An Giang nâng cao hiệu quả quản lý cửa khẩu, thúc đẩy giao thương, giữ vững an ninh cửa ngõ phía Tây Nam

Thiếu tướng Võ Tiến Nghị (thứ hai từ phải sang) nghe chỉ huy Đồn Biên phòng cửa khẩu Long Bình giới thiệu khái quát về tình hình tại khu vực cửa khẩu Khánh Bình. Ảnh: Kim Oanh

Từ những cửa ngõ giao thương trên tuyến biên giới Tây Nam

Thực hiện Kế hoạch 4867/KH-BĐBP, Đoàn công tác liên ngành do Thiếu tướng Võ Tiến Nghị, Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng làm trưởng đoàn đã khảo sát công tác quản lý cửa khẩu biên giới đất liền tại Lạng Sơn, Cao Bằng, Đồng Tháp và An Giang, ngày 12/9, làm việc với Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang, Đoàn công tác liên ngành tập trung khảo sát thực trạng hạ tầng, việc mở, nâng cấp cửa khẩu và công tác phối hợp bảo đảm an ninh xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu tại các cửa khẩu quốc tế đường bộ, đường sông Vĩnh Xương, cửa khẩu Khánh Bình, cửa khẩu quốc tế Hà Tiên về việc thực hiện Nghị định 112/2014/NĐ-CP (sửa đổi tại Nghị định 34/2023/NĐ-CP). Đây là cơ sở quan trọng để tháo gỡ vướng mắc và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý cửa khẩu trong tình hình mới.

Tỉnh An Giang quản lý 147,888 km đường biên giới giáp 3 tỉnh của Campuchia (Kampot, Takeo, Kandal). Tỉnh có 7 cửa khẩu (4 cửa khẩu quốc tế: Hà Tiên, Tịnh Biên, Khánh Bình và Vĩnh Xương; 2 cửa khẩu chính: Giang Thành và Vĩnh Hội Đông, 1 cửa khẩu phụ Bắc Đai). Hệ thống cửa khẩu đã giữ vai trò then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội, kết nối giao thương và đối ngoại song phương. Do địa hình bằng phẳng, nhiều sông, kênh rạch và đường tắt tiềm ẩn nguy cơ buôn lậu, gian lận thương mại, ma túy và xuất nhập cảnh trái phép, công tác quản lý cửa khẩu hiện nay đòi hỏi vừa tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, vừa bảo đảm chặt chẽ an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới.

Đại tá Trần Ngọc Châu, Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang báo cáo: Sau hơn 10 năm thực hiện Nghị định 112/2014/NĐ-CP, công tác quản lý cửa khẩu tại An Giang đạt nhiều kết quả tích cực nhờ sự chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh và sự phối hợp chặt chẽ của các lực lượng chức năng. Các xã, phường biên giới đã tổ chức 7.284 buổi tuyên truyền pháp luật cho hơn 981.000 lượt người, góp phần nâng cao ý thức chấp hành và củng cố thế trận biên phòng toàn dân. Trong vai trò nòng cốt, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã kiểm soát trên 3,36 triệu lượt khách, 112.700 lượt phương tiện và giám sát gần 122 triệu tấn hàng hóa xuất nhập khẩu, đồng thời, đã phát hiện, xử lý 3.524 vụ/6.154 đối tượng vi phạm quy định xuất nhập cảnh (trong đó có 1.995 vụ xuất nhập cảnh trái phép, 39 vụ phạm tội hình sự, 10 vụ bắt truy nã); xử lý 366 vụ buôn lậu/150 đối tượng, tạm giữ hàng hóa trị giá khoảng 26,628 tỷ đồng, khởi tố 14 vụ và nộp ngân sách nhà nước hơn 15,482 tỷ đồng.

Nâng tầm quản lý cửa khẩu, sẵn sàng phục vụ APEC 2027

Đại tá Trần Ngọc Châu cho biết thêm: Bên cạnh kết quả đạt được, công tác quản lý cửa khẩu tại An Giang vẫn còn một số hạn chế. Việc xác định phạm vi và cắm biển báo khu vực cửa khẩu triển khai chậm (đang tiến hành các bước khảo sát xác định 6/7 cửa khẩu). Hiện nay, trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số cửa khẩu chưa được quy hoạch, xây dựng cơ sở hạ tầng, khu chức năng chưa tương xứng với loại hình cửa khẩu như: Cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên, cửa khẩu chính Giang Thành, Vĩnh Hội Đông và cửa khẩu phụ Bắc Đai.

