vàng” IUU

Bên cạnh quản lý, khai thác hạ tầng, một nhiệm vụ trọng tâm của Ban Quản lý là kiểm soát nguồn gốc thủy sản, góp phần thực hiện các giải pháp chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Tại các cảng cá chỉ định, Ban bố trí nhân lực giám sát, xác nhận và truy xuất nguồn gốc thủy sản. 100% sản lượng thủy sản khai thác bốc dỡ qua cảng được giám sát, hồ sơ tàu cập, rời cảng được cập nhật, lưu trữ theo quy định.

Từ ngày 01/01/2026 đến 30/6/2026, Ban đã cấp 61 hồ sơ xác nhận nguồn gốc với khối lượng 838,8 tấn; cấp 327 giấy biên nhận bốc dỡ thủy sản với khối lượng 1.080 tấn. Đồng thời, phối hợp kiểm tra, kiểm soát 1.352 lượt tàu cá cập cảng bốc dỡ thủy sản, với tổng sản lượng 17.413 tấn, đạt 100% yêu cầu kiểm soát.

Cùng với kiểm soát hồ sơ, Ban tăng cường tuyên truyền các quy định về chống khai thác IUU, hướng dẫn ngư dân thực hiện nhật ký khai thác, thủ tục cập - rời cảng và sử dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử eCDT.

Hạ tầng cảng cá Gành Dầu

Việc kiểm soát chặt chẽ tại cảng cá tạo thêm một lớp kiểm soát quan trọng đối với nguồn nguyên liệu thủy sản. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp thu mua, chế biến có nguồn nguyên liệu rõ ràng, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu.

Gắn khai thác cảng với bảo vệ môi trường

Cùng với nhiệm vụ khai thác hạ tầng, Ban Quản lý chú trọng bảo đảm môi trường tại các cảng. Công tác vệ sinh, khử trùng, chăm sóc cây xanh, nạo vét rãnh thu gom, hố ga và thu gom, xử lý chất thải được duy trì thường xuyên.

Tại Cảng cá Tắc Cậu, trạm xử lý nước thải và hệ thống quan trắc nước thải tự động, liên tục được vận hành, bảo đảm các chỉ tiêu nước thải sau xử lý đạt quy chuẩn. Ban đồng thời phối hợp với các đơn vị chuyên môn thực hiện quan trắc, phân tích nước dưới đất, nước thải sau xử lý và xử lý chất thải rắn, chất thải nguy hại theo quy định.

Công tác này được đặt song song với quản lý hạ tầng, bởi hoạt động cảng cá gắn với lượng lớn tàu thuyền, thủy sản, phương tiện vận tải và các dịch vụ hậu cần. Kiểm soát tốt môi trường vừa bảo đảm điều kiện sản xuất, vừa góp phần xây dựng hình ảnh cảng cá văn minh, an toàn.

Tạo nền tảng cho phát triển kinh tế biển

Hiệu quả của đầu tự hạ tầng hệ thống cảng cá được thể hiện trước hết ở khả năng phục vụ ngư dân và doanh nghiệp. Cảng hoạt động thông suốt giúp tàu cá rút ngắn thời gian cập bến, bốc dỡ sản phẩm; doanh nghiệp thuận lợi hơn trong thu mua, vận chuyển và chế biến; sản phẩm thủy sản được kiểm soát nguồn gốc ngay từ khâu đầu vào.

 Đặc khu Thổ Châu hôm nay đang từng ngày chuyển mình mạnh mẽ (ảnh:angiang.gov.vn)

Theo kế hoạch, mục tiêu 6 tháng cuối năm 2026, Ban Quản lý phấn đấu tổng thu dịch vụ sử dụng cảng và cho thuê hạ tầng đạt 5,743 tỷ đồng. Ước cả năm 2026, tổng thu đạt hơn 12,35 tỷ đồng, bằng 108,32% kế hoạch. Giá trị lớn hơn là khả năng tạo hạ tầng phục vụ một chuỗi kinh tế biển từ khai thác, cập cảng, bốc dỡ, thu mua, chế biến đến tiêu thụ và xuất khẩu thủy sản.

Trong không gian phát triển mới của tỉnh An Giang, kinh tế biển, thủy sản, du lịch và dịch vụ hậu cần còn nhiều dư địa. Việc hoàn thiện hạ tầng Cảng cá Thổ Châu, Gành Dầu, cùng với khai thác hiệu quả Cảng cá Tắc Cậu, An Thới và các khu neo đậu tránh trú bão sẽ góp phần hình thành mạng lưới hạ tầng nghề cá đồng bộ hơn giữa đất liền và biển, đảo.

Thời gian tới, Ban Quản lý Cảng cá An Giang tiếp tục tập trung duy tu, bảo dưỡng, đầu tư hạ tầng cảng cá; nâng cao chất lượng quản lý, khai thác; duy trì giám sát 100% sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng; thực hiện quyết liệt các giải pháp chống IUU, đồng thời bảo đảm môi trường và an toàn tại các cảng.

Từ đầu tư hạ tầng đến nâng cao hiệu quả quản lý, từ kiểm soát nguồn gốc thủy sản đến bảo vệ môi trường, hệ thống cảng cá đang từng bước trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị thủy sản của An Giang. Khi các công trình hạ tầng Cảng cá Thổ Châu, Gành Dầu tiếp tục được hoàn thiện và phát huy công năng, cùng với Cảng cá Tắc Cậu và An Thới, năng lực hậu cần nghề cá sẽ được nâng lên, tạo điều kiện để ngư dân yên tâm sản xuất, doanh nghiệp mở rộng hoạt động, góp phần phát triển kinh tế biển của tỉnh An Giang theo hướng bền vững và chủ động hội nhập.

Bài: Chung Thắng

Ảnh: PV và Ban quản lý Cảng cá An Giang cung cấp

Đồ họa: Tạp chí Công Thương