Ăn Tết cùng nông dân miền Tây: Trải nghiệm khó quên của khách châu Âu

Những đòn bánh tét vừa gói xong còn tươi màu lá chuối. Mâm ngũ quả với “cầu - dừa -đủ - xài”, dưa hấu, vú sữa được đặt trang trọng trước bàn thờ gia tiên. Hương nhang thoảng nhẹ quyện trong mùi rơm rạ, ruộng vườn sau mùa gặt. Tiếng xe ngựa lóc cóc, tiếng mái chèo khua nước. Giữa không gian Tết miệt vườn ấy, những du khách đến từ châu Âu - nơi đang chìm trong giá lạnh - không giấu được sự ngỡ ngàng khi được một “ông đồ” trẻ trao tặng chữ thư pháp chúc năm mới an khang, phát tài.

Du khách thích thú nhận lì xì theo phong tục mừng tuổi của người Việt.

Tết Nguyên Đán vốn là dịp sum họp của người Việt. Nhưng trong những năm gần đây, Tết còn trở thành một “cửa sổ văn hóa” để du khách quốc tế bước vào, quan sát và trực tiếp tham dự vào đời sống bản địa.

Một ngày cận Tết, chúng tôi theo chân đoàn khách châu Âu xuôi theo sông Tiền, cập bến cù lao Thới Sơn. Từ mặt nước nhìn vào, miền quê đồng bằng sông Cửu Long hiện ra vừa bình dị vừa sinh động: sông nước uốn khúc, thuyền ghe qua lại, vườn cây trĩu quả, hoa kiểng rực rỡ với mai vàng, bông giấy tím đỏ, kim cúc, huệ vàng... Không chỉ là một chuyến tham quan cảnh sắc, hành trình này được thiết kế như một chuỗi trải nghiệm để khách “sống trong Tết”, chứ không chỉ đứng ngoài quan sát.

Vừa bước xuống thuyền, du khách được mời ngồi quây quần trên chiếu, cầm lá chuối, học gói bánh tét. Những câu hỏi liên tiếp được đặt ra: vì sao phải xếp lá theo chiều này, buộc lạt ra sao, luộc bao lâu trong nồi lớn đặt trên bếp than? Khi nghe giải thích rằng bánh tét là món ăn ngày Tết, gắn với ý nghĩa tri ân trời đất, tổ tiên và cầu mong mùa màng thuận lợi, nhiều người gật gù thích thú. Với họ, đó không đơn thuần là món ăn, mà là một câu chuyện văn hóa được gói trong từng lớp lá.

Cùng học hỏi gói bánh tét chuẩn bị Tết ở mỗi gia đình.

Cùng thưởng ngoạn sông nước miền Tây.

Du khách ngạc nhiên khi được đi xe thổ mộ vòng quanh xóm làng.

Bên bếp lửa hồng, không khí càng rộn ràng khi du khách tham gia làm mứt dừa. Từ việc gọt dừa, sên đường đến khi những sợi mứt xoăn tròn hiện ra, hương thơm ngọt lan tỏa trong tiếng cười nói. Cảm giác ấm áp của căn bếp quê giữa những ngày giáp Tết dường như xóa nhòa khoảng cách địa lý.

Một trong những điểm dừng khiến nhiều người xúc động là khoảnh khắc đứng trước bàn thờ tổ tiên của gia chủ. Du khách tìm hiểu về ý nghĩa các loại trái cây, nhang đèn, tranh thờ, vật phẩm trang trí ngày Tết. “Ông đồ” trẻ trong áo dài, khăn đóng kiên nhẫn giải thích từng lời chúc được viết bằng thư pháp trên giấy đỏ. Khi nhận chữ, nhiều du khách nâng niu như một món quà đặc biệt mang về quê hương.

Cô Adrena, đến từ Ba Lan, chia sẻ rằng đã nhiều lần đến Việt Nam, cả miền Bắc lẫn miền Nam. “Lần này tôi được chứng kiến nghi lễ đón năm mới rất trang trọng. Ở Ba Lan, chúng tôi cũng có phong tục tưởng nhớ tổ tiên, nên tôi cảm nhận được sự tương đồng. Nhưng nghệ thuật tặng chữ thư pháp thì hoàn toàn mới mẻ với tôi. Ở nước tôi không có loại hình tương tự. Đây là trải nghiệm thật tuyệt vời”, cô nói.

Trong khi đó, ông Wojciech Pawelec cho biết ấn tượng sâu sắc nhất là hoạt động gói bánh tét. Theo ông, phong tục quây quần làm bánh ngày Tết thể hiện sự gắn kết của gia đình và cộng đồng. “Ai cũng mong trở về nhà, cùng nhau bắt đầu năm mới. Đó là một truyền thống rất đẹp”, ông bày tỏ.

Du khách cảm ơn được “cụ đồ” trẻ tặng chữ.

Đoàn du khách châu Âu chụp hình kỷ niệm ở cù lao Thới Sơn.

Sau các hoạt động trải nghiệm, đoàn khách được thưởng thức bữa cơm “cây nhà lá vườn” và nhận lì xì theo phong tục Việt Nam. Không khí ấm cúng khiến nhiều người nói vui rằng họ không còn là khách tham quan, mà là bạn của gia đình trong ngày Tết. Bà Annabella cho biết sẽ chia sẻ với đồng nghiệp về Việt Nam như một điểm đến đáng nhớ, và giới thiệu hành trình này cho họ.

Theo ông Trần Thế Dũng, Tổng giám đốc Vietluxtour, các chương trình Tết dành cho khách quốc tế, đặc biệt là khách châu Âu, ngày càng thu hút. Ông cho rằng du khách nước ngoài không chỉ muốn ngắm cảnh, mà mong được trải nghiệm sinh hoạt thực tế của người Việt. Trong đó, Tết là dịp hội tụ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, giúp họ hiểu sâu hơn về đời sống và tinh thần Á Đông.

Trên đường trở về thành phố, qua những làng quê, chợ búa, trường học, cầu đường ngày càng khang trang, dễ nhận thấy diện mạo vùng đất này đã đổi thay nhiều so với trước. Tuy nhiên, điều giữ chân du khách không chỉ là hạ tầng hay cảnh quan, mà chính là những giá trị văn hóa được gìn giữ và kể lại bằng trải nghiệm sống động.

Du lịch miệt vườn gắn với Tết vì thế không chỉ là sản phẩm dịch vụ, mà là cách kể câu chuyện Việt Nam qua nhịp sống đời thường. TP.HCM cùng các vùng sông nước miền Tây sở hữu nguồn tài nguyên thiên nhiên và nhân văn phong phú. Nếu được tổ chức bài bản, dung hòa giữa yếu tố truyền thống và hiện đại, những chương trình như vậy có thể trở thành sản phẩm văn hóa - du lịch đặc trưng, góp phần phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững.

Với nhiều du khách châu Âu trong chuyến đi này, điều họ mang về không chỉ là vài tấm ảnh hay món quà nhỏ. Đó là ký ức về một cái Tết ấm áp nơi miền sông nước, nơi họ từng ngồi gói bánh, nhận chữ đầu năm và được chào đón như người thân trong một ngôi nhà Việt.

Bài và ảnh: Phúc Minh