Nguyên nhân hạn chế được xác định do nhiều cửa khẩu nằm xa trung tâm, giao thông khó khăn, điều kiện kinh tế còn hạn chế nên việc quy hoạch và đầu tư hạ tầng chưa đồng bộ, đúng tiến độ; một số cửa khẩu nằm xen kẽ khu dân cư hoặc ven trục đường liên huyện, liên tỉnh gây khó cho việc xác định phạm vi và cắm biển báo. Về công tác mở, nâng cấp cửa khẩu, tỉnh An Giang đã thực hiện đúng quy định hoàn thiện hồ sơ và công bố hợp nhất và mở mới cửa khẩu quốc tế đường bộ, đường sông Vĩnh Xương (theo Nghị quyết 146/NQ-CP của Chính phủ); đồng thời đang phối hợp với tỉnh Kandal của Campuchia chuẩn bị lễ công bố nâng cấp cửa khẩu chính Khánh Bình lên cửa khẩu quốc tế đường bộ (theo Nghị quyết 219/NQ-CP ngày 7/8/2026 của Chính phủ).

Đoàn công tác khảo sát cửa khẩu quốc tế Hà Tiên. Ảnh: Kim Oanh

Đặc biệt, nhằm chuẩn bị cho APEC 2027 tại Phú Quốc, hiện nay, Đặc khu Phú Quốc tổ chức nhiều tuyến vận chuyển hành khách qua cảng Rạch Giá và Hà Tiên (11.000-13.000 lượt khách, 7.500-9.500 tấn hàng/ngày) cùng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc (41-43 chuyến bay/ngày, 10.150-13.500 lượt khách/ngày). Trong khi đó, cửa khẩu cảng Dương Đông và An Thới còn hạn chế về hạ tầng, dịch vụ; cầu cảng Dương Đông chưa được công bố quốc tế. Trước dự báo lượng khách tăng đột biến trong Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã khảo sát, phối hợp với doanh nghiệp xây dựng phương án, dự toán trình cấp có thẩm quyền phê duyệt hệ thống kiểm soát an ninh hiện đại tại các cửa ngõ ra vào đảo.

Nằm trong chiến lược nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và phát triển khu vực biên giới, đồng chí Lê Văn Phước, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang chia sẻ về các nhóm nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh, gồm:

Đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật về biên giới, cửa khẩu, trọng tâm là các Nghị định 112/2014/NĐ-CP, 34/2023/NĐ-CP, 299/2025/NĐ-CP cùng các văn bản pháp lý song phương Việt Nam - Campuchia (Hiệp định 1983, các Hiệp ước bổ sung 1985, 2005 và Nghị định thư phân giới cắm mốc 2019). Hoạt động này nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, củng cố chủ quyền quốc gia và chủ động phòng, chống tội phạm xuyên biên giới.

Đẩy nhanh tiến độ quy hoạch phát triển hệ thống cửa khẩu đường bộ; chuẩn hóa phạm vi, phân khu chức năng, ưu tiên mở và nâng cấp các cửa khẩu trọng điểm theo quy định.

Tăng cường đầu tư hạ tầng đồng bộ, hiện đại hóa hệ thống giao thông, Quốc môn, Nhà kiểm soát liên hợp và trang thiết bị chuyên ngành, đáp ứng tốt yêu cầu kiểm soát lẫn nhu cầu hội nhập kinh tế.

Thúc đẩy đối ngoại biên giới, duy trì hiệu quả cơ chế hợp tác song phương với 3 tỉnh Kampot, Takeo và Kandal (Campuchia) nhằm xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị và cùng phát triển.

Chủ động dự báo tình hình và đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu, bảo đảm quy trình nhanh gọn, chặt chẽ và thông thoáng.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thiếu tướng Võ Tiến Nghị, Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Trưởng đoàn công tác, ghi nhận, đánh giá cao công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang trong triển khai thực hiện Nghị định số 112/2014/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung.

Đoàn công tác làm việc với Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang. Ảnh: Kim Oanh

Đoàn công tác đề nghị địa phương tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành tham mưu thực hiện công tác quản lý cửa khẩu đúng quy định pháp luật; chủ động nắm chắc tình hình, nhất là những chủ trương của Campuchia liên quan đến hoạt động thông quan hàng hóa cửa khẩu.

Đồng thời, tiếp tục đầu tư, xây dựng, hoàn thiện cơ sở hạ tầng, chỉnh trang Nhà kiểm soát liên hợp, Quốc môn, cắm biển báo khu vực cửa khẩu; tăng cường phối hợp giữa các lực lượng chức năng trong quản lý biên giới, cửa khẩu, không để xảy ra buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.

Đối với công tác phục vụ APEC 2027, Đoàn công tác đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang quan tâm đầu tư hơn nữa công tác quản lý xuất nhập cảnh, nâng cấp, bổ sung trang thiết bị, hệ thống kiểm soát an ninh, kiểm soát xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu cảng và cửa ngõ đường thủy Phú Quốc, bảo đảm hệ thống kiểm soát đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đảm bảo an ninh, an toàn phục vụ APEC 2027.

Trên cơ sở khảo sát thực tế và ý kiến tham gia của đại diện các bộ, ngành, Đoàn công tác liên ngành tiếp thu những khó khăn, vướng mắc của địa phương để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo.

Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý cửa khẩu biên giới đất liền, tạo thuận lợi cho giao thương, phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời giữ vững chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới.