An Giang nỗ lực xanh hóa đồng ruộng, xử lý rác thải nông nghiệp

Đại diện Chi cục Trồng trọ và BVTV An Giang trình bày tham luận. Ảnh: Văn Sĩ-TTXVN

Sáng 9/7, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang phối hợp cùng Tổ chức SNV tổ chức “Hội nghị truyền thông về thu gom và tiêu hủy bao bì thuốc bảo vệ thực vật; kết hợp ký kết Chương trình phối hợp về hoạt động bình đẳng giới và hòa nhập người khuyết tật” trong khuôn khổ Dự án TRVC.

Những nguy hại từ bao bì thuốc bảo vệ thực vật
Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang Trần Thanh Hiệp, Dự án “Chuyển đổi chuỗi giá trị lúa gạo ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long" (TRVC) do Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia tài trợ, thông qua Tổ chức SNV Việt Nam, đã được triển khai tại An Giang từ vụ Hè Thu năm 2024. Qua 4 vụ đã thực hiện và hiện chúng ta đang ở vụ vụ thứ 5 - vụ Hè Thu 2026.
Qua kết quả đánh giá 2 năm thực hiện, dự án đã khẳng định hiệu quả vượt trội, trở thành mô hình tiên phong trong chuyển đổi sản xuất lúa gạo phát thải thấp của vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và An Giang nói riêng, góp phần quan trọng vào thành công của Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp của Chính phủ.

Phó Giám đốc Sở NN&MT tỉnh An Giang Trần Thanh Hiệp phát biểu khai mạc hội nghị Ảnh: Văn Sĩ - TTXVN

Diện tích tỉnh An Giang tham gia Dự án đến vụ Hè Thu 2026 55.270 ha, thu hút sự đồng hành của hơn 9.400 hộ nông dân tại các hợp tác xã, tổ hợp tác và sự vào cuộc đầy trách nhiệm của 9 công ty, doanh nghiệp tham gia. Kết quả này không chỉ chứng minh quy mô tăng trưởng mạnh mẽ của dự án, mà còn thể hiện niềm tin, sự đồng thuận tuyệt đối của bà con nông dân và doanh nghiệp đối với định hướng nông nghiệp phát thải thấp, hướng tới mục tiêu giảm và nâng cao lợi nhuận bình quân của nông dân.

"Tuy nhiên bên cạnh những thành công về mặt kinh tế và giảm phát thải, ngành nông nghiệp An Giang đang phải đối mặt với một thách thức lớn về môi trường, đó chính là vấn đề quản lý chất thải nguy hại trong sản xuất - cụ thể là bao bì, chai lọ thuốc bảo vệ thực vật sau khi sử dụng. Theo tập quán canh tác cũ, đa phần nông dân sau khi phun thuốc thường có thói quen vứt bỏ bao bì ngay tại bờ ruộng, bờ kênh. Đây là một hành vi vô cùng nguy hại, bởi bao bì thuốc bảo vệ thực vật tồn lưu hóa chất độc hại, khi bị xả thải bừa bãi sẽ ngấm vào nguồn nước, làm ô nhiễm chất nền đất, diệt trừ các loài sinh vật có ích và trực tiếp đe dọa đến sức khỏe người sản, cộng đồng. Việc không thu gom và tiêu hủy đúng quy trình cũng làm tổn hại đến hình ảnh thương hiệu “Gạo Việt Xanh" chất lượng cao mà chúng ta đang nỗ lực xây dựng", ông Hiệp nhấn mạnh. Ông Lưu Minh Tuấn, Phó Trưởng phòng Bảo vệ thực vật và Kiểm dịch, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật An Giang cho biết, thời gian qua ngành chuyên môn đã phối hợp với các địa phương xây dựng hệ thống bể chứa bao gói thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn nông dân thu gom đúng quy định và tổ chức vận chuyển, xử lý định kỳ. Đến nay, toàn tỉnh đã xây dựng được 948 bể chứa chuyên dụng; tuy nhiên con số này vẫn chưa đáp ứng nhu cầu thực tế theo định mức; nhiều điểm tập kết thường xuyên trong tình trạng quá tải do khâu vận chuyển và xử lý chưa theo kịp lượng chất thải nguy hại phát sinh.

Tiến sĩ Trần Thu Hà, Giám đốc Dự án TRVC (Tổ chức Phát triển Hà Lan SNV) phát biểu Ảnh: Văn Sĩ - TTXVN

An Giang là địa phương có diện tích gieo trồng lúa hằng năm hơn 1,34 triệu ha, An Giang ước tính phát sinh khoảng 1.300 tấn bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng (bình quân hơn 1kg bao bì/ha). Theo quy định của pháp luật, bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng thuộc nhóm chất thải nguy hại, phải được thu gom, lưu giữ, vận chuyển và xử lý theo quy trình nghiêm ngặt.

