Ăn nho mỗi ngày có thể giúp da tăng khả năng chống tác hại của tia UV

Theo y học cổ truyền, nho có vị ngọt, tính bình, quy vào các kinh tỳ, phế và thận. Loại quả này được cho là có tác dụng bổ khí huyết, dưỡng âm, sinh tân dịch, kiện tỳ vị và hỗ trợ chức năng can thận. Những người thường xuyên mệt mỏi, suy nhược cơ thể, khô miệng, ăn uống kém hoặc khí huyết hư nhược có thể sử dụng nho với lượng phù hợp như một loại thực phẩm hỗ trợ bồi bổ cơ thể.

Ngoài quả tươi, Đông y còn sử dụng nho khô (bồ đào can) trong một số bài thuốc nhằm dưỡng huyết, bổ gan thận và hỗ trợ phục hồi sức khỏe sau ốm. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí ACS Nutrition Science cho thấy, việc ăn nho thường xuyên có thể tác động đến các gen liên quan đến chức năng bảo vệ da, từ đó hỗ trợ cơ thể chống lại tác động bất lợi của tia UV.

1. Nghiên cứu phát hiện gì về tác động của ăn nho đối với làn da?

Trong nghiên cứu, các tình nguyện viên được yêu cầu ăn khoảng ba khẩu phần nho nguyên quả mỗi ngày trong thời gian hai tuần. Sau đó, nhóm nghiên cứu đánh giá sự thay đổi biểu hiện gen trong da của người tham gia trước và sau can thiệp, đồng thời phân tích phản ứng của da khi tiếp xúc với mức bức xạ UV thấp. Mỗi người tham gia ban đầu có một "dấu ấn biểu hiện gen" khác nhau.

Kết quả cho thấy sau thời gian ăn nho, nhiều gen liên quan đến sức khỏe làn da đã có sự thay đổi đáng kể. Các thay đổi về biểu hiện gen xuất hiện tương đối nhất quán ở tất cả đối tượng nghiên cứu, dù mức độ đáp ứng có khác nhau giữa từng người. Điều này cho thấy nho có thể tạo ra những tác động sinh học tương tự trên da ở nhiều người, nhưng hiệu quả cụ thể có thể phụ thuộc vào đặc điểm cá thể.

Đáng chú ý, các nghiên cứu lâm sàng trước đó cũng từng ghi nhận rằng khoảng 30-50% người tham gia có khả năng tăng sức đề kháng của da trước tác động của tia UV sau khi tiêu thụ nho thường xuyên.

Ăn nho hàng ngày có thể làm tăng khả năng chống lại tác hại của tia cực tím, hỗ trợ duy trì hàng rào bảo vệ da.

Nho có thể giúp củng cố hàng rào bảo vệ tự nhiên của da

Một trong những phát hiện đáng chú ý của nghiên cứu là sự thay đổi biểu hiện gen theo hướng thúc đẩy quá trình sừng hóa và tạo sừng. Đây là các cơ chế sinh học quan trọng giúp hình thành và duy trì lớp ngoài cùng của da. Lớp hàng rào này có vai trò bảo vệ cơ thể trước các tác nhân từ môi trường như ánh nắng mặt trời, ô nhiễm, hóa chất và vi sinh vật. Khi hàng rào bảo vệ da hoạt động hiệu quả, da có khả năng duy trì độ ẩm tốt hơn, giảm nguy cơ kích ứng và hạn chế các tổn thương do tác động bên ngoài.

Các nhà khoa học cho rằng những thay đổi được ghi nhận trong nghiên cứu có thể góp phần giải thích vì sao một số người có khả năng chống chịu tốt hơn với tác động của tia UV sau khi bổ sung nho vào chế độ ăn. Tuy nhiên, nghiên cứu không cho thấy nho có thể thay thế các biện pháp bảo vệ da đã được chứng minh hiệu quả như kem chống nắng hay trang phục chống nắng.

Giảm stress oxy hóa - yếu tố liên quan đến lão hóa da

Nhóm nghiên cứu cũng đánh giá nồng độ malondialdehyde (MDA), một chỉ dấu thường được sử dụng để phản ánh mức độ stress oxy hóa trong cơ thể. Stress oxy hóa xảy ra khi các gốc tự do được tạo ra nhiều hơn khả năng trung hòa của hệ thống chống oxy hóa tự nhiên. Tình trạng này được xem là một trong những cơ chế góp phần thúc đẩy lão hóa da, viêm và tổn thương tế bào.

Kết quả cho thấy sau khi ăn nho, các dấu hiệu stress oxy hóa trên da giảm xuống ở những người tham gia nghiên cứu. Các nhà khoa học cho rằng đây có thể là một trong những cơ chế giúp da chống lại tác động bất lợi của tia UV tốt hơn.

Điều này cũng phù hợp với nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy nho chứa nhiều hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học như polyphenol, flavonoid, anthocyanin và resveratrol. Những chất này được biết đến với khả năng chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do.

2. Vì sao nho thường được xếp vào nhóm thực phẩm tốt cho sức khỏe?

Tiến sĩ John Pezzuto, Trưởng khoa Dược và Khoa học Sức khỏe thuộc Đại học Western New England (Mỹ), cho rằng nghiên cứu mới đã cung cấp thêm bằng chứng về khả năng điều hòa các phản ứng sinh học của cơ thể thông qua thực phẩm. Theo ông, những thay đổi được quan sát trên da có thể phản ánh tác động rộng hơn của nho đối với nhiều cơ quan khác trong cơ thể.

Ông cho biết, các nghiên cứu trước đây cũng ghi nhận sự thay đổi biểu hiện gen liên quan đến chức năng của gan, cơ, thận và não sau khi tiêu thụ nho. Những phát hiện này góp phần làm sáng tỏ cách các thực phẩm tự nhiên có thể tương tác với hệ gen của con người, từ đó ảnh hưởng đến các quá trình sinh học liên quan đến sức khỏe.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng khái niệm "siêu thực phẩm" chủ yếu mang tính truyền thông và không có nghĩa một loại thực phẩm đơn lẻ có thể cung cấp đầy đủ mọi lợi ích sức khỏe.

Đông y còn sử dụng nho khô trong một số bài thuốc bổ gan thận và hỗ trợ phục hồi sức khỏe sau ốm.

3. Ăn nho thế nào để tốt cho sức khỏe?

Nho là loại trái cây giàu vitamin, khoáng chất, chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa. Khi được sử dụng trong chế độ ăn cân đối, nho có thể góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch, chuyển hóa và làn da.

Để tận dụng lợi ích dinh dưỡng từ nho, các chuyên gia khuyến nghị:

Ăn nho nguyên quả thay vì chỉ uống nước ép.
Kết hợp đa dạng các loại trái cây khác nhau trong khẩu phần ăn hằng ngày.
Rửa sạch nho trước khi sử dụng.
Người mắc đái tháo đường cần lưu ý lượng tiêu thụ phù hợp vì nho chứa đường tự nhiên.
Không nên xem nho như một biện pháp điều trị hoặc phòng bệnh thay thế cho các khuyến cáo y khoa.

Đặc biệt, dù kết quả nghiên cứu cho thấy nho có thể hỗ trợ tăng khả năng chống chịu của da trước tia UV, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc có thể bỏ qua các biện pháp bảo vệ da đã được chứng minh hiệu quả. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng kem chống nắng phổ rộng, quần áo chống nắng, kính râm và hạn chế tiếp xúc ánh nắng trong thời điểm tia UV mạnh vẫn là những biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe làn da.