Theo thống kê, trong giai đoạn 2021-2025, ngành chức năng tỉnh An Giang mới thu gom được hơn 49 tấn bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng. So với khoảng 1.300 tấn phát sinh mỗi năm, kết quả này cho thấy vẫn còn rất nhiều dư địa để nâng cao hiệu quả thu gom và xử lý. Để khắc phục những hạn chế, ngành nông nghiệp kiến nghị tiếp tục đầu tư mở rộng hệ thống bể chứa đạt chuẩn, tăng nguồn lực cho vận chuyển, xử lý bằng công nghệ đốt ở nhiệt độ cao; đẩy mạnh truyền thông sâu rộng đến từng khu, cụm dân cư, hộ nông dân nhằm hình thành thói quen “không để bao gói thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng, thu gom đúng nơi quy định”. Ở góc độ quản lý môi trường, ông Trần Hoàng Thanh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh An Giang cho biết, sau khi hợp nhất tỉnh An Giang và Kiên Giang, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 81/KH-UBND nhằm xây dựng hệ thống quản lý chất thải nguy hại thống nhất trên toàn tỉnh. Cùng với đó, các xã, phường, đặc khu trên đại bàn tỉnh thành lập Ban Chỉ đạo quản lý bể chứa và chất thải nguy hại và xây dựng kế hoạch thu gom, xử lý phù hợp điều kiện thực tế. Quy trình quản lý được triển khai theo chuỗi khép kín từ người dân bỏ bao gói vào bể chứa, địa phương tổ chức vận chuyển đến điểm tập kết, cơ quan chuyên môn kiểm soát trước khi chuyển giao cho đơn vị đủ điều kiện xử lý. Riêng trong năm 2025, các địa phương đã chuyển giao xử lý hơn 12,5 tấn bao gói thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời phối hợp xử lý an toàn khoảng 2 tấn thuốc bảo vệ thực vật quá hạn sau sáp nhập tỉnh.

Đại diện công ty TNHH Syngenta Việt Nam trình bày tham luận. Ảnh: Văn Sĩ-TTXVN

Tuy nhiên, ông Thanh cũng cho biết thực tế về xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng đã qua còn một số khó khăn, hạn chế như kinh phí dành cho sự nghiệp môi trường tại một số địa phương còn hạn chế, hệ thống bể chứa chưa đáp ứng nhu cầu, đội ngũ cán bộ cơ sở còn thiếu kinh nghiệm trong quản lý chất thải nguy hại theo mô hình chính quyền hai cấp và việc thu gom ở nhiều nơi chưa duy trì thường xuyên. Vì vậy, ông Thanh đề xuất cấp trên cần quan tâm vận động doanh nghiệp tham gia, đồng thời có cơ chế chính sách về tài chính đáp ứng yêu cầu thực tế của các địa phương.

Doanh nghiệp đồng hành vì môi trường Trao đổi tại hội nghị, đại diện Công ty TNHH Syngenta Việt Nam cho hay, công ty triển khai chương trình “Môi trường sạch - Cuộc sống xanh” 12 năm qua với nhiều hoạt động ý nghĩa thiết thực như tổ chức tập huấn cho hơn 35.000 nông dân về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn và có trách nhiệm; tổ chức thu gom, tiêu hủy an toàn hơn 200 tấn vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật trên phạm vi cả nước, trong đó có địa bàn trọng điểm tỉnh An Giang. Riêng tại An Giang, trong 5 năm gần đây, Syngenta Việt Nam đã phối hợp tập huấn cho hơn 10.000 nông dân theo nguyên tắc “4 đúng - 5 vàng”, giúp nông dân sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, hiệu quả, giảm thiểu tác động đến môi trường và sức khỏe con người và phối hợp trồng cây xanh. Đồng thời, tổ chức thu gom và tiêu hủy an toàn 34,2 tấn bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng.

Lãnh đạo Sở NN&MT và lãnh đạo Hội LHPN tỉnh An Giang ký kết Chương trình phối hợp về hoạt động bình đẳng giới và hòa nhập người khuyết tật” trong khuôn khổ Dự án “Chuyển đổi Chuỗi giá trị Lúa gạo ứng phó với Biến đổi khí hậu và Phát triển bền vững tại khu vực ĐBSCL” (TRVC). Ảnh: Văn Sĩ - TTXVN

Đại diện Syngenta Việt Nam cho biết, thời gian tới doanh nghiệp sẽ tiếp tục mở rộng chương trình theo ba trụ cột, như tập huấn sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, mở rộng mạng lưới thu gom bao gói sau sử dụng và tăng cường trồng cây xanh gắn với truyền thông cộng đồng tại An Giang cũng như các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo ông Nguyễn Văn Linh, Trưởng phòng Thương mại - Marketing Công ty TNHH Thương mại Tân Thành cho biết, hơn 15 năm qua, công ty triển khai chương trình “Thu vỏ chai - Đổi quà Tết” với việc hỗ trợ xây dựng bể chứa tại nhiều địa phương, doanh nghiệp còn phối hợp với ngành nông nghiệp và chính quyền cơ sở tổ chức các điểm thu gom, phân loại và vận chuyển xử lý đúng quy định. Trong giai đoạn 2025-2026, công ty đã tổ chức 592 điểm thu đổi, thu gom gần 95,5 tấn vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật. Kết quả này cho thấy sự hưởng ứng ngày càng tích cực của người dân và hệ thống đại lý phân phối thuốc bảo vệ thực vật. "Công ty luôn nêu cao ý thức đề ra mục tiêu phát triển kinh doanh phải đi đôi với trách nhiệm bảo vệ môi trường. Vì vậy trì duy trì chương trình thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật nhằm nâng cao nhận thức của nông dân, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh. Việc đổi quà không đơn thuần là hoạt động khuyến khích mà còn góp phần thay đổi nhận thức, từng bước hình thành thói quen không vứt bỏ bao bì trên đồng ruộng, kênh rạch hay đốt ngoài môi trường", ông Linh nói.